
Isinasalaysay ni Sūta sa adhyāya na ito ang Bhaimaśaṅkara māhātmya at malinaw na itinataguyod ang śravaṇa-phala: ang simpleng pakikinig ay nagdudulot ng ninanais na bunga. Sa Kāmarūpa naganap ang tagpo, kung saan bumaba si Śaṅkara (Śiva) para sa kapakanan at mga hangarin ng daigdig, bilang mahabaging pakikialam ng Diyos. Ipinakikilala ang kalaban: si Bhīma, isang makapangyarihang rākṣasa na nagpapahirap sa lahat at sumisira sa dharma. Ang kanyang pinagmulan ay kaugnay ng Rāmāyaṇa: anak nina Kumbhakarṇa at Karkaṭī at naninirahan sa kabundukang Sahya. Nagtanong ang batang Bhīma sa kanyang ina tungkol sa ama at pinagmulan; sinabi ni Karkaṭī na ang ama niya ay si Kumbhakarṇa, kapatid ni Rāvaṇa, at napatay sa kamay ni Rāma. Ipinahihiwatig ng māhātmya na ang lakas ng adharma at minanang karahasan ang nagiging dahilan upang manahan si Śiva sa isang kṣetra upang patatagin ang dharma, at ang pakikinig sa banal na salaysay ay nagiging daan ng pagpapala at kaligtasan.
Verse 1
सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भैमशंकरम् । यस्य श्रवणमात्रेण सर्वाभीष्टं लभेन्नरः
Sinabi ni Sūta: “Ngayon, susunod, ipahahayag ko ang banal na kadakilaan ni Bhīmaśaṅkara. Sa pagdinig pa lamang nito, matatamo ng tao ang lahat ng tunay na ninanais.”
Verse 2
कामरूपाभिधे देशे शंकरो लोककाम्यया । अवतीर्णः स्वयं साक्षात्कल्याणसुखभाजनम्
Sa lupain na tinatawag na Kāmarūpa, si Śaṅkara mismo—dahil sa habag para sa kapakanan at minimithing hangarin ng sanlibutan—ay tuwirang nagpakita, at naging tahanan ng pagpapala at banal na ligaya.
Verse 3
यदर्थमवतीर्णोसौ शंकरो लोकशंकरः । शृणुतादरतस्तच्च कथयामि मुनीश्वराः
Kung sa anong layon nagpakababa si Śaṅkara—ang tagapagkaloob ng pagpapala sa mga daigdig—pakinggan ninyo nang may taimtim na paggalang; isasalaysay ko ito sa inyo, O mga dakilang muni.
Verse 4
भीमोनाम महोवीर्यो राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः । दुःखदस्सर्वभूतानां धर्मध्वंसकरस्सदा
O mga brahmana, noong unang panahon ay may isang makapangyarihang rākṣasa na nagngangalang Bhīma, na laging nagdudulot ng pagdurusa sa lahat ng nilalang at palaging sumisira sa dharma.
Verse 5
कुंभकर्णात्समुत्पन्नः कर्कट्यां सुमहाबलः । सह्ये च पर्वते सोऽपि मात्रा वासं चकार ह
Ipinanganak siya mula kay Kumbhakarṇa sa pamamagitan ni Karkaṭī, at siya’y napakalakas. Siya man ay nanirahan kasama ang kanyang ina sa Bundok Sahya.
Verse 6
कुंभकर्णे च रामेण हते लोकभयंकरे । राक्षसी पुत्रसंयुक्ता सह्येऽतिष्ठत्स्वयं तदा
Nang mapatay ni Rāma si Kumbhakarṇa—ang sindak ng mga daigdig—ang rākṣasī, kasama ang kanyang anak, ay kusang nagtungo at nanatili noon sa kabundukan ng Sahya.
Verse 7
स बाल एकदा भीमः कर्कटीं मातरं द्विजाः । पप्रच्छ च खलो लोकदुःखदो भीमविक्रमः
O mga brahmana, minsan, habang siya’y bata pa, ang mabagsik na Bhīma—malupit, pinagmumulan ng pighati ng daigdig, at makapangyarihan sa tapang—ay nagtanong sa kanyang inang si Karkaṭī.
Verse 8
भीम उवाच । मातर्मे कः पिता कुत्र कथं वैकाकिनी स्थिता । ज्ञातुमिच्छामि तत्सर्वं यथार्थं त्वं वदाधुना
Sinabi ni Bhīma: “Ina, sino ang aking ama at nasaan siya? At paano ka, O Vaikākinī, napasailalim sa ganitong kalagayan? Nais kong malaman ang lahat ayon sa tunay na katotohanan—sabihin mo sa akin ngayon.”
Verse 9
सूत उवाच । एवं पृष्टा तदा तेन पुत्रेण राक्षसी च सा । उवाच पुत्रं सा दुष्टा श्रूयतां कथयाम्यहम्
Sinabi ni Sūta: Nang tanungin siya noon ng kanyang anak, ang rākṣasī na yaon—na masama—ay nagsalita sa anak: “Makinig ka; isasalaysay ko sa iyo.”
Verse 10
कर्कट्युवाच । पिता ते कुम्भकर्णश्च रावणानुज एव च । रामेण मारितस्सोयं भ्रात्रा सह महाबलः
Sinabi ni Karkaṭī: “Ang ama mo ay si Kumbhakarṇa, ang makapangyarihang nakababatang kapatid ni Rāvaṇa. Siya’y pinaslang ni Rāma, kasama ang kanyang kapatid.”
Verse 11
अत्रागतः कदाचिद्वै कुम्भकर्णस्य राक्षसः । मद्भोगं कृतवांस्तात प्रसह्य बलवान्पुरा
“Minsan, dumating dito si Kumbhakarṇa, isang makapangyarihang rākṣasa. Noong unang panahon, anak ko, marahas niya akong inagaw at pinagsamantalahan sa lakas.”
Verse 12
लंकां स गतवान्मां च त्यक्त्वात्रैव महाबलः । मया न दृष्ट्वा सा लंका ह्यत्रैव निवसाम्यहम्
Ang makapangyarihang iyon ay nagtungo sa Laṅkā at iniwan ako rito. Sapagkat hindi ko pa nakita ang Laṅkā na iyon, dito na lamang ako nananatiling naninirahan.
Verse 13
पिता मे कर्कटो नाम माता मे पुष्कसी मता । भर्ता मम विराधो हि रामेण निहतः पुरा
“Ang aking ama ay nagngangalang Karkaṭa; ang aking ina ay kinikilalang Puṣkasī. Ang aking asawa nga ay si Virādha—na noon ay napatay ni Rāma.”
Verse 14
पित्रोः पार्श्वे स्थिता चाहं निहते स्वामिनि प्रिये । पितरौ मे मृतौ चात्र ऋषिणा भस्मसात्कृतौ
Minamahal na ginang, tumindig ako sa tabi ng aking mga magulang nang mapatay ang aking asawa. Dito rin namatay ang aking mga magulang, at isang rishi ang nagpaabo sa kanila.
Verse 15
भक्षणार्थं गतौ तत्र कुद्धेन सुमहात्मना । सुतीक्ष्णेन सुतपसाऽगस्त्यशिष्येण वै तदा
Pagkaraan, sa pook na iyon, ang dalawang nagpunta roon upang manila ay hinarap ng dakilang Sutīkṣṇa—alagad ni Agastya—na dahil sa matinding pag-aayuno at tapas ay nag-alab sa mabagsik na galit.
Verse 16
साऽहमेकाकिनी जाता दुःखिता पर्वते पुरा । निवसामि स्म दुःखार्ता निरालंबा निराश्रया
Naging ganap akong nag-iisa, nababalot ng dalamhati, noong una pa sa bundok. Sa bigat ng pagdadalamhati, namuhay ako roon na walang masasandalan—walang kanlungan at walang masisilungan.
Verse 17
ततस्त्वं च समुत्पन्नो महाबलपराक्रमः । अवलंब्य पुनस्त्वां च कालक्षेपं करोम्यहम्
Pagkaraan, ikaw ay nahayag—makapangyarihan at marangal sa kabayanihan. At ngayon, muling umaasa sa iyo, palalampasin ko ang panahon at ipagpapatuloy ang aking layon.
Verse 19
सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या भीमो भीमपराक्रमः । कुद्धश्च चिंतयामास किं करोमि हरिं प्रति
Sabi ni Sūta: Nang marinig ang kanyang mga salita, si Bhīma—na kakila-kilabot ang tapang—ay nag-alab sa galit at nagmuni-muni: “Ano ang gagawin ko laban kay Hari (Viṣṇu)?”
Verse 20
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां भीमेश्वरज्योतिर्लिगमाहात्म्ये भीमासुरकृतोपद्रववर्णनं नाम विंशोऽध्यायः
Sa ganito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikaapat na bahagi, ang Koṭirudra-saṃhitā—sa salaysay ng kadakilaan ng Bhīmeśvara Jyotirliṅga, nagtatapos ang ikadalawampung kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga pagdurusang idinulot ng asura na si Bhīma.”
Verse 21
तत्पुत्रोहं भवेयं चेद्धरिं तं पीडयाम्यहम् । इति कृत्वा मतिं भीमस्तपस्तप्तुं महद्ययौ
“Kung ako’y magiging anak niya, pahihirapan ko si Hari (Viṣṇu) na iyon.” Sa pagbuo ng kakila-kilabot na pasyang ito, si Bhīma ay umalis upang magsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 22
ब्रह्माणां च समुद्दिश्य वर्षाणां च सहस्रकम् । मनसा ध्यानमाश्रित्य तपश्चक्रे महत्तदा
Pagkaraan, itinakda niya ang layon sa loob ng isang libong taong makalangit; at sa pagtuon ng isip sa taimtim na pagninilay, isinagawa niya noon ang dakilang tapas (mahigpit na pag-austeridad).
Verse 23
ऊर्ध्वबाहुश्चैकपादस्सूर्य्ये दृष्टिं दधत्पुरा । संस्थितस्स बभूवाथ भीमो राक्षसपुत्रकः
Noong una, ang kakila-kilabot na anak ng rākṣasa ay tumindig sa mahigpit na panata ng pag-aayuno at pagninilay—nakataas ang mga bisig, nakatindig sa isang paa, at nakatuon ang tingin sa Araw.
Verse 24
शिरसस्तस्य संजातं तेजः परमदारुणम् । तेन दग्धास्तदा देवा ब्रह्माणं शरणं ययुः
Mula sa kanyang ulo ay sumiklab ang isang liwanag na tejas na lubhang mabagsik at nakapanghihilakbot. Nang masunog sa ningas na iyon, ang mga deva ay lumapit kay Brahmā upang humingi ng kanlungan.
Verse 25
प्रणम्य वेधसं भक्त्या तुष्टुवुर्विविधैः स्तवैः । दुःखं निवेदयांचकुर्ब्रह्मणे ते सवासवाः
Yumukod sila kay Vedhas, ang Lumikha na si Brahmā, nang may debosyon, at pinuri Siya sa sari-saring mga himno. Ang mga deva, kasama si Indra, ay nagsumite kay Brahmā ng kanilang pagdurusa.
Verse 26
देवा ऊचुः । ब्रह्मन्वै रक्षसस्तेजो लोकान्पीडितुमुद्यतम् । यत्प्रार्थ्यते च दुष्टेन तत्त्वं देहि वरं विधे
Wika ng mga deva: “O Brahmā, tunay na ang kapangyarihan ng rākṣasa ay bumangon, handang pahirapan ang mga daigdig. Anumang biyayang hinihingi ng masamang iyon—O Vidhe, Lumikha—ipagkaloob Mo ayon sa tunay na dharma, upang mapangalagaan ang mga mundo.”
Verse 27
नोचेदद्य वयं दग्धास्तीव्रतत्तेजसा पुनः । यास्यामस्संक्षयं सर्वे तस्मात्तं देहि प्रार्थितम्
Kung hindi, ngayong araw ay muli kaming masusunog ng mabagsik na tejas na iyon, at kaming lahat ay mapapahamak. Kaya ipagkaloob Mo ang kanyang hinihiling.
Verse 28
सूत उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । जगाम च वरं दातुं वचनं चेदमब्रवीत्
Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon, si Brahmā—ang dakilang ninuno ng mga daigdig—ay lumakad upang magbigay ng isang biyaya, at saka nagsalita ng mga salitang ito.
Verse 29
ब्रह्मोवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते । इति श्रुत्वा विधेर्वाक्यमब्रवीद्राक्षसो हि सः
Sinabi ni Brahmā: “Ako’y nalulugod. Ipagpahayag mo ang biyayang nananahan sa iyong isipan.” Nang marinig ang mga salita ng Tagapag-ayos (Brahmā), ang rākṣasa ay sumagot.
Verse 30
भीम उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वर स्त्वया । अतुलं च बलं मेऽद्य देहि त्वं कमलासन
Sinabi ni Bhīma: “O Panginoon ng mga diyos, kung Ikaw ay nalulugod at kung Ikaw ay magbibigay ng biyaya, kung gayon ngayon ay ipagkaloob Mo sa akin ang lakas na walang kapantay, O Nakaupo sa Loto.”
Verse 31
सूत उवाच । इत्युक्त्वा तु नमश्चक्रे ब्रह्मणे स हि राक्षसः । ब्रह्मा चापि तदा तस्मै वरं दत्त्वा गृहं ययौ
Sinabi ni Sūta: Pagkasabi niyon, ang rākṣasa ay yumukod nang may paggalang kay Brahmā. Pagkaraan, si Brahmā naman, matapos ipagkaloob sa kanya ang biyaya, ay umalis patungo sa sarili Niyang tahanan.
Verse 32
राक्षसो गृहमागत्य ब्रह्माप्तातिबलस्तदा । मातरं प्रणिपत्याशु स भीमः प्राह गर्ववान्
Pagkaraan, ang nakapanghihilakbot na rākṣasa ay umuwi, taglay ang pambihirang lakas na wari’y kaloob ni Brahmā. Agad siyang yumukod at nagpatirapa sa kanyang ina, at sa pagmamataas na sumisidhi, siya’y nagsalita.
Verse 33
भीम उवाच । पश्य मातर्बलं मेऽद्य करोमि प्रलयं महत् । देवानां शक्रमुख्यानां हरेर्वै तत्सहायिनः
Wika ni Bhīma: “Masdan, Ina, ang aking lakas ngayon. Magdudulot ako ng dakilang pagwasak—sa mga deva na pinangungunahan ni Śakra (Indra), at maging kay Hari (Viṣṇu) kasama ang kanyang mga kapanalig.”
Verse 34
सूत उवाच । इत्युक्त्वा प्रथमं भीमो जिग्ये देवान्सवासवान् । स्थानान्निस्सारयामास स्वात्स्वात्तान्भीमविक्रमः
Sabi ni Sūta: Pagkasabi niyon, unang tinalo ni Bhīma ang mga deva kasama si Indra; at ang makapangyarihang nakapanghihilakbot ay itinaboy sila mula sa kani-kanilang tahanan.
Verse 35
ततो जिग्ये हरिं युद्धे प्रार्थितं निर्जरैरपि । ततो जेतुं रसां दैत्यः प्रारंभं कृतवान्मुदा
Pagkaraan, tinalo ng Daitya si Hari sa digmaan, kahit pa nanalangin at nakiusap ang mga deva sa kanya. Pagkatapos, sa galak, sinimulan ng demonyong iyon ang kanyang pagsalakay upang sakupin ang daigdig.
Verse 36
पुरा सुदक्षिणां तत्र कामरूपेश्वरं प्रभुम् । जेतुं गतस्ततस्तेन युद्धमासीद्भयंकरम्
Noong unang panahon, sa lupain ng Sudakṣiṇā, may isang humamon na lumabas upang daigin ang Panginoong Kāmarūpeśvara. Kaya sumiklab ang isang labanan na kakila-kilabot at nakapanghihilakbot laban sa Kanya.
Verse 37
भीमोऽथ तं महाराजं प्रभावाद्ब्रह्मणोऽसुरः । जिग्ये वरप्रभावेण महावीरं शिवाश्रयम्
Pagkaraan, si Bhīma—ang asurang pinalakas ng kapangyarihan ni Brahmā—ay nanaig sa dakilang haring iyon, bagaman siya’y isang makapangyarihang bayani at debotong kumupkop kay Śiva, sa lakas ng ipinagkaloob na biyaya.
Verse 38
स हि जित्वा ततस्तं च कामरूपेश्वरं प्रभुम् । बबंध ताडयामास भीमो भीमपराक्रमः
Nang mapagtagumpayan niya ang Panginoon ng Kāmarūpa, si Bhīma—na may nakapanghihilakbot na lakas—ay iginapos Siya at sinaktan sa paghampas.
Verse 39
गृहीतं तस्य सर्वस्वं राज्यं सोपस्करं द्विजाः । तेन भीमेन दुष्टेन शिवदासस्य भूपतेः
O mga brāhmaṇa, ang masamang si Bhīma ay sinamsam ang buong kayamanan ng haring Śivadāsa—ang kaharian pati ang lahat ng kagamitan, yaman, at mga pinagkukunan nito.
Verse 40
राजा चापि सुधर्मिष्ठः प्रियधर्मो हरप्रियः । गृहीतो निगडैस्तेन ह्येकांते स्थापितश्च सः
Ang haring iyon din—pinakamatatag sa dharma, umiibig sa katuwiran at minamahal ni Hara (Śiva)—ay sinunggaban niya, iginapos sa mga tanikala, at ikinulong sa isang lihim at liblib na pook.
Verse 41
तत्र तेन तदा कृत्वा पार्थिवीं मूर्तिमुत्तमाम् । भजनं च शिवस्यैव प्रारब्धी प्रियकाम्यया
Doon, sa sandaling iyon, humubog siya ng isang napakainam na imaheng yari sa lupa (pārthiva-mūrti); at sa pagnanais ng bagay na mahal sa kanya, sinimulan niya ang taimtim na pagsamba kay Panginoong Śiva lamang.
Verse 42
गंगायास्तवनं तेन बहुधा च तदा कृतम् । मानसं स्नानकर्मादि कृत्वा शंकरपूजनम्
Pagkaraan, naghandog siya ng sari-saring himno ng pagpupuri sa Diyosa Gaṅgā. Matapos isagawa ang paliligo sa isip at iba pang panloob na paglilinis, saka niya sinamba si Śaṅkara (Panginoong Śiva).
Verse 43
पार्थिवेन विधानेन चकार नृपसत्तमः । तद्ध्यानं च यथा स्याद्वै कृत्वा च विधिपूर्वकम्
Isinagawa ng pinakadakilang hari ang pagsamba ayon sa ritong Pārthiva (ritong mula sa lupa); at matapos sundin nang wasto ang itinakdang pamamaraan, isinagawa rin niya ang angkop na pagninilay para sa pagsambang iyon.
Verse 44
प्रणिपातैस्तथा स्तोत्रैर्मुद्रासन पुरस्सरम् । कृत्वा हि सकलं तच्च स भेजे शंकरं मुदा
Matapos isagawa ang ganap na pagpapatirapa at mga himno ng pagpupuri—na pinangungunahan ng itinakdang mudrā at āsana—at matapos ganap na matapos ang lahat ng gawaing pagsamba, buong galak siyang sumilong at nagpasakop kay Śaṅkara.
Verse 45
पंचाक्षरमयीं विद्यां जजाप प्रणवान्विताम् । नान्यत्कार्यं स वै कर्तुं लब्धवानन्तरं तदा
Pagkaraan, sinimulan niyang bigkasin nang paulit-ulit ang banal na vidyā na binubuo ng limang pantig, na kaisa ng praṇava na “Oṁ”. Noon din, agad niyang natanto na wala nang ibang tungkuling dapat gampanan—tanging ang japa lamang ang nanatili para sa kanya.
Verse 46
तत्पत्नी च तदा साध्वी दक्षिणा नाम विश्रुता । निधानं पार्थिवं प्रीत्या चकार नृपवल्लभा
Noon, ang kanyang asawa—ang banal at kilalang si Dakṣiṇā, ang minamahal ng hari—ay buong pag-ibig na nag-ayos ng isang marangal na imbakan ng kayamanang panghari.
Verse 47
दंपती त्वेकभावेन शंकरं भक्तशंकरम् । भेजाते तत्र तौ नित्यं शिवाराधनतत्परौ
Nagkaisa ang kanilang puso sa debosyon, ang mag-asawa ay laging lumalapit kay Śaṅkara—ang laging mapagpala sa mga deboto—at doon sila nanatili araw-araw, buong sigasig sa pagsamba kay Panginoong Śiva.
Verse 48
राक्षसो यज्ञकर्मादि वरदर्प विमोहितः । लोपयामास तत्सर्वं मह्यं वै दीयतामिति
Ang rākṣasa, nalinlang ng kapalaluan na bunga ng mga biyaya, ay nagpalaho sa lahat ng ritwal ng yajña at mga kaugnay na gawaing panrelihiyon, na nagsasabing: “Tunay nga, ibigay sa akin ang lahat ng iyon!”
Verse 49
बहुसैन्यसमायुक्तो राक्षसानां दुरात्मनाम । चकार वसुधां सर्वां स्ववशे चर्षिसत्तमाः
O pinakamainam sa mga rishi, kasama ang napakalaking hukbo ng masasamang rākṣasa, isinailalim niya ang buong daigdig sa kanyang kapangyarihan at pinasunod ito sa sarili niyang kalooban.
Verse 50
वेदधर्मं शास्त्रधर्मं स्मृतिधर्मं पुराणजम् । लोपयित्वा च तत्सर्वं बुभुजे स्वयमूर्जितः
Matapos niyang pagtakpan at paglimutin ang dharma na itinuturo sa mga Veda, śāstra, smṛti, at Purāṇa, siya—sa sariling lakas—ay inangkin ang lahat para sa sarili.
Verse 51
देवाश्च पीडितास्तेन सशक्रा ऋषयस्तथा । अत्यन्तं दुःखमापन्ना लोकान्निस्सारिता द्विजाः
Dahil sa kanyang pagpapahirap, ang mga diyos—kasama si Indra—at ang mga rishi ay nalugmok sa matinding dalamhati; at ang mga dalawang-beses-na-ipinanganak ay itinaboy mula sa kanilang mga daigdig.
Verse 52
ते ततो विकलास्सर्वे सवासवसुरर्षयः । ब्रह्मविष्णू पुरोधाय शंकरं शरणं ययुः
Pagkaraan, silang lahat—nayanig at nabagabag—kasama si Indra, ang mga deva at mga rishi, na inilagay sa unahan sina Brahmā at Viṣṇu, ay lumapit kay Śaṅkara upang humingi ng kanlungan.
Verse 53
स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकैश्च शंकरं लोक शंकरम् । प्रसन्नं कृतवंतस्ते महाकोश्यास्तटे शुभे
Pinuri nila si Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—sa maraming himno; at sa mapalad na pampang ng dakilang ilog Kośī, pinasaya nila Siya at ginawa Siyang lubhang mapagpala.
Verse 54
कृत्वा च पार्थिवीं मूर्तिं पूजयित्वा विधानतः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्नमस्कारादिभिः क्रमात्
Gumawa sila ng anyong-lupa (pārthiva-mūrti) at sinamba ito ayon sa itinakdang ritwal; saka, sa wastong pagkakasunod, mula sa mapitagang pagyuko at iba pang gawang-bhakti, pinuri nila (si Śiva) sa iba’t ibang himno.
Verse 55
एवं स्तुतस्तदा शंभुर्देवानां स्तवनादिभिः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा तान्सुरानिदमब्रवीत्
Sa gayon, nang panahong iyon, si Śambhu (Panginoong Śiva) ay pinuri ng mga deva sa pamamagitan ng mga himno at iba pang pagsamba; lalo Siyang nalugod at saka nagsalita sa mga deva ng ganito.
Verse 56
शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवा ऋषयश्चाखिला अहम् । प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूत किं कार्यं करवाणि वः
Wika ni Śiva: “O Hari (Viṣṇu), O Vidhi (Brahmā), O mga deva at lahat ng mga rishi—nalulugod Ako. Sabihin ninyo ang hiling na biyaya. Anong paglilingkod ang gagawin Ko para sa inyo?”
Verse 57
सूत उवाच । इत्युक्ते च तदा तेन शिवेन वचने द्विजाः । सुप्रणम्य करौ बद्ध्वा देवः ऊचुश्शिवं तदा
Sabi ni Sūta: Nang masabi ni Panginoong Śiva ang gayong mga salita, ang mga dvija ay yumukod nang malalim at nagdikit ng mga palad sa paggalang, at saka nila kinausap si Śiva noon.
Verse 58
देवा ऊचुः । सर्वं जानासि देवेश सर्वेषां मनसि स्थितम् । अन्तर्यामी च सर्वस्य नाज्ञातं विद्यते तव
Nagsabi ang mga Deva: “O Panginoon ng mga diyos, nalalaman Mo ang lahat. Nanahan Ka sa isipan ng lahat ng nilalang, at bilang Antaryāmin, ang Panloob na Tagapamahala ng bawat isa, walang anumang di Mo nalalaman.”
Verse 59
तथापि श्रूयतां नाथ स्वदुःखं ब्रूमहे वयम् । त्वदाज्ञया महादेव कृपादृष्ट्या विलोकय
Gayunman, O Nātha, pakinggan Mo: sasabihin namin ang aming dalamhati. O Mahādeva, sa Iyong utos, lingunin Mo kami sa tinging mahabagin.
Verse 60
राक्षसः कर्कटीपुत्रः कुंभकर्णोद्भवो बली । पीडयत्यनिशं देवान्ब्रह्मदत्तवरोर्जितः
Isang makapangyarihang rākṣasa—anak ni Karkaṭī at nagmula kay Kumbhakarṇa—na binigyan ng kapangyarihan ng isang biyaya mula kay Brahmā, ay walang humpay na nagpahirap sa mga deva.
Verse 61
तमिमं जहि भीमाह्वं राक्षसं दुःखदायकम् । कृपां कुरु महेशान विलंबं न कुरु प्रभो
“Patayin ang demonyong ito na nagngangalang Bhīma, ang nagbibigay ng pagdurusa. Magpakita ng awa, O Maheśāna; O Panginoon, huwag nang magtagal.”
Verse 62
सूत उवाच । इत्युक्तस्तु सुरैस्सर्वैश्शंभुवें भक्तवत्सलः । वधं तस्य करिष्यामीत्युक्त्वा देवांस्ततोऽब्रवीत्
Sinabi ni Sūta: Sa gayon ay kinausap ng lahat ng mga diyos, si Śambhu—na laging mapagmahal sa Kanyang mga deboto—ay nagpahayag, “Isasagawa Ko ang kanyang pagkawasak,” at pagkatapos ay nagsalita pa sa mga deva.
Verse 63
शंभुरुवाच । कामरूपेश्वरो राजा मदीयो भक्त उत्तमः । तस्मै ब्रूतेति वै देवाः कार्य्यं शीघ्रं भविष्यति
Wika ni Śambhu (Panginoong Śiva): “Ang hari, ang Panginoon ng Kāmarūpa, ay Aking dakilang deboto. Sabihin ninyo ito sa kanya, O mga deva; ang ninanais na gawain ay matutupad nang madali.”
Verse 64
सुदक्षिण महाराज काम रूपेश्वर प्रभो । मद्भक्तस्त्वं विशेषेण कुरु मद्भजनं रतेः
O Maharlikang Hari Sudakṣiṇa, O marangal na Kāmarūpeśvara! Ikaw ay lalo nang Aking deboto; kaya, sa ligayang may pag-ibig, magsagawa ka ng pagsamba sa Akin nang may tanging debosyon.
Verse 65
दैत्यं भीमाह्वयं दुष्टं ब्रह्मप्राप्तवरोर्जितम् । हनिष्यामि न संदेहस्त्वत्तिरस्कारकारिणम्
Tiyak na papatayin ko ang masamang Daitya na nagngangalang Bhīma—na pinalakas ng biyayang nakuha niya mula kay Brahmā—walang duda, dahil siya ay isa na nagpakita ng paghamak sa iyo.
Verse 66
सूत उवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे तत्र गत्वा मुदान्विताः । तस्मै महानृपायोचुर्यदुक्तं शंभुना च तत्
Sinabi ni Sūta: Pagkatapos ang lahat ng mga walang kamatayang banal na nilalang ay nagpunta roon, na puno ng kagalakan, at sinabi nila sa dakilang haring iyon ang eksaktong sinabi ni Śambhu (Panginoong Śiva).
Verse 67
तमित्युक्त्वा च वै देवा आनंदं परमं गताः । महर्षयश्च ते सर्वे ययुश्शीप्रं निजाश्रमान्
Matapos sabihing, "Mangyari nawa," ang mga diyos ay nagkamit ng kataas-taasang kagalakan; at ang lahat ng mga dakilang pantas na iyon ay mabilis na umalis patungo sa kanilang sariling mga ermita.
It establishes the Bhaimaśaṅkara māhātmya’s premise: Shiva descends in Kāmarūpa for world-welfare while an adharmic rākṣasa, Bhīma, arises as a dharma-destroying force—creating the moral and cosmic conditions that necessitate Shiva’s intervention.
By foregrounding śravaṇa-phala, the text treats narrative as a ritual instrument: hearing is not mere information but a sanctioned soteriological act that connects the listener to the kṣetra’s sanctity and to Shiva’s grace, compressing pilgrimage/ritual merit into an accessible auditory discipline.
Bhaimaśaṅkara is highlighted as the kṣetra-linked designation of Śaṅkara, important because it binds Shiva’s universal transcendence to a specific salvific locale and episode—making Shiva-tattva operational through place, name, and māhātmya-driven practice.