Shloka 19

Vāmadeva-mata: Rahasya-upadeśa

The Esoteric Teaching of Vāmadeva’s Doctrine

Devanagari script

कुमारं शिखरासीनं मुनिवृन्दनिषेवितम् । उद्यदादित्यसंकाशं मयूरवरवाहनम्

Transliteration

kumāraṃ śikharāsīnaṃ munivṛndaniṣevitam | udyadādityasaṃkāśaṃ mayūravaravāhanam

Translation

Natanaw nila si Kumāra (Kārttikeya), nakaupo sa mataas na tuktok at pinaglilingkuran ng maraming pantas. Siya’y nagniningning na gaya ng sumisikat na araw, at may dakilang sasakyang pabo-real.

Word by Word

• कुमारम्: Kumāra (Skanda)
• कुमारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन

• शिखर-आसीनम्: seated on a peak
• शिखर-आसीनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शिखर (प्रातिपदिक) + आसीन (कृदन्त; √आस् धातु)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-समास; आसीन = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participial adjective), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुमारम् इति विशेषण

• मुनि-वृन्द-निषेवितम्: attended/served by groups of sages
• मुनि-वृन्द-निषेवितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक) + निषेवित (कृदन्त; √सेव् धातु, नि-उपसर्ग)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (मुनिवृन्देन निषेवितम् इति भावः); निषेवित = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुमारम् इति विशेषण

• उद्यत्-आदित्य-संकाशम्: radiant like the rising sun
• उद्यत्-आदित्य-संकाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उद्यत् (कृदन्त; √उद्/उद्-गम् धातु) + आदित्य (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (उद्यदादित्यस्य संकाशः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुमारम् इति विशेषण

• मयूर-वर-वाहनम्: whose excellent mount is a peacock
• मयूर-वर-वाहनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मयूर (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मयूरः वरः वाहनं यस्य/मयूरं वाहनं यस्य); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुमारम् इति विशेषण

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shakti Dimension

Role: teaching

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Kartikeya
• Sages (Munis)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Kumāra’s luminous, saguna divinity—his radiance and sage-attendance signify spiritual authority, purity, and dharmic leadership under Lord Shiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

While the Liṅga is the nirguṇa-saguṇa bridge of Shiva, this verse emphasizes saguna reverence: honoring Shiva’s manifested powers through his son Skanda, who embodies Shiva’s protective and dharma-establishing energy.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is dhyāna (meditation) on the radiant form of Kumāra as Shiva’s śakti in action, accompanied by japa of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” dedicating the merit to Shiva and his divine household.