Shloka 16

व्यासशौनकादिसंवादः | Vyāsa–Śaunaka and the Sages: Opening Dialogue of the Kailāsa-saṃhitā

Devanagari script

तस्मात्पौराणिकी विद्या भवतो हृदि संस्थिता । पुराणानि च सर्वाणि वेदार्थम्प्रवदन्ति हि

Transliteration

tasmātpaurāṇikī vidyā bhavato hṛdi saṃsthitā | purāṇāni ca sarvāṇi vedārthampravadanti hi

Translation

Kaya’t ang karunungang Purāṇika ay matatag na nananahan sa iyong puso; sapagkat ang lahat ng Purāṇa ay nagpapahayag ng tunay na diwa ng Veda, inilalahad ito upang maunawaan at maisabuhay, at inaakay ang kaluluwa tungo kay Śiva, ang Kataas-taasang Pati.

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगवत्; तद्-शब्दस्य पञ्चमी-एकवचनरूपं, अव्ययार्थे ‘therefore/from that’

• पौराणिकी: Purāṇic
• पौराणिकी: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पौराणिक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying)

• विद्या: knowledge/learning
• विद्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवतः: of you (honored one)
• भवतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-प्रातिपदिक (honorific)

• हृदि: in (your) heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• संस्थिता: is established/abides
• संस्थिता: Kriya (क्रिया/स्थितिः)
• Type: Verb
• Root: सम्-√स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विद्या-शब्दस्य विशेषणम्

• पुराणानि: the Purāṇas
• पुराणानि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुराणानि-विशेषणम्

• वेदार्थम्: the meaning of the Veda
• वेदार्थम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य अर्थः)

• प्रवदन्ति: declare/expound
• प्रवदन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Vedas
• Puranas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms that Purāṇic teaching is not separate from Vedic truth: it carries the Vedas’ inner purport into the devotee’s heart, guiding the bound soul (paśu) toward liberation through the grace and supremacy of Śiva (Pati).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By stating that Purāṇas expound Vedic meaning, it validates Purāṇic modes of approach—such as Linga-worship and Saguna devotion—as authentic, accessible expressions of the same Vedic Śiva-tattva, leading the aspirant from form to the formless reality.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is sustained śravaṇa (listening) and manana (reflection) on Purāṇic Śiva-teachings, supported by daily Shiva-bhakti such as japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and reverent study that seats the teaching in the heart.