हनूमद्
दूत्यम् / Hanuman’s Mediation and Lakshmana’s Appeal to Sugriva
वीरो दशरथस्यायं पुत्राणां गुणवत्तमः।।4.4.9।।राजलक्षणसम्पन्नस्सम्युक्तो राजसम्पदा।राज्याद्भ्रष्टो वने वस्तुं मया सार्धमिहागतः4.4.10।।
vīro daśarathasyāyaṃ putrāṇāṃ guṇavattamaḥ || 4.4.9 || rāja-lakṣaṇa-sampannaḥ saṃyukto rāja-sampadā | rājyād bhraṣṭo vane vastuṃ mayā sārdham ihāgataḥ || 4.4.10 ||
Ang bayaning ito ang pinakamarangal sa mga anak ni Daśaratha sa kabutihan—taglay ang mga tanda ng pagkahari at puspos ng kagalingang panghari. Ngunit, itinaboy mula sa kaharian, naparito siya kasama ko upang manirahan sa gubat.
Dharma can require renunciation: though fit to rule, Rāma accepts forest-life, showing integrity beyond status and comfort.
Lakṣmaṇa clarifies that Rāma—royal and supremely virtuous—has nevertheless come to the forest due to separation from the kingdom.
Rāma’s steadfastness and dignity: royal excellence remains intact even in hardship.