Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

उद्योगप्रवर्तनम्

Mobilization and Counsel on Kingship

परिष्वज्य च धर्मात्मा निषीदेति ततोऽब्रवीत्।।4.38.19।।निषण्णं तं ततो दृष्ट्वा क्षितौ रामोऽब्रवीद्वचः।

pariṣvajya ca dharmātmā niṣīdety ato 'bravīt | niṣaṇṇaṃ taṃ tato dṛṣṭvā kṣitau rāmo 'bravīd vacaḥ ||

Pagkayakap sa kanya, ang dharmic na si Rāma ay nagsabi, “Maupo ka.” At nang makita niyang nakaupo si Sugrīva sa lupa, saka nagsalita si Rāma ng mga salitang ito.

परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootपरि-√स्वज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
धर्मात्माthe righteous one
धर्मात्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः (धर्मः आत्मा यस्य सः = righteous-souled)
निषीदsit down
निषीद:
सम्प्रदान/आदेश (Directive to addressee)
TypeVerb
Rootनि-√सद् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्ययम् (then)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
निषण्णम्seated
निषण्णम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि-√सद् (धातु) → निषण्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; तम् विशेषणम्
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्ययम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
क्षितौon the ground
क्षितौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्
वचःwords
वचः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्

Embracing him, Rama offered him a seat on the ground and said:

R
Rāma
S
Sugrīva

FAQs

Dharma is expressed through dignified hospitality and orderly counsel: Rāma seats Sugrīva and prepares to speak on right conduct, showing that guidance should be given in a calm, respectful setting.

Rāma embraces Sugrīva, asks him to sit, and begins a formal instruction/discourse.

Rāma’s righteousness and mentorship—he guides an allied king with measured words.