Shloka 6

Devanagari script

न खल्वस्ति मम त्रासो लक्ष्मणान्नापि राघवात्।मित्रं त्वस्थानकुपितं जनयत्येव सम्भ्रमम्।।

Transliteration

na khalv asti mama trāso lakṣmaṇān nāpi rāghavāt | mitraṃ tv asthāna-kupitaṃ janayaty eva sambhramam ||

Translation

Tunay, wala akong takot kay Lakṣmaṇa, ni maging kay Rāma; datapwat kapag ang kaibigan ay nagagalit nang walang wastong dahilan, tiyak na nagbubunga iyon ng pagkalito at pangamba.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• खलु: indeed
• खलु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: खलु (अव्यय)
• Form: निश्चय/सम्भावना-अव्यय (indeed/surely)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मम: my/of me
• मम: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• त्रासः: fear
• त्रासः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लक्ष्मणात्: from Lakshmana
• लक्ष्मणात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (also/even)

• राघवात्: from Rama
• राघवात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• मित्रम्: a friend
• मित्रम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/पक्षान्तरे-अव्यय (but/however)

• अस्थान-कुपितम्: angry without cause
• अस्थान-कुपितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अस्थान (प्रातिपदिक) + कुपित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (अस्थाने कुपितम्)

• जनयति: produces
• जनयति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (certainly)

• सम्भ्रमम्: confusion/misgiving
• सम्भ्रमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सम्भ्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Context

'Indeed I have not uttered any harsh word or done anything wrong. I, therefore, wonder why Rama's brother, Lakshmana is angry with me?

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Rāghava (Rāma)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Even when one is not physically threatened, dharma values harmony in alliances; unjustified anger in relationships is itself a danger to order and truth.

What is the narrative situation?

Sugriva frames the crisis as relational: Lakṣmaṇa’s anger threatens the stability of friendship with Rāma.

Which character virtue is emphasized?

Awareness of relational duty—protecting friendship through timely understanding and repair.