Shloka 3

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

Devanagari script

ततः काञ्चनशैलाभ स्तरुणार्कनिभाननः।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान्मारुतात्मजः।।

Transliteration

tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavedasam |

mantrapūtena haviṣā hutvā mantravido janāḥ॥

Translation

Pagkatapos, ang mga dalubhasa sa ritwal, matapos ikalat ang damong kuśa at pagningasin ang sagradong apoy na si Jātavedas, ay naghandog ng havis na pinabanal ng mga mantra.

Word by Word

• भवत्-प्रसादात्: by your grace
• भवत्-प्रसादात्: Hetu (हेतु) [cause]
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'भवतः प्रसादः' (your grace) + पञ्चमी 'from/by'; हेतु/निमित्त (cause)

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (कर्ता) [subject of प्राप्तः]
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• पितृ-पैतामहम्: paternal and ancestral
• पितृ-पैतामहम्: Karma (कर्म) [qualifier of राज्यम्]
• Type: Adjective
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + पैतामह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; द्वन्द्वसमासः (itaretara): 'पितृ च पैतामहं च' = paternal and ancestral; विशेषणम् (of राज्यम्)

• महत्: great
• महत्: Karma (कर्म) [qualifier of राज्यम्]
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of राज्यम्) = 'great'

• वानराणाम्: of the monkeys
• वानराणाम्: Sambandha (सम्बन्ध) [genitive relation to राज्यम्]
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• सु-दुष्प्रापम्: very hard to obtain
• सु-दुष्प्रापम्: Karma (कर्म) [qualifier of राज्यम्]
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुष्प्राप (प्रातिपदिक; दुर् + प्राप्य/प्राप)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of राज्यम्) = 'very difficult to obtain'

• प्राप्तः: has obtained
• प्राप्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त used predicatively; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् = 'has obtained'

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म) [object of प्राप्तः]
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म) [qualifier of राज्यम्]
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम् (demonstrative) qualifying राज्यम्

• प्रभो: O lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Context

Hanuman, son of the Wind-god, glowing like a golden mountain, whose face resembled the rising Sun addressed Rama with folded hands:

Characters & Entities

• kuśa grass
• Agni (Jātavedas)
• havis (oblations)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is maintained through correct performance of sacred duties: mantra-guided offerings symbolize sincerity, truthfulness of intent (satya-bhāva), and adherence to established sacred order.

What is the narrative situation?

The priests commence the fire-ritual portion of Sugrīva’s consecration, preparing the altar with kuśa and offering sanctified oblations.

Which character virtue is emphasized?

Reverence and precision in sacred action: competence in mantra and ritual procedure.