महाभिषेकः
Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्।।शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे।तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपिसक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च।शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्।।सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च।चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्।।अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी।दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ।।समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्।आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश।।
tasya pāṇḍuram ājahruś chatraṁ hemapariṣkṛtam | śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare | tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīr api sakṣīrāṇāṁ ca vṛkṣāṇāṁ prarohān kusumāni ca | śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṁ caivānulepanam || sugandhīni ca mālyāni sthalajāny ambujāni ca | candanāni ca divyāni gandhāṁś ca vividhān bahūn || akṣataṁ jātarūpaṁ ca priyaṅgumadhusarpiṣī | dadhi carma ca vaiyāghraṁ vārāhī cāpy upānahau || samālambhanam ādāya rocanāṁ samanaśśilām | āgmuḥ tatra muditā varāḥ kanyās tu ṣoḍaśa ||
Para sa kanya, dinala nila ang maputlang-puting payong na pinalamutian ng ginto, at mga puting pamaypay na buntot-yak na may maringal na hawakang ginto. Dinala rin nila ang mga hiyas; sari-saring halamang-gamot at mga binhi; mga usbong, malalambot na supling na may katas at mga bulaklak mula sa mga punò; mga puting kasuotan at puting pamahid na pangpahid sa ritwal; mababangong kuwintas ng bulaklak—mula sa lupa at mula sa tubig, pati mga lotus; banal na sandalwood at maraming uri ng samyo. Dinala rin ang bigas na di pa nababalatan at ginto; priyaṅgu, pulot at ghee; gatas-asim; balat ng tigre; at mga sandalyas na yari sa balat ng baboy-ramo. Taglay ang mga kagamitang pangseremonya—gorocanā at manaḥśilā—dumating doon ang labing-anim na masisigla at maririkit na dalaga, puspos ng galak.
The monkeys brought a white canopy decorated with gold and two chamaras with glorious golden staff. They also brought jewels, all kinds of medicinal herbs, sprouts, sap from trees, white flowers and white clothes, unguents, garlands of fragrant lotuses that grow on land and water, heavently sandal, fragrants of different kinds, gold-coloured paddy, honey of priyanga, curds, tiger skin and sandals made of boar skin. Then sixteen beautiful, cheerful females appeared with unguent, gorochanamixed with red arsenic (used for putting tilaka on the forehead).
Rāja-dharma is upheld through proper rites: the community’s careful preparation of consecration materials reflects the ethical ideal of orderly, legitimate governance.
During Sugrīva’s consecration, the Vānara community assembles royal insignia, auspicious substances, and ceremonial attendants required for the anointing.
Collective responsibility and reverence for tradition—Sugrīva’s supporters ensure the coronation is performed with completeness and propriety.