Ramayana — Kishkindha Kanda, Sarga 15, Shloka 14

तारोपदेशः

Tara’s Counsel to Vali on Sugriva’s Roar and Rama’s Alliance

Devanagari script

प्रकृत्या निपुणश्चैव बुद्धिमांश्चैव वानरः।अपरीक्षितवीर्येण सुग्रीवस्सहनैष्यति।।।।

Transliteration

prakṛtyā nipuṇaś caiva buddhimāṃś caiva vānaraḥ |

aparīkṣita-vīryeṇa sugrīvas sakhyaṃ naiṣyati || 4.15.14 ||

Translation

Sa likas na ugali, ang unggoy na si Sugrīva ay tuso at matalino; hindi siya makikipagkaibigan sa kakamping hindi pa nasusubok ang lakas.

Word by Word

• प्रकृत्या: by nature
• प्रकृत्या: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रकृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; हेतौ/प्रकारे—"by nature"

• निपुणः: skilled
• निपुणः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निपुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्—वानरः प्रति

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (indeed/just)

• बुद्धिमान्: intelligent
• बुद्धिमान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्—वानरः प्रति

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम्

• वानरः: the monkey (Sugriva)
• वानरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• अपरीक्षित-वीर्येण: with untested prowess
• अपरीक्षित-वीर्येण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अ-परि-ईक्ष् (धातु) + वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः—अपरीक्षितं वीर्यं यस्य (untested prowess) / or "with untested prowess (of the other)"; instrumental of circumstance

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• सख्यम्: friendship
• सख्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• एष्यति: will enter into / will make
• एष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; idiom: "will enter into/attain"

Context

'Sugriva is clever by nature. He is wise. Without assessing the ability of the ally he will not enter into friendship.

Characters & Entities

• Vāli
• Sugrīva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes prudent discernment in forming alliances: friendship and reliance should be grounded in proven capability and trustworthy testing, not mere hope.

What is the narrative situation?

Vāli concludes that Sugrīva must have verified a strong ally before returning to challenge him again.

Which character virtue is emphasized?

Practical intelligence (buddhi) and strategic caution in choosing partners.