Ramayana — Bala Kanda, Sarga 9, Shloka 11

ऋश्यशृङ्गानयनकथा — The Account of Bringing Ṛśyaśṛṅga

and the Remedy for Drought

Devanagari script

वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगा:।विभण्डकसुतं राजन्सर्वोपायैरिहानय।।।।

Transliteration

vakṣyanti te mahīpālaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ | vibhaṇḍakasutaṃ rājan sarvopāyair ihānaya ||

Translation

Pagkatapos ay sinabi ng mga brāhmaṇa na bihasa sa Veda sa hari: “O tagapangalaga ng lupa, dalhin mo rito sa lahat ng paraan si Ṛśyaśṛṅga, ang anak ni Vibhaṇḍaka.”

Word by Word

• vakṣyanti: they will say
• vakṣyanti: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लकारः लृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, पुरुषः 3 (प्रथम), वचनम् बहुवचनम्

• te: they
• te: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (pronoun: they)

• mahīpālam: O king (protector of the earth)
• mahīpālam: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: mahīpāla (प्रातिपदिक)
• Form: समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (mahīyāḥ pālaḥ), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; संबोधनार्थे द्वितीया (addressing)

• brāhmaṇāḥ: Brahmins
• brāhmaṇāḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brāhmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• vedapāragāḥ: learned in the Vedas
• vedapāragāḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: veda + pāragā (प्रातिपदिक)
• Form: समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (vedasya pāragāḥ), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् brāhmaṇāḥ

• vibhaṇḍakasutam: the son of Vibhaṇḍaka (Ṛśyaśṛṅga)
• vibhaṇḍakasutam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vibhaṇḍaka + suta (प्रातिपदिक)
• Form: समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (vibhaṇḍakasya sutaḥ), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• rājan: O king
• rājan: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: rājan (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, संबोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• sarvopāyaiḥ: by all means
• sarvopāyaiḥ: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: sarva + upāya (प्रातिपदिक)
• Form: समासः कर्मधारयः (sarve upāyāḥ), पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; करणम् (instrument)

• iha: here
• iha: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: iha (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• ānaya: bring (him)
• ānaya: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: nī + ā (धातु)
• Form: लकारः लोट् (Imperative), परस्मैपदम्, पुरुषः 2 (मध्यम), वचनम् एकवचनम्

Context

Those brahmins versed in the Vedas, said, to 'O king! bring here Rsyasringa, son of the sage Vibhandaka by all means'.

Characters & Entities

• Daśaratha
• brāhmaṇas
• Vibhaṇḍaka
• Ṛśyaśṛṅga

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is pursued through qualified spiritual agency: the priests identify a sage whose presence and ritual power can rightly enable the king’s goal.

What is the narrative situation?

The priests propose a specific remedy: summoning Ṛśyaśṛṅga, renowned for ascetic potency, to facilitate the intended rite.

Which character virtue is emphasized?

Reliance on spiritual expertise and proper means: the court accepts that sacred outcomes require sacred competence.