Ramayana — Bala Kanda, Sarga 8, Shloka 5

अष्टमः सर्गः

Daśaratha Resolves on the Aśvamedha (Horse-Sacrifice) for Progeny

Devanagari script

ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रम:।समानयत्स तान् सर्वान् समस्तान्वेदपारगान् ।।।।सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।परोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये व्दिजसत्तमा: ।। ।।

Transliteration

tataḥ sumantras tvaritaṃ gatvā tvarita-vikramaḥ |

samānayat sa tān sarvān samastān veda-pāragān ||

Translation

Kaya si Sumantra, mabilis kumilos at matulin ang hakbang, ay agad na umalis at dinala pabalik ang lahat ng yaong mga brahming ganap na bihasa sa mga Veda.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: काल-अधिकरण (Temporal adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; from तद्)
• Form: अव्यय (adverb of sequence)

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इदम्: this (command)
• इदम्: कर्म (Karma/Object; content)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग

• राजा: the king
• राजा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुमन्त्रम्: Sumantra
• सुमन्त्रम्: सम्प्रदान/कर्म (Recipient/Addressed object)
• Type: Noun
• Root: सुमन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मन्त्रिसत्तमम्: best of ministers
• मन्त्रिसत्तमम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्रिन् + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (best among ministers), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सुमन्त्रम्' इति विशेष्येण सह

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: क्रियाविशेषण (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्रम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb of manner)

• आनय: bring
• आनय: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• मे: for me / to me
• मे: सम्प्रदान (Sampradāna/Beneficiary)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular; enclitic)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'गुरून्' इति विशेष्येण सह

• गुरून्: teachers, elders
• गुरून्: कर्म (Karma/Object of 'आनय')
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तान्: those
• तान्: कर्म (Karma; appositional)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, बहुवचन, पुंलिङ्ग

• सपुरोहितान्: together with the priests
• सपुरोहितान्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: स + पुरोहित (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव (with priests), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'तान्/गुरून्' इत्यस्य विशेषणम्

Context

On listening to these exceedingly charming words, their bright countenances shone resplendent like lotuses after the departure of winter.ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে অষ্টমস্সর্গ:৷৷Thus ends the eighth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

Characters & Entities

• Sumantra

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Faithful execution of one’s assigned duty (sevā-dharma): Sumantra promptly fulfills the king’s lawful command.

What is the narrative situation?

After being instructed, Sumantra hastens to gather the Veda-versed Brahmins needed for the forthcoming sacrifice.

Which character virtue is emphasized?

Sumantra’s efficiency, loyalty, and readiness to serve righteous royal purposes.