अष्टमः सर्गः
Daśaratha Resolves on the Aśvamedha (Horse-Sacrifice) for Progeny
स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान्।मन्त्रिभिस्सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभि:।।।।ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्।शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान् सपुरोहितान्।।।।
sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyam iti buddhimān |
mantribhiḥ saha dharmātmā sarvair eva kṛtātmabhiḥ ||
tato ’bravīd idaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |
śīghram ānaya me sarvān gurūṃs tān sa-purohitān ||
Matapos magpasiya nang matatag—kasama ang kanyang mga ministrong may pagpipigil-sa-sarili—na dapat magsagawa ng handog, ang marunong at maka-dharma na Hari (Daśaratha) ay nagsalita kay Sumantra, ang pinakamahusay sa mga ministro: “Dali, dalhin mo sa akin ang lahat ng iginagalang na guro, kasama ang mga purohitang pari ng palasyo.”
Having thus ordered his ministers sitting nearby, sent this highly brilliant, thispre-eminent among kings them away and entered the inner apartment.
Rajadharma: a king should act through deliberation with disciplined counselors and proceed in righteous, socially sanctioned ways (here, a Vedic sacrifice) rather than impulsively.
Daśaratha, desiring to undertake a major sacrifice, formalizes his decision and instructs Sumantra to summon spiritual authorities and priests.
Daśaratha’s prudence and dharmic governance—he consults ministers and seeks guidance from qualified religious authorities.