Sarga 68

Verse 1

जनकेन समादिष्टा दूतास्ते क्लान्तवाहना:।त्रिरात्रमुषिता मार्गे तेऽयोध्यां प्राविशन् पुरीम्।।1.68.1।।

Sa utos ni Janaka, ang mga sugo—na pagod na ang kanilang mga sasakyan—ay nagpalipas ng tatlong gabi sa daan, at pagkaraan ay pumasok sa lungsod ng Ayodhyā.

Verse 2

राज्ञो भवनमासाद्य द्वारस्थानिदमब्रुवन्।शीघ्रं निवेद्यतां राज्ञे दूतान्नो जनकस्य च।।1.68.2।।

Pagdating sa palasyo ng hari, sinabi ng mga sugo sa mga bantay sa tarangkahan: “Ipaabot agad sa hari na kami—mga sugo ni Janaka—ay dumating na.”

Verse 3

इत्युक्ता द्वारपालास्ते राघवाय न्यवेदयन्।ते राजवचनाद्दूता राजवेश्मप्रवेशिता:।ददृशुर्देवसङ्काशं वृद्धं दशरथं नृपम्।।1.68.3।।

Nang masabi ito, iniulat ng mga bantay sa tarangkahan ang bagay na iyon sa haring mula sa angkan ni Raghu. Sa utos ng hari, pinapasok ang mga sugo sa palasyo; at nakita nila ang matandang haring Daśaratha, maningning na tila isang diyos.

Verse 4

बद्धाञ्जलिपुटा स्सर्वे दूता विगतसाध्वसा:।राजानं प्रयता वाक्यमब्रुवन्मधुराक्षरम्।।1.68.4।।

Ang lahat ng sugo, nakapagdaupang-palad at wala nang pangamba, ay magalang na nagsalita sa hari sa magiliw at matatamis na salita.

Verse 5

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतम् ।कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्।।1.68.5।।मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा।जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरस्सरम्।।1.68.6।।

“Ang hari na si Janaka ng Mithilā, na inuuna ang banal na apoy at mga ritwal nito, ay paulit-ulit na nagtatanong, sa matatamis at mapagmahal na salita, tungkol sa iyong kagalingan at di-nagmamaliw na kasaganaan, gayundin sa iyong mga guro at mga punong pari, kasama ng iyong mga kasamahan, O dakilang hari.”

Verse 6

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतम् ।कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्।।1.68.5।।मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा।जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरस्सरम्।।1.68.6।।

“Ang hari na si Janaka ng Mithilā, na inuuna ang banal na apoy at mga ritwal nito, ay paulit-ulit na nagtatanong, sa matatamis at mapagmahal na salita, tungkol sa iyong kagalingan at di-nagmamaliw na kasaganaan, gayundin sa iyong mga guro at mga punong pari, kasama ng iyong mga kasamahan, O dakilang hari.”

Verse 7

पृष्ट्वा कुशलमव्यग्रं वैदेहो मिथिलाधिप:।कौशिकानुमते वाक्यं भवन्तमिदमब्रवीत्।।1.68.7।।

Matapos magtanong nang buong pag-iingat tungkol sa iyong kalagayan, si Vaideha Janaka, panginoon ng Mithilā, sa pagsang-ayon ni Kauśika (Viśvāmitra), ay nagpahayag sa iyo ng ganitong salita.

Verse 8

पूर्वं प्रतिज्ञा विदिता वीर्यशुल्का ममात्मजा।राजानश्च कृतामर्षानिर्वीर्या विमुखीकृता:।।1.68.8।।

O Hari, noon pa’y batid ng lahat ang aking panata: ang aking anak na babae’y ipapakasal bilang gantimpala sa lakas at kagitingan. Nang mapatunayang walang kapangyarihan ang mga hari, sila’y nagkimkim ng hinanakit at napaurong na bigo.

Verse 9

सेयं मम सुता राजन् विश्वामित्रपुरस्सरै:।यदृच्छयागतैर्वीरैर्निर्जिता तव पुत्रकै:।।1.68.9।।

O Hari, ang anak kong ito ay napagwagian ng matatapang mong mga anak, na wari’y nagkataong dumating dito, na si Viśvāmitra ang nangunguna sa kanila.

Verse 10

तच्च राजन् धनुर्दिव्यं मध्ये भग्नं महात्मना।रामेण हि महाराज महत्यां जनसंसदि।।1.68.10।।

At, O Hari—O dakilang monarka—ang banal na busog na iyon ay tunay na nabali sa gitna ng dakilang-loob na si Rāma, sa harap ng napakalaking kapulungan ng mga tao.

Verse 11

अस्मै देया मया सीता वीर्यशुल्का महात्मने।प्रतिज्ञां कर्तुमिच्छामि तदनुज्ञातुमर्हसि।।1.68.11।।

Sa dakilang-loob na ito, dapat kong ipagkaloob si Sītā—na ang dote ay ang lakas ng kabayanihan. Nais kong tuparin ang aking panata; nararapat mong ipahintulot iyon.

Verse 12

सोपाध्यायो महाराज पुरोहितपुरस्सर:।शीघ्रमागच्छ भद्रं ते द्रष्टुमर्हसि राघवौ ।।1.68.12।।

O dakilang hari, pumarito ka agad—kasama ang iyong mga guro, at ang maharlikang pari sa unahan. Nawa’y maging mapalad ka. Nararapat mong makita ang dalawang Rāghava.

Verse 13

प्रीतिं च मम राजेन्द्र निर्वर्तयितुमर्हसि।पुत्रयोरुभयोरेव प्रीतिं त्वमपि लप्स्यसे।।1.68.13।।

O pinakamainam sa mga hari, nararapat mong ganapin ang aking kagalakan; at ikaw rin, tunay nga, ay tatamo ng kagalakan hinggil sa kapwa mong anak.

Verse 14

एवं विदेहाधिपतिर्मधुरं वाक्यमब्रवीत्।।1.68.14।।विश्वामित्राभ्यनुज्ञात श्शतानन्दमते स्थित:।इत्युक्त्वा विरता दूता राजगौरवशङ्किता:।।1.68.15।।

Sa gayon, ang panginoon ng Videha ay nagsalita ng matatamis na salita. Sa pagsang-ayon ni Viśvāmitra at ayon sa payo ni Śatānanda, ang mga sugo—pagkasabi nito—ay tumigil, napigil ng paggalang sa kanilang hari.

Verse 15

एवं विदेहाधिपतिर्मधुरं वाक्यमब्रवीत्।।1.68.14।।विश्वामित्राभ्यनुज्ञात श्शतानन्दमते स्थित:।इत्युक्त्वा विरता दूता राजगौरवशङ्किता:।।1.68.15।।

Nang marinig ang pahayag ng mga sugo, ang hari—lubhang nagalak—ay nagsalita kay Vasiṣṭha, kay Vāmadeva, at sa iba pang mga ministro.

Verse 16

दूतवाक्यं च तच्छ्रुत्वा राजा परमहर्षित:।वसिष्ठं वामदेवं च मन्त्रिणोऽन्यांश्च सोऽब्रवीत्।।1.68.16।।

Nang marinig ang pahayag ng mga sugo, ang hari—lubhang nagalak—ay nagsalita kay Vasiṣṭha, kay Vāmadeva, at sa iba pang mga ministro.

Verse 17

गुप्त: कुशिकपुत्रेण कौसल्यानन्दवर्धन:।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विदेहेषु वसत्यसौ।।1.68.17।।

Si Rāma, na nagpapasaya kay Kausalyā, na iniingatan ng anak ni Kuśika (Viśvāmitra), ay nananatili sa lupain ng Videha kasama ang kapatid niyang si Lakṣmaṇa.

Verse 18

दृष्टवीर्यस्तु काकुत्स्थो जनकेन महात्मना।सम्प्रदानं सुतायास्तु राघवे कर्तुमिच्छति।।1.68.18।।

Nang masaksihan ng dakilang-loob na si Janaka ang kagitingan ni Kakutstha (Rāma), ninais niyang ipagkaloob kay Rāghava ang kaniyang anak na babae bilang asawa.

Verse 19

यदि वो रोचते वृत्तं जनकस्य महात्मन:।पुरीं गच्छामहे शीघ्रं मा भूत्कालस्य पर्यय:।।1.68.19।।

“Kung kalugud-lugod sa inyo ang layunin ng dakilang-loob na si Janaka, tayo’y magtungo agad sa lungsod; nawa’y huwag magkaroon ng anumang pagkaantala ng panahon.”

Verse 20

Kasama ng lahat ng dakilang rishi, ang mga ministro ay sumagot, “Gayon na nga.” Nagalak ang hari at sinabi sa kaniyang mga ministro, “Simulan natin ang paglalakbay bukas.”

Verse 21

जनकेन समादिष्टा दूतास्ते क्लान्तवाहना:।त्रिरात्रमुषिता मार्गे तेऽयोध्यां प्राविशन् पुरीम्।।1.68.1।।

Sa utos ni Janaka, ang mga sugo—pagod ang kanilang mga sasakyan—ay nanatili sa daan sa loob ng tatlong gabi, at saka pumasok sa lungsod ng Ayodhyā.