Shloka 21

शुनश्शेफरक्षा–विश्वामित्रशापः

Sunassepha’s Rescue and Visvamitra’s Curse

Devanagari script

शुनश्शेफो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहित:।त्वरया राजसिंहं तमम्बरीषमुवाच ह।।।।

Transliteration

śunaḥśepho gṛhītvā te dve gāthe su-samāhitaḥ | tvarayā rāja-siṃhaṃ tam ambarīṣam uvāca ha ||

Translation

Si Śunaḥśepa, matapos tanggapin nang matatag ang dalawang gāthā na iyon at pinagtibay ang isip sa pagninilay, ay nagmadaling lumapit kay Haring Ambarīṣa—ang leon sa mga hari—at nagsalita sa kanya.

Word by Word

• शुनःशेफः: Śunaḥśepha
• शुनःशेफः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: शुनःशेफ (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nominative Singular)

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) → गृहीत (क्त) + त्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund): "having taken/secured"

• ते: those
• ते: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया द्विवचन (Accusative Dual); विशेषणं 'गाथे' इति

• द्वे: two
• द्वे: विशेषण (Numeral qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया द्विवचन; संख्याविशेषणं 'गाथे' इति

• गाथे: verses (gāthās)
• गाथे: कर्म (Karma/Object) (of 'गृहीत्वा')
• Type: Noun
• Root: गाथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया द्विवचन (Accusative Dual)

• सुसमाहितः: well-composed, attentive
• सुसमाहितः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + समाहित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणं 'शुनःशेफः' इति; अर्थः: well-composed/concentrated

• त्वरया: with haste, quickly
• त्वरया: करण (Karaṇa/Instrument of manner)
• Type: Noun
• Root: त्वरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental Singular) (manner)

• राजसिंहम्: lion among kings
• राजसिंहम्: कर्म (Karma/Object) (of 'उवाच')
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: राज्ञां सिंहः; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative Singular)

• तम्: that
• तम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणं 'अम्बरीषम्' इति

• अम्बरीषम्: Ambarīṣa
• अम्बरीषम्: कर्म (Karma/Object) (apposition to 'राजसिंहम्')
• Type: Noun
• Root: अम्बरीष (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative Singular)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ह: indeed (quotative)
• ह: सम्बन्धसूचक (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle), कथन-प्रत्यय (quotative/emphatic)

Context

Sunassepha memorized the two verses with concentration of mind and hastened towards Amabarisha, a lion among kings. And said:

Characters & Entities

• Śunaḥśepa
• Ambarīṣa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is served by disciplined preparation and timely action—learning sacred instruction carefully and applying it without delay.

What is the narrative situation?

After receiving the two gāthās, Śunaḥśepa promptly approaches King Ambarīṣa to intervene in the sacrificial proceedings.

Which character virtue is emphasized?

Concentration (samādhāna) and urgency in doing what is right at the right time.