
विश्वामित्रस्य शरणागति-प्रशंसा तथा वासिष्ठपुत्र-शापः (Visvamitra grants refuge; the curse upon Vasishta’s sons)
बालकाण्ड
Sa Sarga 59 ay naglalahad ng malinaw na aral tungkol sa paghingi ng kanlungan (śaraṇa), wastong asal sa ritwal, at bigat ng salita ng isang tapasvin. Naantig sa habag, kinausap ni Viśvāmitra ang hari na ang anyong chandāla ay patunay ng sumpang bumabalot sa kanya; pinalakas niya ang loob nito at hayagang ipinagkaloob ang kanlungan at katiyakan ng pag-aaruga. Pagkaraan, inutusan ni Viśvāmitra ang mga alagad na tipunin ang maraming ṛṣi at brahmavādin upang tumulong sa nalalapit na yajña, at ipinaalala na anumang paglapastangan sa kanyang utos ay dapat isumbong nang buo. Nagbalik ang mga alagad na may balitang dumating ang mga brāhmaṇa mula sa iba’t ibang lupain, subalit may suliranin hinggil kay Mahodaya. Isinalaysay rin nila ang galit na pagtutol ng sandaang anak ni Vasiṣṭha: kinuwestiyon nila kung nararapat bang ang isang kṣatriya ang gumanap na pari, lalo na para sa isang chandāla, at kung ano ang magiging bunga ng pagkain ng handog na kaugnay ng gayong patron. Sa pagdinig nito, sumiklab ang poot ni Viśvāmitra at isinumpa ang mga lumapastangan sa mababang kapanganakan at marahas na paraan ng ikabubuhay; si Mahodaya naman ay itinakda sa mahabang miserableng kapalaran bilang niṣāda. Nagtatapos ang kabanata sa katahimikan ni Viśvāmitra sa kapulungan ng mga ṛṣi, na nagbababala sa paghamak sa isang may tapas at nagpapaalala sa hangganan ng dharma.
Verse 1
उक्तवाक्यं तु राजानं कृपया कुशिकात्मज:।अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साक्षाच्चण्डालरूपिणम्।।1.59.1।।
Nang marinig ang sinabi, ang anak ni Kuśika, dahil sa habag, ay nagsalita ng matatamis at mahinahong salita sa hari—na hayag nang nakatindig sa anyong caṇḍāla sa harap ng lahat.
Verse 2
ऐक्ष्वाक स्वागतं वत्स जानामि त्वां सुधार्मिकम् ।शरणं ते भविष्यामि मा भैषीर्नृपपुङ्गव।।1.59.2।।
O supling ng Ikṣvāku, maligayang pagdating, anak. Batid kong ikaw ay tunay na matuwid. O pinakamainam sa mga hari, huwag kang matakot—ako ang magiging kanlungan mo.
Verse 3
अहमामन्त्रये सर्वान्महर्षीन्पुण्यकर्मण:।यज्ञसाह्यकरान् राजन् ततो यक्ष्यसि निर्वृत:।।1.59.3।।
O Hari, aanyayahan ko ang lahat ng dakilang rishi na may banal na mga gawa, na makatutulong sa yajña; at pagkatapos ay maisasagawa mo ang handog na iyon nang payapa ang loob.
Verse 4
गुरुशापकृतं रूपं यदिदं त्वयि वर्तते ।अनेन सह रूपेण सशरीरो गमिष्यसि।।1.59.4।।
Ang anyong nasa iyo ngayon—na hinubog ng sumpa ng iyong guro—sa anyong yaon din, kasama ang katawan, ikaw ay tutungo sa langit.
Verse 5
हस्तप्राप्तमहं मन्ये स्वर्गं तव नराधिप।यस्त्वं कौशिकमागम्य शरण्यं शरणागत:।।1.59.5।।
O hari, wari ko’y nasa iyong mga kamay na ang langit, sapagkat lumapit ka kay Kauśika, ang tunay na kanlungan ng mga humihingi ng pag-ampon.
Verse 6
एवमुक्त्वा महातेजा: पुत्रान् परमधार्मिकान्।व्यादिदेश महाप्राज्ञान् यज्ञसम्भारकारणात्।।1.59.6।।
Pagkasabi nito, ang maningning na si Viśvāmitra ay nag-utos sa kanyang mga anak—mga pantas at lubhang maka-dharma—na ihanda ang mga kailangan para sa yajña.
Verse 7
सर्वान् शिष्यान् समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह।सर्वानृषिगणान्वत्सा आनयध्वं ममाज्ञया।सशिष्यसुहृदश्चैव सर्त्विज स्सबहुश्रुतान्।।1.59.7।।
Tinipon niya ang lahat ng kaniyang mga alagad at sinabi: “Mga anak, sa aking utos, dalhin dito ang lahat ng pangkat ng mga rishi—kasama ang kanilang mga alagad at mga kaibigan, ang mga pari ng paghahandog, at ang mga pantas na bihasa sa banal na tradisyon.”
Verse 8
यदन्यो वचनं ब्रूयान्मद्वाक्यबलचोदित:।तत्सर्वमखिलेनोक्तं ममाख्येयमनादृतम्।।1.59.8।।
“Kung may sinuman, dahil sa bigat ng aking utos, ang magsalita ng mga salitang walang-galang, ipabatid ninyo sa akin ang lahat—buong-buo at ayon sa tunay na nangyari, nang walang pagtatakip.”
Verse 9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिशो जग्मुस्तदाज्ञया।आजग्मुरथ देशेभ्य स्सर्वेभ्यो ब्रह्मवादिन:।।1.59.9।।
Nang marinig nila ang kaniyang salita, sa utos niya’y nagsiparoon sila sa iba’t ibang dako; at pagkaraan, mula sa bawat lupain ay nagsidating ang lahat ng tagapagsalaysay ng Veda.
Verse 10
ते च शिष्या: समागम्य मुनिं ज्वलिततेजसम्।ऊचुश्चवचनं सर्वे सर्वेषां ब्रह्मवादिनाम्।।1.59.10।।
At ang mga alagad na iyon, nagtipon sa harap ng muni na nagliliyab sa espirituwal na ningning, ay nagsalaysay sa kanya ng pahayag ng lahat ng mga brahmin na tagapagsalita ng Veda.
Verse 11
श्रुत्वा ते वचनं सर्वे समायान्ति द्विजातय:।सर्वदेशेषु चागच्छन् वर्जयित्वा महोदयम्।।1.59.11।।
Nang marinig ang iyong pahayag, ang lahat ng dalawang-beses-isinilang ay paparito; mula sa bawat lupain sila’y dumating—maliban sa Mahodaya.
Verse 12
वासिष्ठं तच्छतं सर्वं क्रोधपर्याकुलाक्षरम्।यदाह वचनं सर्वं शृणु त्वं मुनिपुङ्गव।।1.59.12।।
O pinakadakila sa mga muni, pakinggan mo ang lahat ng salitang sinabi ng buong sandaang anak ni Vasiṣṭha—mga salitang ang bawat pantig ay naguluhan dahil sa galit.
Verse 13
क्षत्रियो याजको यस्य चण्डालस्य विशेषत:।कथं सदसि भोक्तारो हविस्तस्य सुरर्षय:।।1.59.13।।
Kung ang isang kṣatriya ang nagsisilbing punong pari—lalo na para sa isang caṇḍāla—paano makakakain ang mga diyos at mga banal na ṛṣi ng handog na iyon sa kapulungan ng yajña?
Verse 14
ब्राह्मणा वा महात्मानो भुक्त्वा चण्डालभोजनम्।कथं स्वर्गं गमिष्यन्ति विश्वामित्रेण पालिता:।।1.59.14।।
O kahit sila’y mga dakilang-loob na brāhmaṇa, kung kumain sila ng pagkaing mula sa isang caṇḍāla, paano sila makararating sa langit—yaong mga kumakampi at ginagabayan ni Viśvāmitra?
Verse 15
एतद्वचननैष्ठुर्यमूचु स्संरक्तलोचना:।वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे ते समहोदया:।।1.59.15।।
O tigre sa mga muni, ang lahat ng anak ni Vasiṣṭha—kasama si Mahodaya—ay nagsalita ng gayong mabagsik na pananalita, ang kanilang mga mata’y namumula sa galit.
Verse 16
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सर्वेषां मुनिपुङ्गव:।क्रोधसंरक्तनयन स्सरोषमिदमब्रवीत्।।1.59.16।।
Nang marinig ang kanilang mga salita, ang pinakadakila sa mga muni—ang mga mata’y namumula sa galit—ay nagsalita ng ganitong mga salita sa matinding poot.
Verse 17
ये दूषयन्त्यदुष्टं मां तप उग्रं समास्थितम्।भस्मीभूता दुरात्मानो भविष्यन्ति न संशय:।।1.59.17।।
Ako’y walang sala, matatag sa mabagsik na tapas; yaong masasamang-loob na dumudusta sa akin ay magiging abo—walang pag-aalinlangan.
Verse 18
अद्य ते कालपाशेन नीता वैवस्वतक्षयम्।सप्तजातिशतान्येव मृतपस्सन्तु सर्वश:।।1.59.18।।
Ngayon, na nasilo ng lubid ng Kamatayan, nawa'y dalhin sila sa tahanan ni Yama; at sa loob ng pitong daang pagsilang, nawa'y mabuhay sila bilang mga kumakain ng mga patay.
Verse 19
श्वमांसनियताहारा मुष्टिका नाम निर्घृणा:।विकृताश्च विरूपाश्च लोकाननुचरन्त्विमान्।।1.59.19।।
Nawa'y ipanganak sila bilang mga walang awang Mustika, na nakatali sa pagkain ng aso—nakapandidiri at may kapansanan—at nawa'y maglagalag sila sa mga mundong ito.
Verse 20
महोदयस्तु दुर्बुद्धिर्मामदूष्यं ह्यदूषयत्।दूषित स्सर्वलोकेषु निषादत्वं गमिष्यति।।1.59.20।।
Ngunit si Mahodaya, na may baluktot na pang-unawa, ay sinisi ako kahit ako ay walang sala; kaya, namarkahan sa lahat ng mundo, siya ay mapupunta sa kalagayan ng isang Nisada.
Verse 21
प्राणातिपातनिरतो निरनुक्रोशतां गत:।दीर्घकालं मम क्रोधाद्दुर्गतिं वर्तयिष्यति।।1.59.21।।
Nahumaling sa pagkitil ng buhay at nahulog sa kawalang-awa, siya—dahil sa aking poot—magdurusa sa abang kapalaran sa mahabang panahon.
Verse 22
एतावदुक्त्वा वचनं विश्वामित्रो महातपा:।विरराम महातेजा ऋषिमध्ये महामुनि:।।1.59.22।।
Pagkasabi ng gayong kaunting salita, si Viśvāmitra, ang dakilang tapasvin—nagniningning sa kapangyarihan—ay tumahimik sa gitna ng mga ṛṣi.
The dilemma centers on ritual authority and social legitimacy: Vasiṣṭha’s sons challenge whether a kṣatriya may function as a yajña-priest, especially in a sacrifice connected to a chandāla, while Viśvāmitra asserts protective refuge and responds to insult with punitive ascetic speech.
The chapter teaches that refuge offered by a protector entails moral responsibility, and that contempt toward a disciplined tapasvin is portrayed as spiritually perilous; speech (vāk) is shown as a force that can restore order or inflict lasting karmic consequences.
Cultural landmarks include the yajña setting (ritual assembly with ṛtviks and brahmavādins), the concept of Vaivasvata’s realm (Yama’s abode) as a post-mortem destination, and community identities (chandāla, niṣāda, muṣṭikā) used to articulate social-ethical outcomes of the curse.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.