Ramayana Bala Kanda Sarga 47
Bala KandaSarga 4723 Verses

Sarga 47

दितेर्गर्भभङ्गो मरुत्प्रतिष्ठा च (Diti’s Severed Embryo and the स्थापना of the Maruts; Viśālā-nagara Lineage)

बालकाण्ड

Sa Sarga 47, pinag-uugnay ang isang pangyayaring mitiko at teolohikal sa salaysay ng angkan upang maitatag sa alaala ang banal na heograpiya. Una, si Diti, nagdadalamhati na ang kaniyang dinadala ay naputol sa pitong bahagi, ay lumapit kay Indra na di-matitinag at nagsalita nang mapagpakumbaba at mapagkasundo. Hayagan niyang inalis ang anumang sala kay Indra at iniuugnay ang kapahamakan sa sarili niyang pagkukulang. Pagkaraan, ginawang tungkuling kosmiko ang kaniyang pagkawala: hiniling niyang ang pitong piraso ay maging pitong Marut—mga makalangit na tagapagbantay na kaugnay ng mga paghahati ng hangin at pag-iingat sa mga dako. Si Indra, na nakatiklop ang mga palad, ay pumayag at pinagtibay ang kanilang banal na paglalakbay sa iba’t ibang loka at mga direksiyon; sinasabing ang ina at ang mga anak ay umakyat na ganap ang kaganapan. Pagkatapos ay lumipat ang salaysay sa paglalagay ng pook: tinukoy ang lupain na minsang tinahanan ni Indra, at isinalaysay ang sunod-sunod na mga hari. Mula kay Viśāla, mabuting anak ni Ikṣvāku na isinilang kay Alambuṣā at nagtatag ng lungsod na Vaiśālī, sinundan ng Hemacandra, Sucandra, Dhūmrāśva, Sañjaya, Sahadeva, Kuśāśva, Somadatta, at Kakutstha, hanggang sa kasalukuyang haring Sumati. Nagtatapos ang kabanata sa pag-aayos ng panunuluyan sa magdamag at sa pahiwatig ng susunod na pagharap kay Janaka. Lumabas si Sumati upang salubungin si Viśvāmitra at ipinahayag na siya’y pinagpala sa pagdalaw ng dakilang ṛṣi.

Shlokas

Verse 1

सप्तधातु कृते गर्भे दिति: परमदु:खिता।सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाऽब्रवीत्।।।।

Nang ang kanyang sinapupunan ay maputol sa pitong bahagi, si Diti—lubhang nagdadalamhati—ay nagsalita ng mahinahon at mapagpayapang mga salita sa di-matitinag na Indra na may sanlibong mata.

Verse 2

ममापराधाद्गर्भोऽयं सप्तधा विफलीकृत:।नापराधोऽस्ति देवेश तवात्र बलसूदन।।।।

“Dahil sa aking sariling pagkukulang, ang sanggol na ito sa sinapupunan ay nahati sa pitong bahagi at nauwi sa kawalang-bisa. Wala kang kasalanan dito, O Panginoon ng mga diyos—tagapagpabagsak kay Bala.”

Verse 3

प्रियं तु कर्तुमिच्छामि मम गर्भविपर्यये।मरुतां सप्तसप्तानां स्थानपाला भवन्त्विमे।।।।

Yamang dumating ang di-inaasahang kapahamakan na ito sa aking pagdadalang-tao, hinihiling ko ang isang biyaya: nawa’y sila’y maging mga tagapagbantay ng mga dako bilang mga Marut—pito at pito.

Verse 4

वातस्कन्धा: इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक ।मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजा:।।।।

Anak ko, nawa’y ang pitong ito—ang aking maningning na mga supling—ay gumalaw sa kalangitan bilang mga Vāta-skandha, na tanyag sa pangalang ‘Marut’.

Verse 5

ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथाऽपर:।दिवि वायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशा:।।।।

Nawa’y ang isa’y maglakbay sa Brahmaloka, at ang isa nama’y sa Indraloka; at ang ikatlo—dakila ang katanyagan—ay makilala bilang Vāyu, na gumagalaw sa kalangitan.

Verse 6

चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात्।सञ्चरिष्यन्तु भद्रं ते देवभूता ममात्मजा:।।।।

O pinakadakila sa mga deva, sa iyong utos nawa’y ang natitirang apat—ang aking mga anak na ngayo’y naging banal—ay maglibot sa mga dako. Pagpapala sa iyo.

Verse 7

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्ष: पुरन्दर:।उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं दितिं बलनिषूदन:।।।।

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Indra—si Purandara, ang may sanlibong mata, tagapagpuksa kay Bala—ay nagsalita kay Diti na magkayuping-palad.

Verse 8

सर्वमेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशय:।विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवभूतास्तवात्मजा:।।।।

Magaganap ang lahat ng ito gaya ng iyong sinabi; walang alinlangan. Ang iyong mga anak, na magiging maka-diyos, ay tunay na maglalakbay; pagpapala sa iyo.

Verse 9

एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने।जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नश्श्रुतम्।।।।

Sa gayon, matapos pagtibayin ang pasiya sa gubat ng pag-aayuno, ang ina at anak ay nagtungo sa langit, O Rama, na natupad ang kanilang layon—gaya ng aming narinig.

Verse 10

एष देशस्स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषित: पुरा।दितिं यत्र तपस्सिद्धामेवं परिचचार स:।।।।

O Kakutstha, ito yaong lupain na dating tinahanan ni Mahendra; dito niya inalagaan at pinaglingkuran si Diti nang magbunga ang kanyang mga pag-aayuno at pagninilay.

Verse 11

इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्र: परमधार्मिक:।।।।अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुत:।तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता।।।।

O tigre sa mga lalaki, si Ikṣvāku ay nagkaroon ng isang anak na sukdulang matuwid sa dharma, na bantog sa pangalang Viśāla, isinilang kay Alambuṣā. Sa kanya, dito sa pook na ito, itinayo ang lungsod na tinawag na Viśālā.

Verse 12

इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्र: परमधार्मिक:।।1.47.11।। अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुत:। तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता।।1.47.12।।

O tigre sa mga lalaki, si Ikṣvāku ay nagkaroon ng isang anak na sukdulang matuwid sa dharma, na bantog sa pangalang Viśāla, isinilang kay Alambuṣā. Sa kanya, dito sa pook na ito, itinayo ang lungsod na tinawag na Viśālā.

Verse 13

विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबल:।सुचन्द्र इति विख्यात: हेमचन्द्रादनन्तर:।।।।

O Rāma, si Hemacandra na makapangyarihan ay anak ni Viśāla; at pagkaraan ni Hemacandra, ang tanyag na Sucandra ang sumunod sa kanya.

Verse 14

सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुत:।धूम्राश्वतनयश्चापि सञ्जयस्समपद्यत।।।।

O Rāma, ang anak ni Sucandra ay bantog sa pangalang Dhūmrāśva; at si Dhūmrāśva naman ay nagkaroon din ng anak na si Sañjaya, na nagpatuloy sa angkan.

Verse 15

सञ्जयस्य सुतश्श्रीमान् सहदेव: प्रतापवान्।कुशाश्वस्सहदेवस्य पुत्र: परमधार्मिक:।।।।

Ang anak ni Sañjaya ay ang mapalad at magiting na Sahadeva; at ang anak ni Sahadeva ay si Kuśāśva, isang prinsipe na lubhang matuwid at maka-dharma.

Verse 16

कुशाश्वस्य महातेजा सोमदत्त: प्रतापवान्।सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुत:।।।।

Ang anak ni Kuśāśva ay si Somadatta, maningning at makapangyarihan; at ang anak ni Somadatta ay bantog sa pangalang Kakutstha.

Verse 17

तस्य पुत्रो महातेजा: सम्प्रत्येष पुरीमिमाम्।आवसत्यमरप्रख्यस्सुमतिर्नाम दुर्जय:।।।।

Ang kanyang anak, na nagliliwanag sa dakilang sigla, ay naninirahan ngayon sa mismong lungsod na ito: si Sumati, di-matatalo, na parang isang deva sa karangalan.

Verse 18

इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपा:।दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तस्सुधार्मिका:।।।।

Sa biyaya ni Ikṣvāku, ang lahat ng mga haring Vaiśālika ay naging mahahaba ang buhay—dakilang-loob, matatapang, at matatag na tapat sa dharma.

Verse 19

इहाद्य रजनीं राम सुखं वत्स्यामहे वयम्।श्व: प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि।।।।

O Rāma, ngayong gabi’y mamamahinga tayo rito nang payapa; at bukas sa pagsikat ng araw, O pinakamainam sa mga tao, nararapat kang humarap kay Janaka.

Verse 20

सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम्।श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठ: प्रत्युद्गच्छन्महायशा:।।।।

Nang marinig ng marilag na Sumati—pinakamainam sa mga hari at nagliliwanag sa dakilang sigla—na dumating si Viśvāmitra, siya’y lumabas upang salubungin siya.

Verse 21

पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायस्सबान्धव:।प्राञ्जलि: कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।।।

Matapos maghandog ng pinakamataas na parangal—kasama ang kaniyang mga guro at mga kamag-anak—si Sumati, na nakatiklop ang mga palad, ay nagtanong sa kagalingan ni Viśvāmitra at saka nagsalita sa kanya.

Verse 22

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुनि:।सम्प्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम।।।।

O muni, pinagpala ako at lubhang kinalugdan, sapagkat dumating ka sa aking nasasakupan at ipinagkaloob ang iyong banal na pagdalo; wala nang higit na mapalad kaysa sa akin.

Verse 23

Nang matuklasan niya ang puwang na iyon sa kanyang panata, si Śakra (Indra), manlulupig ng mga lungsod ng kaaway, ay pumasok sa sinapupunan ni Diti sa pamamagitan ng kanyang maka-diyos na kapangyarihang yogiko.

Frequently Asked Questions

The pivotal action is Diti’s moral reframing of a violent rupture (the embryo severed into seven) into a reconciliatory settlement: she accepts responsibility, absolves Indra of blame, and requests a constructive cosmic role for the fragments as Maruts. The ethical tension between harm and restitution is resolved through accountability, consent, and re-assignment into protective order.

The Upadeśa emphasizes that suffering can be redirected into dharmic function when paired with humility and right intention. Diti’s request and Indra’s respectful assent model reconciliation: power must respond with restraint and affirmation, while the aggrieved party can seek restoration that benefits the wider cosmos (guardianship, regulated movement across lokas and directions).

The chapter highlights the region associated with Indra’s former habitation and, more concretely, the founding of Vaiśālī (Viśālā-purī) by Viśāla, anchoring a political geography within Ikṣvāku lineage memory. It also marks a transitional itinerary point: the group stays the night locally and proceeds at dawn toward Janaka, connecting Vaiśālī’s courtly space to Mithilā’s royal-sacral setting.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App