HomeRamayanaBala KandaSarga 14Shloka 54

Shloka 54

तस्याशिषोऽथ विधिवद्ब्राह्मणैस्समुदीरिता:।उदारस्य नृवीरस्य धरण्यां प्रणतस्य च ।।।।

tasyāśiṣo ’tha vidhivad brāhmaṇaiḥ samudīritāḥ | udārasya nṛvīrasya dharaṇyāṃ praṇatasya ca ||

Pagkaraan, habang ang marangal na bayani sa mga tao ay nakadapa nang ayon sa tuntunin sa lupa, ang mga brāhmaṇa ay bumigkas ng mga pagpapala para sa kaniya, alinsunod sa ritwal.

tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
āśiṣaḥblessings
āśiṣaḥ:
Karta (कर्ता) (of samudīritāḥ, in passive sense)
TypeNoun
Rootāśis (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन) (Vedic/epic usage; stem āśis/āśīḥ) — ‘blessings’
athathen
atha:
None (अकारक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle (निपात) ‘then/thereupon’
vidhivatduly, as prescribed
vidhivat:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootvidhivat (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) ‘according to rule/procedure’
brāhmaṇaiḥby the brahmins
brāhmaṇaiḥ:
Karaṇa (करण) / Agent-in-passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन)
samudīritāḥwere uttered
samudīritāḥ:
Kriyā (क्रिया) (passive predicate)
TypeVerb
Rootsam + ud + īr (ईर्/इर् धातु) / udīrita (PPP)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); agrees with āśiṣaḥ — ‘were uttered’
udārasyaof the generous
udārasya:
Sambandha (सम्बन्ध) (qualifier)
TypeAdjective
Rootudāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); qualifies nṛvīrasya/tasya
nṛvīrasyaof the hero among men
nṛvīrasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ + vīra (प्रातिपदिके)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); ‘hero among men’
dharaṇyāmon the earth (ground)
dharaṇyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
praṇatasyaof (him) prostrated
praṇatasya:
Sambandha (सम्बन्ध) (qualifier)
TypeAdjective
Rootpraṇata (प्रातिपदिक; PPP)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); ‘of (him) prostrated’
caand
ca:
None (अकारक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय) ‘and’

Brahmins uttered blessings upon the generous king when he prostrated before themaccording to procedure.

D
Daśaratha
B
Brāhmaṇas
D
Dharaṇī (earth/ground, as locus of prostration)

FAQs

Reciprocity within dharma: humility and proper conduct invite rightful blessings; social-spiritual order is maintained through vidhivat (rule-based) action.

Daśaratha prostrates himself; the brāhmaṇas respond by formally pronouncing blessings.

Reverent submission to dharma—Daśaratha’s prostration reflects disciplined respect rather than mere royal pride.