Shloka 5
विराधवधः
The Slaying (Burial) of Viradha
Devanagari script
तस्य रौद्रस्य सौमित्रिः सव्यं बाहुं बभञ्ज ह।रामस्तु दक्षिणं बाहुं तरसा तस्य रक्षसः।।।।
Transliteration
tasya raudrasya saumitriḥ savyaṃ bāhuṃ babhañja ha | rāmas tu dakṣiṇaṃ bāhuṃ tarasā tasya rakṣasaḥ ||
Translation
Binali ni Saumitrī ang kaliwang bisig ng mabangis na rākṣasa; at si Rāma naman, sa biglang lakas, ay bumasag sa kanang bisig ng halimaw na iyon.
Word by Word
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
रौद्रस्यdreadful
रौद्रस्य:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; रक्षसः इति विशेषणम्
सौमित्रिःLakshmana
सौमित्रिः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सव्यम्left
सव्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बाहुम् इति विशेषणम्
बाहुम्arm
बाहुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बभञ्जbroke
बभञ्ज:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
हindeed
ह:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/पादपूरण-अव्यय (expletive particle)
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुand (on the other hand)
तु:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: ‘and/but’)
दक्षिणम्right
दक्षिणम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बाहुम् इति विशेषणम्
बाहुम्arm
बाहुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तरसाswiftly/with force
तरसा:
करण (Karana; manner/means)
TypeNoun
Rootतरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘swiftly/with force’)
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
रक्षसःof the demon
रक्षसः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
Context
While Rama, who had made up his mind after hearing him, was putting the mighty demon in the pit, the forest rang with his roar.
Characters & Entities
R
RāmaL
Lakṣmaṇa (Saumitri)V
Virādha (rākṣasa)FAQs
Firm resistance to wrongdoing: dharma may require forceful restraint of a violent offender to protect the vulnerable.
Rāma and Lakṣmaṇa physically disable Virādha to stop him from carrying off Sītā.
Coordinated bravery and competence in battle.