Adhyaya 15

Verse 1

नारद उवाच । यन्मां पृच्छसि कौंतेय तन्निबोध च तच्छृणु । एतस्मिन्नंतरे रुद्रो नर्मदातटमास्थितः

Sinabi ni Nārada: “O anak ni Kuntī, unawain mo at pakinggan ang itinatanong mo sa akin. Samantala, si Rudra ay nananatili sa pampang ng Narmadā.”

Verse 2

नाम्ना हरेश्वरं स्थानं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तस्मिन्स्थाने महादेवश्चिंतयंस्त्रैपुरं वधम्

May isang banal na pook na tinatawag na Hareśvara, tanyag sa tatlong daigdig. Sa pook na iyon, si Mahādeva ay nagmumuni-muni sa paglipol sa Tripura.

Verse 3

गांडीवं मंदरं कृत्वा गुणं कृत्वा तु वासुकिम् । स्थानं कृत्वा तु वैशाखं विष्णुं कृत्वा शरोत्तमम्

Ginawang Bundok Mandara ang Gāṇḍīva, at si Vāsuki ang ginawang bagting; ginawang Vaiśākha ang banal na sandali at si Viṣṇu ang ginawang kataas-taasang palaso—upang tupdin ang layong dibino.

Verse 4

अग्रे चाग्निं प्रतिष्ठाप्य मुखे वायुः समर्पितः । हयाश्च चतुरो वेदाः सर्वदेवमयं रथम्

Itinatag ang apoy sa unahan at ang hangin ay inialay sa bibig nito; ang karwaheng puspos ng lahat ng mga diyos ay may apat na kabayong ang apat na Veda.

Verse 5

चक्रगौ चाश्विनौ देवावक्षं चक्रधरः स्वयम् । स्वयमिंद्रश्च चापांते बाणे वैश्रवणः स्थितः

Sa dalawang gulong ay nakatalaga ang mga diyos na Aśvin; sa ehe naman ay si Viṣṇu, ang Tagapagdala ng Sudarśana. Si Indra mismo’y tumindig sa dulo ng busog, at si Vaiśravaṇa (Kubera) ay nasa ibabaw ng palaso.

Verse 6

यमस्तु दक्षिणे हस्ते वामे कालस्तु दारुणः । चक्राणामारके न्यस्ता गंधर्वा लोकविश्रुताः

Sa kanang kamay ay si Yama, at sa kaliwa ay ang kakilakilabot na Kāla. Sa gilid ng gulong ay inilagay ang mga Gandharva, bantog sa lahat ng daigdig.

Verse 7

प्रजापती रथश्रेष्ठे ब्रह्मा चैव तु सारथिः । एवं कृत्वा तु देवेशः सर्वदेवमयं रथम्

Si Prajāpati ay inilagay sa dakilang karwahe, at si Brahmā mismo ang naging sais. Sa gayon nilikha ng Panginoon ng mga diyos ang karwaheng binubuo ng lahat ng mga diyos.

Verse 8

सोतिष्ठत्स्थाणुभूतो हि सहस्रं परिवत्सरान् । यदा त्रीणि समेतानि अंतरिक्षचराणि च

Tunay ngang tumindig siya, di gumagalaw na parang haligi, sa loob ng sanlibong taon, hanggang sa magsama-sama ang tatlong nilalang na naglalakbay sa kalagitnaan ng langit.

Verse 9

त्रिपुराणि त्रिशल्येन तदा तानि बिभेद सः । शरः प्रचोदितस्तत्र रुद्रेण त्रिपुरं प्रति

Pagkaraan, tinuhog niya ang tatlong lungsod sa pamamagitan ng palasong may tatlong talim. Doon, ang palaso—na itinulak ni Rudra—ay sumibat patungo sa Tripura.

Verse 10

भ्रष्टतेजा स्त्रियो जाता बलं तेषां व्यशीर्यत । उत्पाताश्च पुरे तस्मिन्प्रादुर्भूता सहस्रशः

Nawalan ng ningning ang mga babae, at nalanta ang kanilang lakas; at sa lungsod na yaon, libu-libong masasamang palatandaan ang biglang lumitaw.

Verse 11

त्रिपुरस्य विनाशाय कालरूपोभवत्तदा । अट्टहासं प्रमुंचंति रूपाः काष्ठमयास्तथा

Noon, upang wasakin ang Tripura, siya’y nag-anyong si Kāla, ang Panahon; at yaong mga anyong kahoy man ay sabay na pumutok sa malakas at umuugong na halakhak.

Verse 12

निमेषोन्मेषणं चैव कुर्वंति चित्रकर्मणा । स्वप्ने पश्यंति चात्मानं रक्तांबरविभूषितम्

Sa bisa ng kanilang kahanga-hangang sining, nagagawa nilang magpakurap at magpamulagat kahit ang mga anyo; at sa panaginip, nakikita nila ang sarili na pinalamutian ng pulang kasuotan.

Verse 13

स्वप्ने पश्यंति ते चैवं विपरीतानि यानि तु । एतान्पश्यति उत्पातांस्तत्र स्थाने तु ये जनाः

Sa panaginip, gayon din, nakikita nila ang mga bagay na baligtad at di-likas; at ang mga taong naroon sa pook na iyon ay nakasasaksi sa mga palatandaang ito.

Verse 14

तेषां बलं च बुद्धिश्च हरक्रोधेन नाशितम् । संवर्तको नाम वायुर्युगांतप्रतिमो महान्

Ang kanilang lakas at pag-unawa ay winasak ng poot ni Hara. Noon ay sumiklab ang dakilang hangin na tinatawag na Saṃvartaka, kakila-kilabot na gaya ng wakas ng isang yuga.

Verse 15

समीरितोनलश्रेष्ठ उत्तमांगेषु बाधते । ज्वलंति पादपास्तत्र पतंति शिखराणि च

Hinahapay ng hangin, ang marangal na apoy ay naglalagablab at dumadaplis sa matataas na dako; doon nagliliyab ang mga punò, at nalalaglag pati ang kanilang mga tuktok.

Verse 16

सर्वं तद्व्याकुलीभूतं हाहाकारमचेतनम् । भग्नोद्यानानि सर्वाणि क्षिप्रं तु प्रज्वलंति च

Ang lahat ay lubhang nabalisa, napuno ng sigaw na “ay!” at nawalan ng ulirat; ang lahat ng hardin, wasak, ay biglang sumiklab din sa apoy.

Verse 17

तेनैव दीपितं सर्वं ज्वलते विशिखैः शिखैः । द्रुमा आरामगंडानि गृहाणि विविधानि च

Sa apoy ding yaon, ang lahat ay sinilaban at nagliyab sa mga alab na waring iisa ang dila; nagliliyab ang mga punò, ang mga kakahuyan at taniman, at ang sari-saring bahay.

Verse 18

दशदिक्षु प्रवृत्तोयं समिद्धो हव्यवाहनः । ततः शिलाः प्रमुंचंति दिशो दश विभागशः

Nagniningas nang maliwanag, ang apoy na tagapagdala ng handog ay kumalat sa sampung dako; saka mula sa bawat panig ng sampung direksiyon ay may mga batong inihahagis, isa-isa sa magkakahiwalay na dako.

Verse 19

शिखासहस्रैरत्युग्रैः प्रज्वलंति हुताशनैः । सर्वं किंशुकसंप्रख्यं ज्वलितंदृश्यते पुरम्

Sa libo-libong napakabangis na dila ng alab, naglalagablab ang mga apoy; ang buong lungsod ay wari’y nasusunog, kumikislap na parang mapulang bulaklak ng kiṃśuka.

Verse 20

गृहाद्गृहांतरे नैव गंतुं धूमैश्च शक्यते । हरकोपानलादग्धं क्रंदमानं सुदुःखितम्

Mula sa isang bahay tungo sa iba’y hindi na makalipat, sapagkat hinahadlangan ng makapal na usok; tinupok ng apoy ng poot ni Hara, sila’y humahagulhol, lugmok sa matinding dalamhati.

Verse 21

प्रदीप्तं सर्वतो दिक्षु दह्यते त्रिपुरं पुरम् । प्रासादशिखराग्राणि विशीर्यंति सहस्रशः

Nagniningas sa lahat ng dako, ang lungsod ng Tripura ay nilalamon ng apoy; ang matatayog na tuktok ng mga palasyo’y gumuho at nagkadurug-durog nang libu-libo.

Verse 22

नानारत्नविचित्राणि विमानान्यप्यनेकधा । गृहाणि चैव रम्याणि दह्यंते दीप्तिवह्निना

Maraming vimāna, pinalamutian ng sari-saring hiyas sa di-mabilang na paraan, at maging ang mga kaaya-ayang mansiyon—ay sinusunog ng nagliliyab na apoy.

Verse 23

बाधंते द्रुमखंडेषु जनस्थाने तथैव च । देवागारेषु सर्वेषु प्रज्वलंते ज्वलंत्यपि

Nagpapahirap sila sa mga kakahuyan at gayundin sa mga tirahan ng tao; sa lahat ng mga templo rin ay sumisiklab—oo, nag-aalab nang matindi.

Verse 24

सीदंति चानलस्पृष्टाः क्रंदंति विविधै स्वरैः । गिरिकूटनिभास्तत्र दृश्यंतेंऽगारराशयः

Tinamaan ng apoy, sila’y nanghihina at bumabagsak, at humahagulhol sa iba’t ibang tinig; at doon ay nakikita ang mga bunton ng baga, na wari’y mga tuktok ng bundok.

Verse 25

स्तुवंति देवदेवेशं परित्रायस्व मां प्रभो । अन्योन्यं च परिष्वज्य हुताशनप्रपीडिताः

Pinahihirapan ng apoy, pinuri nila ang Panginoon ng mga diyos at sumigaw: “O Maharlika, iligtas Mo kami!”—yakap-yakap ang isa’t isa sa kanilang dalamhati.

Verse 26

दह्यंते दानवास्तत्र शतशोथ सहस्रशः । हंसकारंडवाकीर्णा नलिनी सह पंकजा

Doon, ang mga Dānava ay nasusunog—daan-daan, saka libu-libo. Ang mga lawa ng lotus, hitik sa mga sisne at ibong kāraṇḍava, ay sagana sa mga lotus at liryo sa tubig.

Verse 27

दह्यंतेनलदग्धानि पुरोद्यानानि दीर्घिकाः । अम्लानैः पंकजैश्छन्ना विस्तीर्णा योजनैः शतैः

Sa pagliyab, ang dating mga hardin at mahahabang imbakan ng tubig ay napaso; napakalawak, umaabot sa daan-daang yojana, at natatabingan ng mga lotus na hindi nalalanta.

Verse 28

गिरिकूटनिभास्तत्र प्रासादारत्नभूषिताः । पतंत्यनलनिर्दग्धा निस्तोया जलदा इव

Doon, ang mga palasyong hiyas ang palamuti—tila mga tuktok ng bundok—ay gumuho, tinupok ng apoy, na parang mga ulap na naubusan ng tubig.

Verse 29

सह स्त्रीबालवृद्धेषु गोषु पक्षिषु वाजिषु । निर्दयो दहते वह्निर्हरकोपेन प्रेरितः

Kasama ang mga babae, bata, at matatanda—gayundin ang mga baka, ibon, at kabayo—walang-awang sinusunog silang lahat ng apoy, na itinutulak ng poot ni Hara.

Verse 30

सपत्नीकाश्चैव सुप्ताः संसुप्ता बहवो जनाः । पुत्रमालिंग्यते गाढं दह्यंते त्रिपुरारिणा

Marami ang mahimbing na natutulog—mga asawa na kapiling ang kani-kanilang kabiyak—lubhang nahimlay; at habang mahigpit na niyayakap ang anak, sila’y tinupok ni Tripurāri (Śiva), ang kaaway ng Tripura.

Verse 31

अथ तस्मिन्पुरे दीप्ते स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः । अग्निज्वालाहतास्तत्र पतंति धरणीतले

Pagkatapos, sa nagliliyab na lungsod na yaon, ang mga babae na waring mga apsaras—tinamaan ng mga dila ng apoy—ay bumagsak doon sa ibabaw ng lupa.

Verse 32

काचिद्बाला विशालाक्षी मुक्तावलि विभूषिता । धूमेनाकुलिता सा तु प्रतिबुद्धा शिखार्द्दिता

May isang dalagang malalaki ang mata, pinalamutian ng kuwintas na perlas; nabalot siya ng usok, at nagising na tinupok ng mga liyab.

Verse 33

सुतं संचिंत्यमाना सा पतिता धरणीतले । काचित्सुवर्णवर्णाभा नीलरत्नैर्विभूषिता

Habang taimtim niyang iniisip ang kaniyang anak, siya’y bumagsak sa lupa. May isang babae namang kulay-ginto ang kutis, pinalamutian ng mga bughaw na hiyas.

Verse 34

धूमेनाकुलिता सा तु पतिता धरणीतले । अन्या गृहीतहस्ता तु सखी दहति बालकैः

Nangibabaw sa kaniya ang usok kaya siya’y bumagsak sa lupa. Isa pang babae—ang kaniyang kaibigan—ang humawak sa kaniyang kamay at, kasama ng mga bata, ay tinutupok ng apoy.

Verse 35

अनेन दिव्यरूपान्यादृष्टा मदविमोहिता । शिरसा प्रांजलिं कृत्वा विज्ञापयति पावकम्

Nang makita ang mga banal na anyong hindi pa nakikita noon, siya—na nalilito sa galak—ay yumuko, pinagsalikop ang mga kamay bilang paggalang, at nakiusap kay Pavaka.

Verse 36

यदि त्वमिच्छसे वैरं पुरुषेष्वपकारिषु । स्त्रियः किमपराध्यंते गृहपंजरकोकिलाः

Kung nais mong magtanim ng galit, ibaling ito sa mga lalaking gumagawa ng masama; ano ang kasalanan ng mga kababaihan—mga babaeng tulad ng mga ibong kokila na nakakulong sa hawla ng tahanan?

Verse 37

पापनिर्दय निर्ल्लज्ज कस्ते कोपः स्त्रियोपरि । न दाक्षिण्यं न ते लज्जा न सत्यं शौचवर्जितः

O makasalanan, malupit, at walang hiya—bakit nakatuon ang iyong galit sa isang babae? Wala kang kabutihan o kahinhinan; ikaw ay salat sa katotohanan at kadalisayan.

Verse 38

अनेकरूपवर्णाढ्या उपलभ्या वदस्व ह । किं त्वया न श्रुतं लोके अवध्याः सर्वयोषितः

“Ang mga babae ay matatagpuan sa iba't ibang anyo at kulay—kaya sabihin mo sa akin: hindi mo ba narinig sa mundo na ang lahat ng kababaihan ay hindi dapat paslangin?”

Verse 39

किं तु तुभ्यं गुणा ह्येते दहनस्त्र्यर्दनं प्रति । न कारुण्यं दया वापि दाक्षिण्यं वा स्त्रियोपरि

Ngunit ito nga ang iyong mga katangian—nag-aalab na poot sa mga kababaihan; at sa mga babae ay wala kang ipinapakitang habag, awa, o kagandahang-loob.

Verse 40

दयां कुर्वंति म्लेच्छापि दहनं प्रेक्ष्य योषितः । म्लेच्छानामपि कष्टोसि दुर्निवार्यो ह्यचेतनः

Kahit ang mga dayuhan ay naaantig sa habag kapag nakita nilang sinusunog ang isang babae. Ngunit ikaw ay pahirap maging sa mga dayuhan—isang bagay na walang malay, mahirap pigilan.

Verse 41

एते चैव गुणास्तुभ्यं दहनोत्सादनं प्रति । आसामपि दुराचार स्त्रीणां किं विनिपातसे

Ang mga katangiang ito rin ay nasa iyo, hinggil sa pagsunog at pagwasak na iyong ginagawa. Kahit masama ang asal ng mga babaeng ito—bakit mo sila ibinabagsak?

Verse 42

दुष्ट निर्घृण निर्लज्ज हुताश मंदभाग्यक । निराशस्त्वं दुराचार बालान्दहसि निर्दय

O masama, walang habag, walang hiya, O Apoy na maninila—O kapus-palad! Walang pag-asa at masamang asal, malupit mong sinusunog kahit ang maliliit na bata, walang awa.

Verse 43

एवं प्रलपमानास्ता जल्पमाना बहुस्वरम् । अन्याः क्रोशंति संक्रुद्धा बालशोकेन मोहिताः

Sa gayon sila’y nanaghoy at nagsalita sa maraming tinig; ang iba nama’y nagngangalit at sumisigaw, nalilito sa dalamhati para sa bata.

Verse 44

दहते निर्दयो वह्निः संक्रुद्धः सर्वशत्रुवत् । पुष्करिण्यां जले ज्वाला कूपेष्वपि तथैव च

Ang walang-awang apoy, nagngangalit na parang kaaway ng lahat, ay sinusunog ang lahat. Maging sa tubig ng lawa ng lotus ay sumisiklab ang liyab—gayundin sa mga balon.

Verse 45

अस्मान्संदह्य म्लेच्छ त्वं कां गतिं प्रापयिष्यसि । एवं प्रलपतां तासां वह्निर्वचनमब्रवीत्

“Pagkatapos mo kaming sunugin, O mleccha, anong kapalaran ang iyong mararating?” Habang sila’y gayong nananaghoy, nagsalita ang Apoy (Agni) ng mga salitang ito.

Verse 46

वैश्वानर उवाच । स्ववशो नैव युष्माकं विनाशं तु करोम्यहम् । अहमादेशकर्ता वै नाहं कर्त्तास्म्यनुग्रहम्

Sinabi ni Vaiśvānara: “Hindi ko sa sariling kalooban ginagawa ang inyong pagkapuksa. Ako’y tagapagpatupad lamang ng utos; hindi ako ang nagbibigay ng biyaya.”

Verse 47

अत्र क्रोधसमाविष्टो विचरामि यदृच्छया । ततो बाणो महातेजास्त्रिपुरं वीक्ष्य दीपितम्

Dito, nilamon ng poot, ako’y gumagala ayon sa nais. Pagkaraan, si Bāṇa—ang lubhang maningning—ay nasilayan ang Tripura na nagliliyab.

Verse 48

आसनस्थोऽब्रवीदेवमहं देवैर्विनाशितः । अल्पसारैर्दुराचारैरीश्वरस्य निवेदितः

Nakaupo sa kanyang luklukan, sinabi niya: “Ako’y winasak ng mga diyos, sapagkat isinumbong ako sa Panginoon ng mga taong mabababaw ang isip at masasama ang asal.”

Verse 49

अपरीक्ष्य ह्यहं दग्धः शंकरेण महात्मना । नान्यः शत्रुस्तु मां हंतुं वर्ज्जयित्वा महेश्वरम्

Nang hindi man lamang sinusuri, ako’y sinunog ni Śaṅkara na dakilang kaluluwa. Wala nang ibang kaaway na makapapatay sa akin—maliban kay Maheśvara lamang.

Verse 50

उत्थितः शिरसा कृत्वा लिगं त्रिभुवनेश्वरम् । निर्गतः स पुरद्वारात्परित्यज्य सुहृत्स्वयम्

Tumindig siya at ipinatong sa kanyang ulo ang liṅga ng Panginoon ng tatlong daigdig; saka siya lumabas sa tarangkahan ng lungsod, kusang iniwan maging ang sarili niyang mga kaibigan.

Verse 51

रत्नानि सुविचित्राणि स्त्रियो नानाविधास्तथा । गृहीत्वा शिरसा लिंगं न्यस्तं नगरमंडले

Kinuha niya ang mga hiyas na napakagandang sari-sari—at pati mga babae na iba-iba ang uri—itinanghal niya sa ulo ang liṅga at inilapag iyon sa gitna ng lungsod.

Verse 52

स्तुवते देवदेवेशं त्रैलोक्याधिपतिं शिवम् । हर त्वयाहं निर्दग्धो यदि वध्योसि शंकर

Habang pinupuri niya si Śiva—ang Panginoon ng mga diyos, ang tagapamahala ng tatlong daigdig—wika niya: “O Hara, sinunog mo ako. Kung ako’y dapat patayin, O Śaṅkara, gawin mo.”

Verse 53

त्वत्प्रसादान्महादेव मा मे लिंगं विनश्यतु । अर्चितं हि महादेव भक्त्या परमया सदा

O Mahādeva, sa iyong biyaya nawa’y huwag masira ang aking liṅga; sapagkat, O Mahādeva, ito’y laging sinasamba nang may sukdulang debosyon.

Verse 54

त्वया यद्यपि वध्योहं मा मे लिंगं विनश्यतु । प्राप्यमेतन्महादेव त्वत्पादग्रहणं मम

Kahit ako’y dapat patayin mo, huwag nawa masira ang aking liṅga. Ito lamang ang aking makakamtan, O Mahādeva: ang makapanghawak sa iyong mga paa.

Verse 55

जन्मजन्म महादेव त्वत्पादनिरतो ह्यहम् । तोटकच्छंदसा देवं स्तुत्वा तु परमेश्वरम्

O Mahādeva, sa bawat kapanganakan ay nakatuon ako sa iyong mga banal na paa. Matapos purihin ang Kataas-taasang Panginoon sa sukat na Toṭaka, nananatili akong deboto.

Verse 56

ओंशिवशंकरसर्वकराय नमो भवभीममहेशशिवाय नमः । कुसुमायुध देहविनाशकर त्रिपुरांतकरांधक चूर्णकर

Pagpupugay kay Śiva—kay Śaṅkara, ang gumagawa ng lahat; pagpupugay kay Bhava, kay Bhīma, kay Maheśa, kay Śiva. Pagpupugay sa Iyo na sumunog sa katawan ni Kusumāyudha (Kāma), lumipol sa Tripura, at dumurog kay Andhaka hanggang maging alabok.

Verse 57

प्रमदाप्रियकामविभक्त नमो हि नमः सुरसिद्धगणैर्नमितः । हयवानरसिंहगजेंद्रमुखैरति ह्रस्वसुदीर्घमुखैश्च गणैः

Pagpupugay—muli’t muli—sa Tagapagkaloob ng minamahal na ligaya at mga hangarin, na sinasamba ng mga pulutong ng mga deva at Siddha; at ng maraming nilalang na may mukhang kabayo, unggoy, leon, at elepanteng-hari, at ng mga pangkat na may napakaikli at napakahabang mukha.

Verse 58

उपलब्धुमशक्यतरैरसुरैर्व्यथितो न शरीरशतैर्बहुभिः । प्रणतो भगवन्बहुभक्तिमता चलचंद्र कलाधर देव नमः

O Panginoon, bagaman pinahihirapan ng di-mabilang na mga katawan at sinasalakay ng mga asurang napakahirap daigin, yumuyuko ako sa Iyo na may saganang debosyon. O banal na may taglay na nanginginig na gasuklay ng buwan—pagpupugay sa Iyo.

Verse 59

सहपुत्रकलत्रकलापधनैः सततं जय देहि अनुस्मरणम् । व्यथितोस्मि शरीरशतैर्बहुभिर्गमिताद्य महानरकस्य गतिः

Kasama ng aking mga anak, asawa, mga kasama, at kayamanan, ipagkaloob Mo sa akin—O Mapagtagumpay—ang walang patid na pag-alaala sa Iyo. Ako’y nagdurusa; sa maraming daan-daang katawan, ngayo’y nadala na ako sa landas ng dakilang impiyerno.

Verse 60

न निवर्तति यन्ममपापगतिः शुचिकर्म्मविशुद्धमपि त्यजति । अनुकंपति दिग्भ्रमति भ्रमति भ्रम एष कुबुद्धि निवारयति

Hindi bumabalik ang aking landas tungo sa kasalanan; iniiwan nito maging ang dalisay at walang dungis na gawa. Nanginginig, naliligaw sa panig, at paulit-ulit na umiikot sa pagkalito—ito ang isang भ्रम, na hindi mapipigil ng mangmang na isip.

Verse 61

यः पठेत्तोटकं दिव्यं प्रयतः शुचिमानसः । बाणस्यैव यथारुद्रस्तस्यैव वरदो भवेत्

Sinumang may pagpipigil at may dalisay na isip na bumibigkas ng banal na himnong ito (toṭaka), sa kanya si Rudra ay nagiging tagapagkaloob ng mga biyaya—gaya ng ginawa niya kay Bāṇa.

Verse 62

इमं स्तवं महादिव्यं श्रुत्वा देवो महेश्वरः । प्रसन्नस्तु तदा तस्य स्वयं देवो महेश्वरः

Nang marinig ang lubhang banal na papuring ito, si Mahēśvara, ang Diyos, ay nalugod; noon, si Panginoong Mahēśvara mismo ay mapagpalang nasiyahan sa kanya.

Verse 63

ईश्वर उवाच । न भेतव्यं त्वया वत्स सौवर्णे तिष्ठ दानव । पुत्रपौत्रसपत्नीनां भार्याभृत्यजनैः सह

Sinabi ni Īśvara: “Huwag kang matakot, anak. Manatili ka sa Sauvarṇa, O Dānava, kasama ang iyong mga anak at mga apo, ang iyong mga kasamang-asawa, at ang iyong asawa, mga alipin at mga tagapaglingkod.”

Verse 64

अद्यप्रभृति बाण त्वमवध्यस्त्रिदशैरपि । भूयस्तस्य वरो दत्तो देवदेवेन पांडव

“Mula ngayon, O Bāṇa, ikaw ay hindi mapapatay—maging ng tatlumpu’t tatlong mga diyos. Muli, ang biyayang iyon ay ipinagkaloob sa kanya ng Diyos ng mga diyos, O Pāṇḍava.”

Verse 65

अक्षयश्चाव्ययो लोके विचचार ह निर्भयः । ततो निवारयामास रुद्र सप्तशिखं तथा

Si Akṣaya, ang di-nasisira at di-naluluma, ay lumibot sa daigdig nang walang takot. Pagkaraan, si Rudra ay pumigil din sa kanya—gayundin kay Saptaśikha.

Verse 66

तृतीयं रक्षितं तस्य शंकरेण महात्मना । भ्रमते गगने नित्यं रुद्रतेजः प्रभावतः

Ang ikatlo ay iniingatan para sa kanya ng dakilang-loob na si Śaṅkara; sa bisa ng nagniningas na kaningningan ni Rudra, ito’y laging gumagalaw, pagala-gala sa himpapawid.

Verse 67

एवं तु त्रिपुरं दग्धं शंकरेण महात्मना । ज्वालामालाप्रदीप्तं तु पतितं धरणीतले

Sa gayon, ang Tripura—na sinunog ng dakilang-loob na si Śaṅkara—ay nagningas sa mga kuwintas ng apoy at bumagsak sa ibabaw ng lupa.

Verse 68

एकं निपातितं तस्य श्रीशैले त्रिपुरांतके । द्वितीयं पातितं तत्र पर्वतेऽमरकंटके

Ang isang bahagi niya ay bumagsak sa Śrīśaila, sa Tripurāntaka, ang pumatay sa Tripura; ang ikalawa ay bumagsak doon, sa bundok ng Amarakaṇṭaka.

Verse 69

दग्धे तु त्रिपुरे राजन्रुद्रकोटिः प्रतिष्ठिता । ज्वलंतं पातितं तत्र तेन ज्वालेश्वरः स्मृतः

O hari, nang masunog ang Tripura, isang Rudra-koṭi ang naitatag doon. Sapagkat ang naglalagablab (na liṅga) ay bumagsak doon, kaya ito’y tinatawag na Jvāleśvara.

Verse 70

ऊर्ध्वेन प्रस्थिता तस्य दिव्या ज्वाला दिवं गता । हाहाकारस्तदा जातो सदेवासुरकिंनरान्

Paitaas, ang kaniyang banal na liyab ay umakyat at umabot sa langit. Noon ay sumiklab ang malakas na sigaw ng pangamba sa mga deva, asura, at kiṃnara.

Verse 71

तं शरं स्तंभयेद्रुद्रो माहेश्वरपुरोत्तमे । एवं व्रजेत यस्तस्मिन्पर्वतेऽमरकंटके

Sa pinakamataas na lungsod ni Maheśvara, pipigilin ni Rudra ang palasong iyon. Kaya dapat magtungo ang isa sa bundok na tinatawag na Amarakāṇṭaka.

Verse 72

चतुर्द्दशभुवनानि सुभुक्त्वा पांडुनंदन । वर्षकोटिसहस्रं तु त्रिंशत्कोट्यस्तथा पराः

O anak ni Pāṇḍu, matapos lubos na tamasahin ang labing-apat na daigdig, nananatili roon sa loob ng isang libong krore ng mga taon—at saka pa ng karagdagang tatlumpung krore.

Verse 73

ततो महीतलं प्राप्य राजा भवति धार्मिकः । पृथिव्यामेकच्छत्रेण भुंक्ते नास्त्यत्र संशयः

Pagkaraan, pagdating sa ibabaw ng lupa, siya’y nagiging isang matuwid na hari. Pinamumunuan niya ang daigdig sa ilalim ng iisang payong-hari—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 74

एष पुण्यो महाराज सर्वतोऽमरकंटकः । चंद्र सूर्योपरागेषु गच्छेद्योऽमरकंटकम्

O dakilang hari, ang Amarakāṇṭaka ay banal sa lahat ng paraan. Dapat magtungo sa Amarakāṇṭaka sa mga panahon ng eklipse ng buwan at ng araw.

Verse 75

अश्वमेधाद्दशगुणं प्रवदंति मनीषिणः । स्वर्गलोकमवाप्नोति दृष्ट्वा तत्र महेश्वरम्

Sinasabi ng mga pantas na ito’y sampung ulit na higit ang kabanalan kaysa sa handog na Aśvamedha; sa pagtanaw kay Maheśvara roon, nakakamtan ng tao ang daigdig ng langit.

Verse 76

संनिहत्या गमिष्यंति राहुग्रस्ते दिवाकरे । तदेव निखिलं पुण्यं पर्वतेऽमरकंटके

Kapag sinakmal ni Rāhu ang araw (sa eklipse), magtutungo roon ang mga tao nang nagkakatipon. Yaon nga ang nagiging ganap na kabutihang-loob sa bundok na Amarakantaka.

Verse 77

पुंडरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । तत्र ज्वालेश्वरो नाम पर्वतेऽमरकंटके

Nakakamtan ng tao ang bunga ng sakripisyong Puṇḍarīka. Doon, sa bundok na Amarakantaka, naroon ang (dambana ni Śiva) na tinatawag na Jvāleśvara.

Verse 78

तत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । ज्वालेश्वरे महाराज यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

Pagkaligo roon, yaong mga namamatay ay napaparoon sa langit at hindi na muling bumabalik (sa pagsilang). At, O dakilang hari, sinumang magbuwis ng buhay sa Jvāleśvara…

Verse 79

चंद्र सूर्योपरागे तु भक्त्यापि शृणु तत्फलम् । अमरा नाम देवास्ते पर्वतेऽमरकंटके

Tungkol naman sa eklipse ng buwan at ng araw—pakinggan mo nang may debosyon ang bunga nito. Sa bundok na Amarakantaka nananahan ang mga diyos na tinatawag na mga Amarā.

Verse 80

रुद्रलोकमवाप्नोति यावदाभूतसंप्लवम् । अमरेश्वरस्य देवस्य पर्वतस्य तटे जले

Nararatnan niya ang daigdig ni Rudra at mananatili roon hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob. Ito’y ukol sa nagsasagawa ng ritwal sa tubig sa pampang ng bundok, sa banal na pook ng diyos na Amareśvara.

Verse 81

कोटिश ऋषिमुख्यास्ते तपस्तप्यंति सुव्रताः । समंताद्योजनं राजन्क्षेत्रं चामरकंटकम्

O Hari, diyan ay may mga koro-korong pangunahing ṛṣi, matatapat sa mahuhusay na panata, na nagsasagawa ng matitinding tapa. Sa paligid, sa lawak na isang yojana, naroon ang banal na lupain na tinatawag na Āmarakaṇṭaka.

Verse 82

अकामो वा सकामो वा नर्मदायां शुभे जले । स्नात्वा मुच्येत पापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

Maging walang pagnanasa man o may pagnanasa, ang sinumang maligo sa mapalad na tubig ng Narmadā ay napapalaya sa mga kasalanan at nakararating sa daigdig ni Rudra.