Adhyaya 81

Verse 1

वैशंपायन उवाच । उद्भवं लोहितांगस्य संतोषं तु जनेषु च । प्रभावं वैभवं तेजः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Nais kong marinig, ayon sa katotohanan, ang pinagmulan ni Lohitāṅga, ang kasiyahang idinudulot niya sa mga tao, at ang kanyang kapangyarihan, karangalan, at ningning.

Verse 2

व्यास उवाच । हरांशसंभवो देवः कुजातः पृथिवीसुतः । सत्त्वस्थस्सत्वसंपूर्णश्शूरः शक्तिधरो भुवि

Sinabi ni Vyāsa: Ang banal na iyon ay isinilang mula sa isang bahagi ni Hara (Śiva); bagaman hamak ang kapanganakan, siya’y anak ng Daigdig. Nakatatag sa kadalisayan at puspos ng kabutihan, siya’y bayani, tagapagdala ng lakas sa ibabaw ng lupa.

Verse 3

तीक्ष्णः क्रूरग्रहो देवो लोहितांगः प्रतापवान् । कुमारो रूपसंपन्नो विद्युत्पातमयः प्रभुः

Matulis at mabagsik ang kanyang pagdakma—ang diyos na si Lohitāṅga, puspos ng kapangyarihan. Isang kabataang marikit ang anyo, ang Panginoong ang likas ay wari’y kidlat na biglang sumasapit.

Verse 4

अनेन भर्जिता दैत्याः क्रव्यादाय सुरद्विषः । दशायोगाच्च मनुजा उद्भिज्जाः पशुपक्षिणः

Sa pamamagitan ng kapangyarihang ito, ang mga Daitya—mga kumakain ng laman at kaaway ng mga deva—ay napaso; at sa pagsasanib ng sampung kalagayan, lumitaw ang mga tao, mga isinilang sa halaman, mga hayop, at mga ibon.

Verse 5

वैशंपायन उवाच । शंभोरेष कथं जातः कथं जातो महीसुतः । ग्रहो देवः कथं क्रूर एतदिच्छामि वेदितुम्

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Paano siya isinilang mula kay Śambhu? Paano isinilang ang anak ng Daigdig? At paanong ang isang graha, bagaman banal, ay napakabagsik? Ito ang nais kong malaman.”

Verse 6

कथमस्य भवेत्तुष्टिः सर्वलोकेषु सर्वदा । गुरो मय्याप्तभावे तु वद निस्संशयं मुखात्

Paano siya laging mananatiling nasisiyahan sa lahat ng mga daigdig, sa lahat ng panahon? O Guru—yamang ako’y tunay nang pinagkakatiwalaan at minamahal mo—sabihin mo sa akin nang tuwiran, mula sa iyong sariling bibig, nang walang alinlangan.

Verse 7

व्यास उवाच । हिरण्याक्षकुले धीमानसुराणां च पार्थिवः । अंधकेति समाख्यातो दैत्यः सर्वसुरांतकृत्

Sinabi ni Vyāsa: Sa angkan ni Hiraṇyākṣa ay may isang marunong na hari sa mga Asura, isang Daitya na tanyag sa pangalang Andhaka—yaong naghatid ng kapahamakan sa lahat ng mga deva.

Verse 8

जातो विष्णुवरादेव जातो विष्णुपराक्रमः । तेनैव निर्जिता देवास्सेन्द्राः क्रतुभुजः क्रमात्

Isinilang siya sa biyaya ni Viṣṇu, at taglay ang mismong lakas ni Viṣṇu. Sa kapangyarihang iyon, ang mga deva—kasama si Indra, ang tumatanggap ng handog sa mga yajña—ay natalo nang sunod-sunod.

Verse 9

ततो देवा विधिं गत्वा वचनं चेदमब्रुवन् । अन्धकेनैव चास्माकं हृतं राज्यं सुखं मखः

Pagkatapos, lumapit ang mga deva kay Vidhi (Brahmā) at nagsalita: “Si Andhaka lamang ang umagaw sa aming kaharian—kasama ang aming ligaya at ang aming mga yajña.”

Verse 10

तस्मात्तस्य वधोपाय उच्यतां तद्विधीयताम् । अथ धाताऽब्रवीद्वाक्यं देवानस्य च नैधनम्

“Kaya ipahayag ang paraan upang siya’y mapatay, at ito’y isakatuparan.” Pagkaraan, si Dhātā ay nagsalita sa mga deva—mga salitang hindi nagkukulang sa layuning iyon.

Verse 11

नास्ति विष्णुवरादेव पीयूषस्य च भक्षणात् । किंतु तस्यासुरत्वस्य यथा परिभवो ध्रुवम्

Walang tunay na biyaya mula kay Viṣṇu sa paglamon lamang ng amṛta; sa halip, tiyak ang pagkapahiya at pagbagsak na nararapat sa kanyang likas na asura.

Verse 12

कुर्वे लोकहितार्थाय श्रद्धां कामसमन्विताम् । विचिकित्सा तु तत्रैव सर्वास्त्रीरतिगच्छति

“Para sa kapakanan ng mga daigdig, isinasagawa ko ang gawang ito nang may pananampalataya—ngunit may kasamang pagnanasa. Datapwat doon mismo, sumisibol ang pag-aalinlangan at nauuwi sa lubos na pagkalulong sa pita na nakasentro sa babae.”

Verse 13

त्यक्त्वैकां पार्वतीं दुर्गां न तस्य मानसं स्थिरम् । ततः क्रुद्धो जगत्स्वामी तं च वैरूप्यतां नयेत्

Tinalikuran niya ang iisang Pārvatī—si Durgā—kaya’t hindi nanatiling matatag ang kanyang isip. Pagkaraan, nagalit ang Panginoon ng sanlibutan at dinala rin siya sa kapangitan at pagkasira ng anyo.

Verse 14

ततोऽसुरत्वं संत्यज्य गणस्तस्य भविष्यति । एवमुक्त्वा प्रजाध्यक्षः श्रद्धां कामसमन्विताम्

“Kung magkagayo’y tatalikdan niya ang likas na asura at magiging kabilang sa kaniyang pangkat.” Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga nilalang (Prajāpati) ay nagsalita kay Śraddhā, na kasama si Kāma.

Verse 15

विचिकित्सां स्वमायां च प्रेषयामास तं प्रति । ततो विचेष्टितः कामाद्योषान्वेषणतत्परः

Isinugo niya ang Pag-aalinlangan at ang sarili niyang Mapanlinlang na Kapangyarihan laban sa kaniya. Pagkaraan, dahil sa pagnanasa, siya’y nabalisa at naging abala sa paghahanap ng mga babae.

Verse 16

स्वदारान्परयोषां च नापश्यद्विचिकित्सया । ततो मायाप्रयुक्तोसौ त्रैलोक्यं विचचार ह

Dahil sa pag-aalinlangan, hindi na niya maiba ang sariling asawa sa asawa ng iba. Pagkaraan, udyok ng māyā, nagpagala-gala siya sa tatlong daigdig.

Verse 17

दृष्टं च हिमवत्पृष्ठे स्त्रीरत्नं चातिशोभनं । दृष्ट्वा च पार्वतीं दैत्यः कामस्य वशगोऽभवत्

At sa mga dalisdis ng Himavat, nakita niya ang isang hiyas sa mga babae na lubhang maningning. Pagkakita kay Pārvatī, ang daitya ay napasailalim sa kapangyarihan ni Kāma.

Verse 18

ज्ञानलोपात्ततो दुर्गां ग्रहीतुं तां स चेच्छति । उमा च कोटवीरूपं कृत्वा देहस्य चात्मनः

Pagkaraan, dahil sa pagkawala ng wastong pag-unawa, ninais niyang dakpin si Durgā. Ngunit si Umā, na ginawang anyong Koṭavī ang kaniyang katawan at kalooban, ay tumugon ayon dito.

Verse 19

ईश्वरस्यांतिकस्था च ग्रहीतुं तां ससार सः । ततः कामविचेताश्च उन्मत्तीकृतचेतनः

At siya, na malapit sa Panginoon, ay sinugod niya upang siya’y dakpin. Pagkaraan, nalito ang isip sa pita, at ang kamalayan niya’y waring nabaliw.

Verse 20

न जहाति शिवां धात्रीं पार्वतीं दैत्यपुंगवः । ततो ध्यानात्समागम्य मिलितः पार्वतीं धवः

Hindi iniwan ng pinunò ng mga Daitya si Pārvatī, ang mapalad na tagapagtaguyod na diyosa. Pagkatapos, mula sa pagninilay ay lumapit ang Panginoon (Śiva) at nakipagtagpo kay Pārvatī.

Verse 21

दृष्ट्वा तं च स दैत्येन्द्रः प्रगतस्तु स्वमालयम् । सज्जीकृत्य स्वयोधांश्च शंभुं जेतुं समुत्सुकः

Nang makita niya si Śambhu, ang hari ng mga Daitya ay bumalik sa sariling tahanan; at matapos ihanda ang kaniyang mga mandirigma, sabik siyang daigin si Śambhu (Śiva).

Verse 22

गौरीमेव समानेतुं काममोहादचेतनः । एतच्छ्रुत्वा तु त्रिदशा गत्वा तं नंदिनेरिताः

Sa pagkahibang sa pita at pagkalito, nawalan siya ng ulirat at hinangad na dalhin si Gaurī mismo. Nang marinig ito, ang mga diyos, sa udyok ni Nandin, ay nagtungo sa kaniya.

Verse 23

अकुर्वंश्च महद्युद्धं घोरं लोकभयंकरम् । दैत्यान्रणे मृतांस्तत्र दैत्याचार्यो ह्यजीवयत्

Nagsagawa sila ng isang dakilang digmaan—kakila-kilabot at nakapanghihilakbot sa mga daigdig. At doon, ang mga asurang napatay sa labanan ay muling binuhay ng guro ng mga Daitya.

Verse 24

एतद्वृत्तं तु कैलासे सर्वे चैव न्यवेदयन् । क्रोधाच्छंभुस्तदा वाक्यं नंदिनं निजगाद ह

Isinalaysay nilang lahat sa Kailāsa ang buong pangyayari. Nang magkagayon, si Śambhu, nag-aalab sa poot, ay nagsalita kay Nandin ng ganitong mga salita.

Verse 25

गच्छ दैत्यालयं वीर द्रुतमेव ममाज्ञया । पश्यतां सर्वदैत्यानां दैत्येंद्रस्य च संसदि

“Humayo ka, O bayani, sa tahanan ng mga Daitya—dagli, ayon sa aking utos—sa bulwagan ng kapulungan ng panginoon ng mga Daitya, sa harap ng lahat nilang nakatingin.”

Verse 26

गृहीत्वा चिकुरेऽत्यर्थं भार्गवं तं दुरात्मकम् । लब्ध्वा चास्मत्सकाशं वै विह्वलं चानय क्षणात्

“Sunggaban mo sa buhok ang masamang Bhārgava, mahigpit na mahigpit; at kapag nasakmal mo na, dalhin mo siya agad sa aking harapan—kaladkarin siyang nanginginig at walang magawa.”

Verse 27

ततो नंदीश्वरः श्रीमान्पार्वतीपतिनेरितः । काव्यं तं कुंतले धृत्वा दैत्यानां पुरतो बलात्

Pagkaraan, ang maringal na Nandīśvara, sa utos ng Panginoon ni Pārvatī (Śiva), ay hinawakan si Kāvya sa tuktok na buhok at sapilitang kinaladkad siya sa harap ng mga Daitya.

Verse 28

आनयंतं च तं दैत्या जघ्नुः प्रहरणैः शरैः । न शेकुस्ते रुजां कर्तुं नंदिनो बलशालिनः

Habang dinadala niya siya, sinugatan siya ng mga Daitya ng mga sandata at palaso; ngunit hindi nila nagawang pasakitan ang makapangyarihang Nandin.

Verse 29

देवानामग्रतो नंदी गृहीत्वा तं च कुंतले । हरस्य पुरतो हृष्टः सह तेन समाययौ

Sa harap ng mga deva, sinunggaban ni Nandī siya sa buhok; at sa galak, dinala niya siya at lumapit sa harap ni Hara (Śiva).

Verse 30

गृहीत्वा भार्गवं शंभुरसुराणां गुरुं रुषा । अगिलद्रौद्रमूर्तोऽसौ कालांतकसमः प्रभुः

Sinunggaban ni Śambhu ang Bhārgava (Śukra), ang guro ng mga Asura; sa poot ay nilamon niya siya. Sa anyong mabagsik, ang Panginoon ay naging gaya ni Kāla, ang pumupuksa sa wakas ng panahon.

Verse 31

ततो दैत्यपतिः क्रुद्धः सर्वसैन्यवृतो बली । दुद्राव शंकरं तत्र घोरैः प्रहरणादिभिः

Pagkaraan, ang panginoon ng mga Daitya, nagngangalit at makapangyarihan, na napalilibutan ng buong hukbo, ay sumugod doon kay Śaṅkara na may kakila-kilabot na mga sandata.

Verse 32

त्रिदशाश्च तथा क्रुद्धास्ततो विद्याधरादयः । प्रययुः समरं तत्र दैत्यानां च भृशं रुषा

Pagkaraan, ang mga deva man ay nagngangalit; kasama ang mga Vidyādhara at iba pa, sila’y lumabas sa labanan doon laban sa mga Daitya, sa matinding poot.

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे घोरं युद्धं भीष्मं समुत्थितम् । देवदानवयोरेवं सर्वलोकभयंकरम्

Samantala, sumiklab ang isang kakila-kilabot at nakapanghihilakbot na digmaan sa pagitan ng mga deva at mga Dānava, na nagdulot ng pangamba sa lahat ng mga daigdig.

Verse 34

ततः प्रत्ययितास्त्रैश्च देवा निघ्नंति दानवान् । दनुजा निर्जरांस्तत्र विनिघ्नंति महाहवे

Pagkaraan, ang mga deva, taglay ang mga sandatang pinatibay ng mantra at ganap na kasanayan, ay lumupig sa mga Dānava; at doon, sa dakilang labanan, ang mga anak ni Danu nama’y bumagsak sa mga walang-kamatayang diyos.

Verse 35

शातकुंभमयाङ्गैस्ते शरैर्वज्रसमानकैः । बिभिदू रत्नपुंखैश्च परस्परजयैषिणः

Nagnanais na magwagi sa isa’t isa, sila’y nagbutas sa pamamagitan ng mga palasong ang katawan ay dalisay na ginto, ang bagsik ay tulad ng vajra, at ang mga tangkay ay pinalamutian ng mga hiyas.

Verse 36

दीपयंति भृशं कांतैस्तद्गात्राणि नभांसि च । वीर्यवंतो महादैत्या न मोघैरस्त्रसंचयैः

Ang kanilang maningning na mga katawan ay nagliyab nang matindi, anupa’t pati ang kalangitan ay naliliwanagan; yaong makapangyarihan at matatapang na dakilang Daitya ay hindi nagtataglay ng mga sandatang walang saysay.

Verse 37

हत्वा च पातयामासुः काश्यपाः सुरसत्तमाः । जगद्व्याप्तं महासैन्यं बलायुधसुसंवृतम्

Matapos silang mapatay, ang mga Kaśyapa—ang pinakadakila sa mga deva—ay nagpabagsak sa yaong napakalawak na hukbo na waring sumasaklaw sa daigdig, na ganap na nasasangkapan ng lakas at mga sandata.

Verse 38

नीतं क्षयं सुरैः सर्वैः शस्त्रैः प्रत्ययितैः क्षणात् । स्वयं च युध्यमानेन महादेवेन यत्नतः

Sa isang iglap, ang lahat ng mga deva, gamit ang kanilang mga sandatang napatunayang mabisa, ay naghatid sa kanya sa pagkapuksa; at si Mahādeva mismo, buong pagsisikap, ay nakipaglaban nang personal.

Verse 39

शूलोद्धृतोपि सुचिरमविनष्टोऽथ नम्रधीः । अन्धको गणतां नीत्वा कृतो भृंगीरिटिर्द्विज

Bagaman naituhog sa trishula, hindi siya napuksa kahit sa mahabang panahon. Pagkaraan, nang magpakumbaba ang isip, si Andhaka ay inakay sa katayuang Gaṇa at ginawang Bhṛṅgīriṭi, O dalawang-ulit-na-ipinanganak.

Verse 40

ततो देवान्समाभाष्य शुक्रमुद्गीर्णवान्शिवः । भूमौ निपतितो गर्भस्ततो भौम इति स्मृतः

Pagkaraan, kinausap ni Śiva ang mga diyos at inilabas ang kaniyang binhi. Nang ang sanggol na iyon ay mahulog sa lupa, ito’y naalaala bilang “Bhauma,” ang isinilang sa Daigdig.

Verse 41

शुक्रश्शिवं समाभाष्य गतो दैत्यान्मुदान्वितः । एवं भौमस्समुत्पन्नो हरांशो भूसमुद्भवः

Matapos makipag-usap kay Śiva, si Śukra ay masayang nagtungo sa mga Daitya. Sa gayon isinilang si Bhauma—bahagi ng anyo ni Hara (Śiva), na sumibol mula sa Daigdig.

Verse 42

तस्य पूजा चतुर्थ्यां तु भौमवारे च सुव्रतैः । दशाद्यरिष्टे च तथा गोचरेऽनिष्टराशिगे

Ang kaniyang pagsamba ay dapat isagawa ng mga may mabubuting panata sa ikaapat na araw ng buwan at gayundin tuwing Martes; gayon din sa mga di-kanais-nais na panahon ng mga planeta, gaya ng masasamang daśā, at kapag ang paglalakbay ng mga planeta’y nagpapahiwatig ng di-kanais-nais na tanda ng zodiako.

Verse 43

त्रिकोणे मंडले चैव रक्तपुष्पानुलेपनैः । एवं वै पूजितो भौमः प्रयच्छति मतिं धनम्

Sa isang tatsulok na maṇḍala at sa pagpapahid ng pulang mga bulaklak, kung gayon sinasamba si Bhauma; kapag siya’y marapat na pinarangalan, ipinagkakaloob niya ang talino at kayamanan.

Verse 44

पुत्रान्सुखंयशश्चैवकिंभूयःश्रोतुमिच्छसि । व्यास उवाच । एतद्वः कथितं शिष्या धर्माख्यानं शुभावहम्

“Mga anak, kaligayahan at karangalan din—ano pa ang ibig ninyong marinig?” wika ni Vyāsa: “O mga alagad, naipahayag na sa inyo ang mapalad at mapagkalingang salaysay ng dharma.”

Verse 45

यच्छ्रुत्वा न पुनर्भूयो जायते म्रियतेपि वा । द्विजातीनां पुण्यदं च संसेव्यं च शुभेप्सुभिः

Sa pakikinig nito, hindi na muling isisilang, ni muling mamamatay. Nagkakaloob ito ng kabanalan sa mga dvija, at dapat pag-ukulan ng mga naghahangad ng pagpapala.

Verse 46

यथासुखं च गच्छध्वं कृतकृत्या ममाज्ञया । ब्रह्मोवाच । एवं विश्राव्य भगवान्व्यासः सत्यवतीसुतः

Sinabi ni Brahmā: “Humayo na kayo ayon sa nais ninyo; natupad na ang inyong gawain sa aking utos.” Pagkasabi nito, ang mapalad na Vyāsa, anak ni Satyavatī, ay nagpatuloy ayon dito.

Verse 47

निर्णीय धर्मं विविधं शम्याप्रासमगात्सुत । त्वमपि श्रद्धया वत्स ज्ञात्वा तत्त्वं यथासुखम्

Matapos tiyakin ang sari-saring anyo ng dharma, nagtungo siya sa Śamyāprāsa, O anak. Ikaw rin, mahal na bata—sa pananampalataya, pagkaunawa sa katotohanan—mamuhay nang payapa ayon sa iyong nais.

Verse 48

विहरस्व यथाकालं गायमानो हरिं मुदा । लोकान्धर्मं चोपदिशन्प्रीणयन्जगतां गुरुम्

Maglibot ka sa takdang panahon, masayang umaawit kay Hari; turuan ang mga tao ng dharma, at pasayahin ang Guru ng mga daigdig.

Verse 49

पुलस्त्य उवाच । इत्युक्तः प्रययौ भूप नारदो गंधमादनम् । नारायणं मुनिवरं द्रष्टुं बदरिकाश्रमे

Sinabi ni Pulastya: Sa gayong pananalita, O hari, umalis si Nārada patungong Gandhamādana, upang masilayan ang dakilang muni na si Nārāyaṇa sa āśrama ng Badarī.

Verse 81

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे भौमोत्पत्तिपूजनं नामैकाशीतितमोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ikawalongpu’t isang kabanata, na pinamagatang “Pinagmulan at Pagsamba kay Bhauma,” sa unang aklat, ang Sṛṣṭikhaṇḍa, ng iginagalang na Padma Purāṇa.