Adhyaya 80
Somārcana — Worship and Pacification of Soma (Moon) within Graha-Rites
Binubuksan ang Kabanata 80 sa paghingi ng mga panlunas at pagpayapa sa mga graha, na nagsisimula kay Sūrya. Itinatatag na ang mga planeta ay mga kasangkapan kung saan nararanasan ng mga nilalang ang bunga ng kabutihan at kasalanan, upang maubos ang naipong karma; si Sūrya ay inilarawang bilang Kāla (Panahon) at makapangyarihang hari na may mabagsik at mahabaging anyo. Pagkaraan ay nagiging praktikal ang turo: itinatakda ang homa na may tiyak na mga dahon, ghee, at binanggit na mantra para sa śānti; may bilang ng handog para sa lunas sa karamdaman at pagkalaya mula sa pagpatay o pagkakagapos, kasama ang takdang araw at tithi (hal., mga ritwal tuwing Linggo para kay Sūrya; ika-7 at ika-15 ng maliwanag na kalahati para sa paggaling). Paglipat kay Soma, inihahandog ang papuri sa kanyang paglaganap sa sansinukob at pamamahala mula paglikha hanggang pagkalusaw, at ang larawang ukol sa banayad na katawan—amṛta at ang himpilan ng buwan sa tuktok ng ulo. Sinusundan ito ng mga pagpupugay, isang mantra ni Soma na bibigkasin sa bukang-liwayway, at mga alituntunin ng dāna: pag-aalay ng mga sisidlan at dadihang may ghee sa mga brāhmaṇa nang may paggalang, na nagbubunga ng kagandahan, kasaganaan, at matatag na auspiciousness.
Shlokas
Verse 1
वैशंपायन उवाच । श्रुतो ग्रहेश्वरस्यैष प्रभावस्त्वत्प्रसादतः । रव्यादीनां ग्रहाणां च साधनं नो वद द्विज
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Sa iyong biyaya, narinig namin ang kadakilaan ng Panginoon ng mga planeta. Ngayon, O dalawang-ulit-na-isinilang, sabihin mo sa amin ang mga paraan (ritwal at lunas) hinggil sa mga planeta, mula sa Araw.”
Verse 2
के ते रव्यादयस्तेषां कथं तोषः कथं प्रियम् । काले देशे तु संप्राप्ते दर्शनं तच्छिवाशिवम्
Sino-sino yaong mga nilalang na nagsisimula sa Araw? Paano sila napalulugod, at ano ang mahal sa kanila? At kapag natamo ang wastong panahon at lugar, ang gayong pagtanaw ay nagiging mapalad—o di-mapalad.
Verse 3
व्यास उवाच । ग्रहादयो ये लोके तु भुंजंति पुण्यपातकम् । शिवाशिवं च कुर्वंति विश्वकर्मक्षयाय वै
Sinabi ni Vyāsa: “Ang mga planeta at iba pang impluwensiyang makalangit sa daigdig ay nagpaparanas sa mga nilalang ng bunga ng kabutihan at kasalanan; nagdudulot sila ng mapalad at di-mapalad, upang maubos ang naipong mga gawa.”
Verse 4
सूरः कालोंतको ज्ञेयो जनेषु च ग्रहेषु च । तिग्मसौम्याच्च योगात्स निग्रहानुग्रहे प्रभुः
Ang Sūrya ay dapat maunawaan bilang Panahon at bilang wakas ng lahat—sa mga tao at sa mga planeta. Sa pagsasanib ng kanyang mabagsik at mahinahong anyo, siya ang Panginoong naghihigpit at nagkakaloob ng biyaya.
Verse 5
ग्रहभावाच्च तस्यैव संतोषं निगदाम्यहम् । उदुम्बरपलाशाभ्यां पल्लवाभ्यां जुहोति यः
Ngayon ay ipahahayag ko ang mismong ikinasisiyahan ng diyos ng planetang iyon ayon sa kanyang likas na gawi: sinumang maghandog ng oblation gamit ang murang dahon ng udumbara at palāśa, siya’y nakalulugod dito.
Verse 6
आकृष्णेनेति मंत्रेण मूलकेनाथ शांतये । जुहुयादाज्ययुक्ताभ्यामभीष्टफलहेतवे
Upang mapayapa, maghandog ng oblation sa pamamagitan ng mantra na “ākṛṣṇeneti,” gamit ang mūlaka (ugat na mantra); at ialay ito na may kasamang ghee, bilang sanhi ng pagkamit ng ninanais na bunga.
Verse 7
शांतये सर्वरोगाणां वधबंधविमोचने । एकैकेन तु मंत्रेण होतव्यं च शतंशतम्
Upang mapayapa ang lahat ng karamdaman at upang makalaya sa pagpatay at sa pagkagapos, dapat magsagawa ng oblation—tig-iisang daan para sa bawat hiwalay na mantra.
Verse 8
शितं चच्छागलं दद्यात्सूरायादित्यवासरे । भोजयेद्ब्राह्मणान्शक्त्या हव्यकव्यैर्मनोहरैः
Sa Linggo, maghandog ng puting kambing kay Sūrya; at ayon sa kakayahan, pakainin ang mga brāhmaṇa ng kaaya-ayang handog—yaong para sa mga diyos at yaong para sa mga ninuno.
Verse 9
सप्तम्यां च सिते पक्षे पंचदश्यां तथैव च । रोगाद्विमुच्यते रोगी न रोगात्कृच्छ्रमेष्यति
Sa ikapitong tithi sa maliwanag na kalahati ng buwan, at gayundin sa ikalabinlima, ang maysakit ay napapalaya sa karamdaman at hindi na muling mapapahamak dahil sa sakit.
Verse 10
परमं चामरं सत्वमाब्रह्मस्तंबमात्रके । ब्रह्मांडे चाणुमात्रे च सूरः संभावयिष्यते
Ang kataas-taasan at walang-kamatayang Katotohanan—mula kay Brahmā hanggang sa isang talim ng damo—ay pagninilayan ng marurunong, maging sa malawak na itlog ng sansinukob o sa pinakapinong atomo.
Verse 11
संहारांतं क्रमात्सर्वमुत्पत्तिस्थितिकारणात् । प्राणसर्गे जनानां स पाता विश्वचरस्तनौ
Mula sa sanhi ng paglikha at pagpapanatili, unti-unti niyang dinadala ang lahat hanggang sa wakas na pagkalusaw. Sa paglalang ng mga nilalang, siya ang tagapangalaga nila—lumalakad sa sansinukob sa anyong may katawan.
Verse 12
मृत्युकाले तनोर्मध्यात्प्राणेन सह गच्छति । शीर्षान्तस्थः सदा चंद्रो द्विरष्टकलया युतः
Sa oras ng kamatayan, ito’y umaalis mula sa gitna ng katawan, kasabay ng hiningang-buhay. Sa tuktok ng ulo ay laging naroon ang buwan, na may labing-anim na yugto.
Verse 13
अहर्निशं सुधावृष्टिं देहे वर्षत्यधोमुखः । जंतवस्तेन जीवंति महासत्वानुमात्रकाः
Araw at gabi, ang nakayukong isa ay nagbubuhos ng ulang-ambrosiya sa katawan; dahil dito nabubuhay ang mga nilalang—ayon lamang sa sukat ng kanilang dakilang sigla.
Verse 14
उर्व्यां सस्यानि पुष्णाति तथा स्थावरजंगमान् । एताभ्यां पुष्पवद्भ्यां च धारितं जनितं जगत्
Sa lupa, pinauunlad ang mga pananim, gayundin ang mga nilikhang di-gumagalaw at gumagalaw. Sa dalawang ito—na parang mga bulaklak sa kabutihan—ang daigdig ay inaalalayan at iniluluwal.
Verse 15
तयोराराधनात्पुष्टिः सदा पुण्यापरार्धिका । साधयेत्सर्वकार्याणि साधकः सर्वदा शुचिः
Sa pagsamba sa dalawang iyon, nakakamit ang lakas at kasaganaan, at ang kaban ng kabutihang-loob na laging dumarami. Ang nagsasagawa—na laging dalisay—ay natutupad ang lahat ng gawain.
Verse 16
न पूजयति यो मोहात्सुधांशुं मानवाधमः । आयुस्तस्य क्षयं याति नरकं चाधिगच्छति
Ang hamak sa mga tao na, dahil sa kamangmangan, hindi sumasamba kay Sudhāṃśu, ang Buwan—ang kanyang buhay ay unti-unting nauubos, at siya’y napapasa impiyerno.
Verse 17
निष्कलंक कलाधार गंगाधर शिरोमणे । द्वितीयायां जगन्नाथ तुभ्यं चंद्र नमोस्तु ते
O walang dungis na Buwan, tagapagdala ng mga yugto ng buwan; hiyas sa tuktok ni Gaṅgādhara (Śiva). Sa ikalawang tithi, O Panginoon ng sansinukob—pagpupugay sa iyo, O Candra.
Verse 18
तिथिमन्यामनुप्राप्य नमस्कारं विधोरपि । प्रकरोति नरो यस्तु सोभीष्टं फलमाप्नुयात्
Sa pagdating sa ibang tithi, ang taong nag-aalay ng pagpupugay kahit sa Buwan ay nakakamit ang minimithing bunga.
Verse 19
अत्रिनेत्रोद्भव श्रीमन्क्षीरोद मथनोद्भव । महेशमुकटावास तुभ्यं चंद्र नमोस्तुते
O maringal na Buwan—isinilang mula sa mata ni Atri, lumitaw sa pag-ikid ng Karagatang Gatas, at nananahan sa korona ni Mahesha—sa iyo, O Candra, ako’y nagpupugay nang may paggalang.
Verse 20
दिव्यरूप नमस्तुभ्यं सुधाकर जगत्पते । शुक्लपक्षे तथा कृष्णे त्रियामायां विदुर्बुधाः
O may banal na anyo—pagpupugay sa iyo, O Buwan, Panginoon ng daigdig. Sa maliwanag na kalahati at sa madilim na kalahati, sa tatlong pagbabantay ng gabi, nakikilala ka ng mga pantas.
Verse 21
ऊं ह्रां ह्रीं सोमाय नमः इति जप्यमंत्रः । प्रभाते जपनीयः । एवं यः पूजयेत्सोमं श्रावयेच्च शृणोति वा । स पीयूषसमो लोके भवेज्जन्मनि जन्मनि
“Ūṁ hrāṁ hrīṁ—namo kay Soma”: ito ang mantrang dapat ulit-ulitin; bigkasin ito sa bukang-liwayway. Kaya sinumang sumamba kay Soma—magpabigkas man sa iba o makarinig lamang—magiging tulad ng amṛta, kaparis ng nektar, sa bawat kapanganakan.
Verse 22
एवं सहस्रनाम्ना यः स्तौति पूजयते भुवि । सोऽक्षयं लभते स्वर्गं पुनरावृत्तिदुर्लभम्
Kaya, sinumang nasa lupa ang pumupuri at sumasamba sa pamamagitan ng sanlibong pangalan ay nakakamit ang di-nagmamaliw na langit—yaong mahirap mawala dahil sa muling pagbabalik sa pagsilang.
Verse 23
इति सोमपूजा । पित्तले भाजने कांस्ये दधिपूर्णे घृते शिवे । न्यूनोऽधिकस्तु विभवाच्छ्रुत्वा कर्मविमत्सरः
Ito ang pagsamba kay Soma. Sa sisidlang tanso at sa mangkok na kāṃsya, maghandog ng yogurt na pinunô ng ghee, bilang mapalad na alay. Kaunti man o marami ay ayon sa kaya; matapos marinig ito, isagawa ang ritwal nang walang inggit o sama ng loob.
Verse 24
स्वर्णे वा राजते वारे सौम्ये कृष्णभवे बुधम् । संस्थाप्य सर्वसंस्थाने दद्याद्बहुसुताय च
Sa isang Miyerkules sa maliwanag na kalahati ng buwan, dapat iluklok ang anyo ni Budha (Merkuryo) na yari sa ginto o pilak sa wastong banal na pook, at saka ito ihandog bilang dāna—upang pagpalain ng maraming anak na lalaki.
Verse 25
परं भवति सौभाग्यं पीयूषादधिकं भृशम् । स्त्रीणां च पुरुषाणां च न दौर्भाग्यं कदाचन
Sumisilang ang sukdulang kapalaran—higit pang mainam kaysa nektar; para sa babae at lalaki, hindi na dumarating kailanman ang kamalasan.
Verse 26
रूपसौभाग्यकामोहं दधिपूर्णं च भाजनम् । ददामि कांस्यपात्रस्थं देहि सौभाग्यरूपकम्
Nagnanais ng kagandahan at mabuting kapalaran, inihahandog ko ang sisidlang puno ng yogurt, na nakalagay sa mangkok na tanso; ipagkaloob mo sa akin ang kagandahan at mapalad na biyaya.
Verse 27
द्विजाय वाक्यपूर्वेण दद्याद्विमत्सरो नरः । शक्तितो दक्षिणा देया तथा वस्त्रादिकं नवम्
Ang taong walang inggit ay magbigay sa isang dvija (brāhmaṇa) matapos munang magsalita nang may paggalang. Ayon sa kanyang kakayahan, maghandog siya ng dakṣiṇā, gayundin ng bagong kasuotan at iba pang bagay.
Verse 28
भोज्यान्नं सर्वसम्पूर्णं तांबूलं सुमनोहरम् । पुष्पमालादिकं दद्याद्रूपसौभाग्यहेतवे
Maghandog ng ganap na inihandang pagkain, kaaya-ayang nganga (tāmbūla), at mga kuwintas ng bulaklak at iba pa—upang maging sanhi ng kagandahan at mabuting kapalaran.
Verse 29
एवं यः कुरुते दानं सोमोद्दिष्टं द्विजातये । स्वर्लोके नरलोके वा रूपसौभाग्यभुग्भवेत्
Kaya, sinumang maghandog ng kaloob na itinakda para kay Soma sa isang dalawang-ulit na isinilang (brāhmaṇa), magtatamasa ng kagandahan at mabuting kapalaran—sa langit man o sa daigdig ng tao.
Verse 80
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे सोमार्चनं । नामाशीतितमोऽध्यायः
Sa ganito nagwawakas, sa kagalang-galang na Padma Purāṇa—sa Unang Aklat, sa Sṛṣṭikhaṇḍa—ang ikawalongpu’t (80) kabanatang tinatawag na “Somārcana (Pagsamba kay Soma).”