Adhyaya 70
The Slaying of Devāntaka, Durdharṣa, and Durmukha
Sa Kabanata 70 (PP.1.70), inilalarawan ang pagpapatupad ng dharma sa pamamagitan ng isang mahigpit at may tuntuning labanan sa pagitan ng mga puwersang demonyo at ni Yama/Śamana, tagapagpaganap ng makatarungang kaparusahan. Dumating si Devāntaka na umuungal, subalit nakikipaglaban pa rin “ayon sa mga alituntunin ng matuwid na digmaan,” habang ipinapaalala ng salaysay na ang kamangmangan sa dharma ay tumatawag kay Kāla at Mṛtyu bilang di-maiiwasang mga tagapagpauna. Sumiklab ang palitan ng mga sandata at pana, na inihahambing sa pagkalusaw ng sanlibutan, hanggang sa mapabagsak si Devāntaka. Pagkaraan, sumugod sina Durdharṣa at Durmukha kay Śamana; ang sibat, tungkod, trisula, at tabak ay nagiging daluyan ng aral: ang adharma ay humahantong sa pagbagsak, at ang banal na katarungan ay kumikilos nang walang kinikilingan sa pamamagitan ng mga itinalagang kapangyarihan. Sa huli, nagkawatak-watak at tumakas sa iba’t ibang panig ang natitirang hukbo, at nagsara ang tagpo bilang isang halimbawa ng aral sa gitna ng epikong labanan.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । ततो देवांतको दैत्यो व्यनदत्समरं प्रति । रणं चकार धर्मेण संदष्टौष्ठपुटो बली
Sinabi ni Vyāsa: Pagkaraan, ang asurang si Devāntaka ay umungal patungo sa labanan. Ang makapangyarihan, na nakatikom ang mga labi, ay sumabak sa digmaan ayon sa dharma ng makatarungang pakikidigma.
Verse 2
स गत्वा चाब्रवीद्वाक्यं सर्वलोकविगर्हितं । न जानासि महद्धर्मं दुष्ट मोहाद्यथाक्रमम्
Pagdating doon, nagsalita siya ng mga salitang kinamumuhian ng lahat ng daigdig: “Sa masamang pagkalito, hindi mo nauunawaan ang dakilang dharma, ayon sa tunay nitong kaayusan.”
Verse 3
पापपुण्यप्रयोगेण निग्रहानुग्रहे प्रभुः । अहं च निर्मितो धात्रा करोमि तव शासनम्
O Panginoon, sa bisa ng kasalanan at kabutihan, Ikaw ang nagdudulot ng parusa at biyaya. Ako man, nilikha ng Maylikha, ay tumutupad sa Iyong utos.
Verse 4
न जानासि यतो धर्मं कालमृत्यु पुरःसरः । न रोगो न जरा कालो न मृत्युर्न च किंकरः
Sapagkat hindi mo nauunawaan ang dharma, ang Panahon at Kamatayan ay nauuna sa iyo. Walang sakit, walang katandaan, walang Panahon, walang kamatayan—ni wala ring lingkod na susunod sa iyong kalooban.
Verse 5
धर्मात्प्रचलितः कर्मी कष्टं याति दिवानिशम् । उक्तं वसुं महावीर्यं यमं धर्मैकसाक्षिकम्
Ang gumagawa ng karma na lumilihis sa dharma ay napapasa dalamhati araw at gabi. Kaya’t sinabi tungkol kay Yama—si Vasu na dakila ang lakas—na siya ang tanging saksi ng dharma.
Verse 6
स जघान त्रिभिर्बाणैः कालमृत्युसमप्रभैः । प्रचिच्छेद स धर्मात्मा ते त्वन्यैर्विशिखैस्त्रिभिः
Tinamaan niya siya ng tatlong palaso, nagliliyab na gaya ng Panahon at Kamatayan. Pagkaraan, yaong may matuwid na diwa ay pinutol siya; ngunit sila nama’y gumanti sa tatlo pang matutulis na palaso.
Verse 7
ततस्तूच्चैः शरैः प्राज्यैर्युगांतानलसप्रभैः । निजघान यमं संख्ये स चिच्छेद शरैः शरान्
Pagkaraan, sa saganang mga palasong pinakawalan nang mataas, nagliliyab na parang apoy sa wakas ng yugto, tinamaan niya si Yama sa labanan; at si Yama naman ay pumutol sa mga palaso sa pamamagitan ng sarili niyang mga palaso.
Verse 8
एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धौ परस्परजयैषिणौ । जघ्नतुः समरेन्योन्यं महाबलपराक्रमौ
Samantala, ang dalawang galit at sabik na talunin ang isa't isa ay nagbakbakan nang matindi, parehong nagtataglay ng dakilang lakas at tapang.
Verse 9
अहोरात्रं तयोर्युद्धमवर्त्तत सुदारुणम् । एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धः शक्त्या प्रशमनं रुषा
Araw at gabi ay nagpatuloy ang kanilang labanan na lubhang kakila-kilabot. Sa gitna nito, ang isa, na puno ng galit, ay nagtangkang supilin ang kalaban gamit ang kapangyarihan ng kanyang sibat.
Verse 10
बिभेद दैत्यशार्दूलो ह्यहंकारयुतो बली । तामेवाथ रुषा धर्मो गृहीत्वा शक्तिकां द्रुतं
Ang tigre sa mga demonyo, makapangyarihan at puno ng pagmamalaki, ay sumalakay. Pagkatapos, si Dharma, sa kanyang galit, ay mabilis na inagaw ang nasabing sibat.
Verse 11
निजघान तयैवामुंस्तनयोरंतरे भृशम् । स विह्वलित सर्वांगो मुखादागतशोणितः
Sa pamamagitan nito ay marahas siyang tinamaan sa pagitan ng dibdib; ang kanyang buong katawan ay nayanig sa gulat, at dugo ay umagos mula sa kanyang bibig.
Verse 12
ततः क्रुद्धो महातेजा धृत्वा दंडं सुदारुणम् । अमोघं पातयामास तस्य दैत्यस्य विग्रहे
Pagkatapos, galit na galit, ang dakila at nagniningning na isa ay humawak ng isang napakabangis na tungkod at ihinampas ito nang walang mintis sa katawan ng demonyo.
Verse 13
साश्वं रथं तथा सूतं योद्धारं शस्त्रसंचयम् । चकार भस्मसात्तं च शमनः क्रोधमूर्च्छितः
Dahil sa matinding poot, si Śamana ay ginawang abo ang karuwahe kasama ang mga kabayo, ang kutsero, ang mandirigma, at ang buong imbakan ng mga sandata.
Verse 14
पतिते च तथा दैत्ये दुर्धर्षो नाम दानवः । शमनं शूलहस्तस्तु प्रदुद्राव जिघांसया
Nang bumagsak ang Daitya, isang Dānava na ang pangalang Durdharṣa—mahirap daigin—ay sumugod kay Śamana, tangan ang sibat, na may hangaring pumatay.
Verse 15
शूलहस्तं समायांतं बडवानलसन्निभम् । आससाद रणे मृत्युः शक्तिहस्तोतिनिर्भयः
Pagkaraan, si Kamatayan—lubos na walang takot at may hawak na sibat—ay sumugod sa labanan sa trident-bearer na papalapit, naglalagablab na tila apoy sa kailaliman ng dagat.
Verse 16
स च दृष्ट्वाऽसुरो मृत्युं शूलेनैव जघान ह । शक्तिं चैव ततो मृत्युः प्रचिक्षेप रणाजिरे
At nang makita ng asura si Kamatayan, tinamaan niya ito ng trident. Pagkaraan, sa gitna ng digmaan, inihagis ni Kamatayan bilang ganti ang kaniyang sandatang sibat.
Verse 17
संदह्य सहसा शूलं वह्निकूटसमप्रभम् । दैत्यस्य हृदयं भित्वा गता सा च धरातलम्
Sa isang kisapmata, ang naglalagablab na trident—nagniningning na parang bunton ng apoy—ay tumagos at sumunog sa puso ng demonyo, at pagkaraan ay bumagsak sa ibabaw ng lupa.
Verse 18
सरथः स पपातोर्व्यां शक्तिजर्जरविग्रहः । अथान्यो दुर्मुखो मृत्युं कृष्टचापो महाबलः
Siya, kasama ang kanyang karwahe, ay bumagsak sa lupa—ang katawan ay wasak sa tama ng sibat. Pagkaraan, si Durmukha, makapangyarihan, ay humila ng busog at sumulong tungo sa kamatayan.
Verse 19
खड्गचर्मधरः कालो रथ एव गतोभवत् । दृष्ट्वा तं विशिखैः प्राज्यैर्जघान स यमं रणे
Si Kāla, taglay ang tabak at kalasag, ay naging wari’y mandirigmang nakasakay sa karwahe. Nang makita siya, tinamaan siya ni Yama sa digmaan ng maraming malalakas na palaso.
Verse 20
स चाप्लत्य रथाद्देवो ह्यसिना च सकुंडलम् । शिरश्चिच्छेद सहसा पातयित्वा च भूतले
At ang diyos, lumundag mula sa karwahe, ay biglang pinutol ng tabak ang ulo—may suot pang mga hikaw—at pinabagsak iyon sa lupa.
Verse 21
हतशेषं बलं सर्वं प्रदुद्राव दिशो दश
Sa pagpatay, tanging kaunting nalabi; at ang buong hukbo ay nagsitakas sa sampung panig ng daigdig.
Verse 70
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे देवांतकर्दुर्धर्षदुर्मुखवधोनाम सप्ततिमोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ikapitumpung kabanata ng unang bahagi, ang Sṛṣṭikhaṇḍa, ng banal na Padma Purāṇa, na pinamagatang “Ang Pagpaslang kina Devāntaka, Durdharṣa, at Durmukha.”