Adhyaya 63
The Hymn to Gaṇapati (and the Rule of Worshipping Gaṇeśa First)
Binubuksan ni Pulastya ang kabanata sa paggunita sa naunang pangyayari nang tanungin ni Sañjaya si Bhīṣma tungkol sa wastong pagkakasunod ng pagsamba sa mga diyos at kung aling pagsamba ang tunay na nagbibigay-bisa sa mga ritwal. Sa itinuro ni Vyāsa, itinatag si Gaṇeśa bilang unang dapat sambahin (prathama-pūjā), sapagkat Siya ang nag-aalis ng mga hadlang at nagkakaloob ng tagumpay sa anumang gawain. Isinasalaysay ang halimbawa: inihandog ni Pārvatī ang banal na modaka na tinatawag na Mahābuddhi at nagkaroon ng paligsahan kung “sino ang pinakadakila.” Sa halip na maglakbay sa mga tīrtha, magsagawa ng panata, o mag-alay ng yajña, inikot ni Gaṇeśa ang Kanyang mga magulang; at ang gawaing ito ay kinilalang higit pa sa mga paglalakbay at sakripisyo, kaya’t pinagtibay ang Kanyang pag-una sa lahat ng pagsamba. Pagkatapos, itinatakda ng kabanata ang pagsamba at pag-aayuno sa Caturthī, at nagbibigay ng balangkas ng stotra, kabilang ang pagbigkas ng labindalawang pangalan. Ipinapangako nito ang katuparan ng mga mithiin, pag-iingat laban sa kapahamakan, at pag-abot sa makalangit na kalagayan.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नंतरे पूर्वं व्यासशिष्यो महामुनिः । नमस्कृत्य गुरुं भीष्म संजयः परिपृच्छति
Sinabi ni Pulastya: Noong una, sa sandaling ito, si Sañjaya—ang dakilang muni at alagad ni Vyāsa—ay yumukod sa gurong si Bhīṣma at nagtanong sa kanya.
Verse 2
देवानां पूजनोपायं क्रमं ब्रूहि सुनिश्चितम् । अग्रे पूज्यतमः कोसौ को मध्यो नित्यपूजने
Ihayag mo nang tiyak ang wastong paraan at pagkakasunod sa pagsamba sa mga deva: sino ang unang sasambahin bilang pinakadapat, at sino ang sasambahin sa gitna ng araw-araw na pagsamba?
Verse 3
अंते च पूजा कस्यैव कस्य को वा प्रभावकः । किंवा कं च फलं ब्रह्मन्पूजयित्वा लभेन्नरः
At sa huli, kaninong pagsamba ang tunay na nagpapasya, at sino ang nagbibigay ng bisa nito? O Brahman, anong bunga ang natatamo ng tao sa pagsamba sa alin?
Verse 4
व्यास उवाच । गणेशं पूजयेदग्रे त्वविघ्नार्थं परे त्विह । विनायकत्वमाप्नोति यथा गौरीसुतो हि सः
Sinabi ni Vyāsa: Dapat munang sambahin si Gaṇeśa sa simula, upang maalis ang mga hadlang. Sa gayon, nakakamtan ang katayuang Vināyaka—gaya niya, ang anak ni Gaurī.
Verse 5
पार्वत्यजनयत्पूर्वं सुतौ महेश्वरादिमौ । सर्वलोकधरौ शूरौ देवौ स्कंदगणाधिपौ
Noong una, isinilang ni Pārvatī mula kay Maheśvara ang dalawang anak na ito—mga magiting na diyos, sina Skanda at Gaṇādhipa (Gaṇeśa), na nagtataguyod sa lahat ng mga daigdig.
Verse 6
तौ च दृष्ट्वा नगसुता सिध्यर्थं पर्यभाषत । इदं तु मोदकं पुत्रौ देवैर्दत्तं मुदान्वितैः
Nang makita sila, nagsalita ang dalagang isinilang sa bundok upang magtagumpay ang kanilang gawain: “Mga anak, ang modaka na ito’y ibinigay ng mga diyos na nagagalak.”
Verse 7
महाबुद्धीति विख्यातं सुधया परिनिर्मितम् । गुणं चास्य प्रवक्ष्यामि शृणुतं तु समाहितौ
Ito’y tanyag sa pangalang “Mahābuddhi,” na nilikha mula sa amṛta, ang nektar ng walang-kamatayan. Ipapahayag ko rin ang mga katangian nito—makinig kayong taimtim, na nakatuon ang isip.
Verse 8
अस्यैवाघ्राणमात्रेण अमरत्वं लभेद्ध्रुवम् । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः सर्वशस्त्रास्त्रकोविदः
Sa pag-amoy lamang nito, tiyak na makakamtan ang walang-kamatayan; nagiging ganap na nakaaalam ng tunay na diwa ng lahat ng śāstra at bihasa sa lahat ng sandata at pana.
Verse 9
निपुणः सर्वतंत्रेषु लेखकश्चित्रकृत्सुधीः । ज्ञानविज्ञानतत्त्वज्ञः सर्वज्ञो नात्र संशयः
Nagiging bihasa siya sa lahat ng tantra at treatise, mahusay na manunulat at pintor, tunay na marunong; nakaaalam ng mga prinsipyo ng kaalaman at ganap na pag-unawa—siya’y omniscient, walang pag-aalinlangan dito.
Verse 10
पुत्रौ धर्मादधिकतां प्राप्य सिद्धिशतं व्रजेत् । यस्तस्य वै प्रदास्यामि पितुस्ते संमतं त्विदम्
“Nawa’y ang inyong dalawang anak, matapos makamit ang kahusayang higit pa sa dharma, ay makarating sa daan-daang ganap na siddhi. At tunay na ibibigay ko siya sa karapat-dapat sa kanya—ito’y sang-ayon din sa inyong ama.”
Verse 11
श्रुत्वा मातृमुखादेवं वचः परमकोविदः । स्कंदस्तीर्थं ययौ सद्यः सर्वं त्रिभुवनस्थितं
Nang marinig niya mula sa bibig ng kanyang ina ang gayong mga salita, si Skanda—lubhang marunong—ay agad na nagtungo sa banal na tawiran (tīrtha) ni Skanda, na bantog sa tatlong daigdig.
Verse 12
बर्हिणं स्वं समारुह्य त्वभिषेकः कृतः क्षणात् । पितरौ प्रदक्षिणं कृत्वा लंबोदरधरस्सुधीः
Sumakay siya sa sarili niyang pabo-real, at sa isang iglap ay naisagawa ang kanyang pagpapabanal (abhiseka). Matapos ikutin nang may paggalang ang kanyang mga magulang, ang marunong—taglay ang Panginoong may malaking tiyan (Gaṇeśa)—ay nagpatuloy.
Verse 13
तत एव मुदायुक्तः पित्रोरेवाग्रत स्थितः । पुरतश्च तथा स्कंदो मे देहीति ब्रुवन्स्थितः
Doon din, puspos ng kagalakan, tumindig siya sa harap ng kanyang mga magulang; at si Skanda man ay tumayo sa unahan, na nagsasabi, “Ibigay mo siya sa akin.”
Verse 14
ततस्तु तौ समीक्ष्याथ पार्वती विस्मिताब्रवीत् । सर्वतीर्थाभिषेकैस्तु सर्वदेवैर्न तैस्तथा
Pagkaraan, tinitigan silang dalawa, at si Pārvatī ay nagsalita nang may pagkamangha: “Hindi man sa mga pagpapahid at paliligo ng lahat ng mga tīrtha, ni sa lahat ng mga diyos, magagawa iyon sa gayong paraan.”
Verse 15
सर्वयज्ञव्रतैर्मंत्रैर्योगैरन्यैर्यमैस्तथा । पित्रोरर्चाकृतः कोपि कलां नार्हति षोडशीम्
Sa lahat ng mga yajña at panata, sa mga mantra, sa yoga, at sa iba pang disiplina at pagpipigil—walang sinumang sumamba sa mga magulang ang makaaabot man lamang sa ikalabing-anim na bahagi ng (kanyang) gantimpala.
Verse 16
तस्मात्सुतशतादेषोऽधिकः शतगुणैरपि । अतो ददामि हेरम्बे मोदकं देवनिर्मितम्
Kaya nga, ang isang ito’y hihigit pa sa sandaang anak—tunay, nang sandaang ulit. Kaya, O Heramba, inihahandog ko sa iyo ang modaka na nilikha ng mga diyos.
Verse 17
अस्यैव कारणादस्य अग्रे पूजा मखेषु च । वेदशास्त्रस्तवादौ च नित्यं पूजाविधासु च
Dahil sa mismong dahilang ito, ang kanyang pagsamba ang nauuna sa mga yajña; at ang mga Veda at Śāstra, sa pasimula, ay laging nagtatakda sa kanya bilang una sa mga itinakdang tuntunin ng pagsamba.
Verse 18
पार्वत्या सह भूतेशो ददौ तस्मै वरं महत् । अस्यैव पूजनादग्रे देवास्तुष्टा भवंतु च
Si Bhūteśa (Panginoong Śiva), kasama si Pārvatī, ay nagkaloob sa kanya ng dakilang biyaya: “Sa pagsamba sa kanya muna mula ngayon, nawa’y masiyahan din ang mga diyos.”
Verse 19
सर्वासामपि देवीनां पितॄणां च समंततः । तपो भवतु नित्यं च पूजितेऽग्रे गणेश्वरे
Nawa’y ang mga tapas ng lahat ng mga diyosa at ng mga ninuno, sa lahat ng dako, ay maging laging mabunga—kapag si Gaṇeśvara ang unang sinasamba (bago ang lahat).
Verse 20
ततः सर्वेषु यज्ञेषु पूजयेद्गणपं द्विजः । कोटिकोटिगुणं तेषु देवदेवी वचो यथा
Kaya sa lahat ng mga yajña, dapat sambahin ng dvija si Gaṇapa; sapagkat sa mga ritong iyon, ang bunga’y dumarami nang koro-korong ulit—gaya ng pahayag ng Banal na Diyosa.
Verse 21
दत्वा सर्वगुणं पुण्यं देवदेव्या तथा मुदा । कृतं गणाधिपत्यं च सर्वदेवाग्रतस्तदा
Sa gayon, masayang ipinagkaloob niya sa Devadevyā ang kaloob na puspos ng lahat ng kabutihan at kabanalan; at noon din, sa harap ng lahat ng mga diyos, ipinagkaloob niya ang pagkapanginoon sa mga Gaṇa.
Verse 22
तस्मात्प्राज्येषु यज्ञेषु स्तोत्रेषु नित्यपूजने । गणेशं पूजयित्वा तु सर्वसिद्धिं लभेन्नरः
Kaya sa mararangyang yajña, sa mga stotra, at sa araw-araw na pagsamba, ang taong unang sumasamba kay Gaṇeśa ay nagkakamit ng ganap na tagumpay sa lahat ng gawain.
Verse 23
एवं ज्ञात्वा तु देवैस्तु दयितप्राप्ति काम्यया । पूजितश्चाथसर्वैस्तु स्वर्गमोक्षार्थतो ध्रुवम्
Sa pagkaalam nito, ang mga diyos—nagnanais makamtan ang minamahal nilang layon—ay sabay-sabay na sumamba (sa Kanya), na may tiyak na hangaring makamtan ang langit at mokṣa.
Verse 24
नक्ताहारश्चतुर्थ्यां तु पूजयित्वा गणाधिपं । लिंगे वा प्रतिमा चित्रे देवः पूज्यो भवेद्यदि
Sa Caturthī, kung ang tao’y kumakain lamang sa gabi at sumasamba kay Gaṇādhipa, kung ang diyos ay sasambahin man—sa liṅga, sa isang murti, o sa iginuhit na larawan—dapat Siyang sambahin sa gayong anyo.
Verse 25
गणाधिप नमस्तुभ्यं सर्वविघ्नप्रशांतिद । उमानंदप्रद प्राज्ञ त्राहि मां भवसागरात्
O Pinuno ng mga Gaṇa, pagpupugay sa Iyo—Ikaw ang nagpapatahimik sa lahat ng hadlang. O marunong na nagbibigay-galak kay Umā, iligtas Mo ako sa karagatan ng saṃsāra.
Verse 26
हरानंदकरध्यान ज्ञानविज्ञानद प्रभो । विघ्नराज नमस्तुभ्यं प्रसन्नो भव सर्वदा
O nagdudulot ng galak kay Hara sa banal na pagninilay, O Panginoon na nagbibigay ng kaalaman at ganap na karunungan. O Vighnarāja, pagpupugay sa Iyo; maging laging mapagpala at kalugud-lugod.
Verse 27
कृतोपवासो गणपं पूजयेद्यो नरो मुदा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सुरलोके महीयते
Ang taong nag-ayuno at masayang sumasamba kay Gaṇapati ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ng mga diyos.
Verse 28
स्तोत्रं तस्य प्रवक्ष्यामि नामद्वादशकं शुभं । ओंनमो गणपतये मंत्र एष उदाहृतः
Ipahahayag ko ngayon ang kanyang mapalad na himno na binubuo ng labindalawang pangalan. Ganito ang mantra: “Oṃ, pagpupugay kay Gaṇapati.”
Verse 29
गणपतिर्विघ्नराजो लंबतुंडो गजाननः । द्वैमातुरश्च हेरम्ब एकदंतो गणाधिपः
Si Gaṇapati—Vighnarāja, ang mahabang-ngusong may mukha ng elepante; si Heramba na may dalawang ina, ang may iisang pangil, ang Ganādhipa, Panginoon ng mga Gaṇa.
Verse 30
विनायकश्चारुकर्णः पशुपालो भवात्मजः । द्वादशैतानि नामानि प्रातरुत्थाय यः पठेत्
“(Ito ang mga ito:) si Vināyaka, si Cārukarṇa, si Paśupāla, at si Bhavātmaja. Sinumang bumangon nang maaga sa umaga at bigkasin ang labindalawang pangalang ito…”
Verse 31
विश्वं तस्य भवेद्वश्यं न च विघ्नं भवेत्क्वचित् । महाप्रेताश्शमं यांति पीड्यते व्याधिभिर्न च । सर्वपापाद्विनिर्मुक्तो ह्यक्षयं स्वर्गमश्नुते
Sa kanya, ang buong daigdig ay magiging masunurin, at walang balakid na lilitaw saanman. Maging ang makapangyarihang mga espiritu ng mga yumao ay napapapayapa, at hindi siya pinahihirapan ng mga karamdaman. Napapalaya sa lahat ng kasalanan, nakakamtan niya ang di-nasisirang langit.
Verse 63
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे गणपतिस्तोत्रं नाम । त्रिषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ika-animnapu’t tatlong kabanata, na tinatawag na “Himno kay Gaṇapati,” sa Unang Aklat ng Śrī Padma Purāṇa, sa Sṛṣṭikhaṇḍa (Bahagi ng Paglikha).