
The Greatness of the Hymn to Tulasī
Sa Kabanata 61 (PP.1.61), ang mga dvija o brāhmaṇa ay dumulog kay Hari (Viṣṇu) at nakiusap na ihayag ang mapagpalang Tulasī-stotra. Pinatotohanan ni Vyāsa ang paglipat ng aral sa paggunita sa isang naunang pahayag na inuugnay sa Skanda Purāṇa, at saka lumipat ang salaysay sa gurong si Śatānanda, na nilapitan ng mga disipulong may disiplina upang hanapin ang kapaki-pakinabang at nagdudulot ng puṇya. Ipinapahayag ng kabanata ang kadakilaan ni Tulasī-devī: ang pagbigkas ng kanyang pangalan at ang pagtanaw sa kanya ay sumusunog ng kasalanan; ang kanyang mga dahon ay nagpapabanal sa pagsamba kay Śālagrāma at Keśava; at ang kapangyarihan ni Yama ay nawawalan ng bisa sa taong nag-aalay ng Tulasī kay Viṣṇu. Isinasalaysay rin ang kanyang mga banal na pook—Gomatī, Vṛndāvana, Himalaya, Daṇḍaka, at Ṛśyamūka—kasabay ng mga pangakong phalaśruti. Sa wakas, itinatampok ang mga biyaya ng pagbigkas at pagpupuyat sa gabi ng Dvādaśī: pagkapawi ng mga pagkakasala, pagpapala sa tahanan, kasaganaan, kalusugan, at matatag na bhakti ng isang Vaiṣṇava.
Verse 1
। द्विजाऊचुः । तुलसीपुष्पमाहात्म्यं श्रुतं त्वत्तो हरेः शुभम् । तस्या स्तोत्रं कृतं पुण्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम्
Sinabi ng mga brāhmaṇa: “O Hari, mula sa iyo’y aming narinig ang mapalad na kadakilaan ng bulaklak ng tulasī. Ngayon ay nais naming pakinggan ang banal at mapagpala niyang himno ng papuri.”
Verse 2
व्यास उवाच । पुरा स्कंदपुराणे च यन्मया कीर्तितं द्विजाः । कथयामि पुराणं च पुरतो मोक्षहेतवे
Sinabi ni Vyāsa: “O mga dalawang-ulit na isinilang, yaong aking ipinahayag noon sa Skanda Purāṇa—muli ko ngayong isasalaysay sa inyong harapan ang Purāṇa na iyon, bilang sanhi ng kalayaan.”
Verse 3
शतानंद मुनेः शिष्याः सर्वे ते संशितव्रताः । प्रणिपत्य गुरुं विप्राः पप्रच्छुः पुण्यतो हितम्
Ang lahat ng alagad ng pantas na si Śatānanda—pawang matatag sa kanilang mga panata—ay yumukod sa kanilang guro; at ang mga brāhmaṇa’y nagtanong sa kanya tungkol sa banal na kabutihan at kapakinabangan.
Verse 4
पूर्वं ब्रह्ममुखान्नाथ यच्छ्रुतं तुलसीस्तवम् । तद्वयं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तो ब्रह्मविदांवर
O Panginoon, ang himno ng papuri kay Tulasī na minsang narinig mula sa bibig ni Brahmā—ninais naming marinig iyon ngayon mula sa iyo, O pinakamainam sa mga nakakabatid ng Brahman.
Verse 5
शतानंद उवाच । नामोच्चारे कृते तस्याः प्रीणात्यसुरदर्पहा । पापानि विलयं यांति पुण्यं भवति चाक्षयम्
Sinabi ni Śatānanda: Kapag binibigkas ang kanyang pangalan, nalulugod ang Tagapagwasak ng pagmamataas ng mga asura; nalulusaw ang mga kasalanan, at ang kabutihang-loob ay nagiging di-nagmamaliw.
Verse 6
सा कथं तुलसी लोकैः पूज्यते वंद्यते नहि । दर्शनादेव यस्यास्तु दानं कोटिगवां भवेत्
Paano ngang si Tulasī ay hindi sinasamba at iginagalang ng mga tao—siya na ang pagtanaw pa lamang ay nagkakaloob ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sampung milyong baka?
Verse 7
धन्यास्ते मानवा लोके यद्गृहे विद्यते कलौ । सालग्रामशिलार्थं तु तुलसी प्रत्यहं क्षितौ
Mapalad ang mga taong yaon sa daigdig—sa panahong Kali—na sa kanilang tahanan ay may tulasī na araw-araw na inilalagay sa lupa para sa pagsamba sa batong Śālagrāma.
Verse 8
तुलसीं ये विचिन्वंति धन्यास्ते करपल्लवाः । केशवार्थं कलौ ये च रोपयंतीह भूतले
Mapalad ang mga kamay—na tila malalambot na usbong—na pumipitas ng Tulasī; at mapalad din ang mga, sa panahong Kali, na nagtatanim ng Tulasī rito sa lupa alang-alang kay Keśava (Viṣṇu).
Verse 9
किं करिष्यति संरुष्टो यमोपि सह किंकरैः । तुलसीदलेन देवेशः पूजितो येन दुःखहा
Ano pa ang magagawa ni Yama, kahit nagngangalit, kasama ang kanyang mga alipin, laban sa taong sumamba sa Panginoon ng mga diyos—tagapag-alis ng dalamhati—sa isang dahon ng tulasī?
Verse 10
तीर्थयात्रादिगमनैः फलैः सिध्यति किन्नरः । स्नाने दाने तथा ध्याने प्राशने केशवार्चने
Sa paglalakbay sa mga banal na pook at iba pang paglalakbay, at sa mga bungang-merito nito, maging ang isang kinnara ay nagkakamit ng ganap na katuparan—sa banal na pagligo, pagbibigay-limos, pagninilay, pagtanggap ng pinagpalang pagkain, at pagsamba kay Keśava (Viṣṇu).
Verse 11
तुलसी दहते पापं कीर्तने रोपणे कलौ । तुलस्यमृतजन्मासि सदा त्वं केशवप्रिये
O Tulasī, sa panahon ng Kali, sinusunog mo ang kasalanan sa pamamagitan ng pagpupuri sa iyo at sa pagtatanim sa iyo. Ipinanganak mula sa amṛta, ikaw ay magpakailanmang minamahal ni Keśava (Viṣṇu).
Verse 12
केशवार्थं चिनोमि त्वां वरदा भव शोभने । त्वदंगसंभवैर्नित्यं पूजयामि यथाहरिम्
Kinukuha kita alang-alang kay Keśava; maging tagapagkaloob ka ng mga biyaya, O marikit. Sa mga bagay na nagmumula sa iyong sariling katawan, lagi kong sinasamba si Hari, ayon sa nararapat.
Verse 13
तथा कुरु पवित्रांगि कलौ मलविनाशिनि । मंत्रेणानेन यः कुर्याद्विचित्य तुलसीदलम्
“Gawin mo nga ito, O may dalisay na mga sangkap—O tagapagwasak ng dumi sa panahon ng Kali. Sinumang, sa pamamagitan ng mantrang ito, ay maingat na pumili at maghandog ng isang dahon ng tulasī…”
Verse 14
पूजनं वासुदेवस्य लक्षकोटिगुणं भवेत् । प्रभावं तव देवेशि गायंति सुरसत्तमाः
Ang pagsamba kay Vāsudeva ay nagbubunga ng kabutihang-dangal na pinararami nang daan-libong ulit at hanggang sa mga krore. O Devī, inaawit ng pinakadakila sa mga deva ang iyong kamangha-manghang kapangyarihan.
Verse 15
मुनयः सिद्धगंधर्वाः पाताले नागराट्स्वयम् । न ते प्रभावं जानंति देवताः केशवादृते
Ang mga muni, Siddha, at Gandharva—maging ang hari ng mga nāga sa Pātāla—ay hindi nakaaalam ng Kanyang tunay na kapangyarihan; ni ang mga deva, maliban kay Keśava.
Verse 16
गुणानां परिमाणं तु कल्पकोटिशतैरपि । कृष्णानंदात्समुद्भूता क्षीरोदमथनोद्यमे
Kahit sa daan-daang krore ng mga kalpa, hindi mauubos ang ganap na sukat ng mga katangiang iyon; sila’y sumibol mula sa kaligayahan ni Kṛṣṇa sa pagsisikap ng pag-ikot sa Karagatang Gatas.
Verse 17
उत्तमांगे पुरा येन तुलसी विष्णुना धृता । प्राप्यैतानि त्वया देवि विष्णोरंगानि सर्वशः
O Devī, yamang ang Tulasī ay minsang inilagay ni Viṣṇu sa Kanyang ulo, sa pagkamit mo sa kanya ay natamo mo, sa lahat ng paraan, ang lahat ng mga sangkap ng katawan ni Viṣṇu—ang ganap Niyang biyaya.
Verse 18
पवित्रता त्वया प्राप्ता तुलसीं त्वां नमाम्यहम् । त्वदंगसंभवैः पत्रैः पूजयामि यथा हरिम्
O Tulasī, sa pamamagitan mo nakakamit ang kabanalan; ako’y yumuyuko sa iyo. Sa mga dahong sumibol mula sa iyong sariling katawan, sinasamba ko si Hari ayon sa nararapat.
Verse 19
तथा कुरुष्व मेऽविघ्नं यतो यामि परां गतिम् । रोपिता गोमतीतीरे स्वयं कृष्णेन पालिता
Kaya kumilos ka upang walang maging hadlang sa akin, upang marating ko ang kataas-taasang kalagayan. (Ang banal na halamang ito) ay itinanim sa pampang ng Gomati at inaruga mismo ni Kṛṣṇa.
Verse 20
जगद्धिताय तुलसी गोपीनां हितहेतवे । वृंदावने विचरता सेविता विष्णुना स्वयम्
Para sa kapakanan ng sanlibutan at sa ikabubuti ng mga gopī, si Tulasī—na gumagala sa Vṛndāvana—ay pinaglilingkuran mismo ni Viṣṇu.
Verse 21
गोकुलस्य विवृद्ध्यर्थं कंसस्य निधनाय च । वसिष्ठवचनात्पूर्वं रामेण सरयूतटे
Para sa pagyabong ng Gokula at sa paglipol kay Kaṁsa, noon pa man—sa utos ni Vasiṣṭha—si Rāma ay nagsagawa (ng mga ritwal) sa pampang ng ilog Sarayū.
Verse 22
राक्षसानां वधार्थाय रोपिता त्वं जगत्प्रिये । रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
O minamahal ng sanlibutan, itinanim ka upang mapuksa ang mga rākṣasa; itinanim ka upang lumago ang tapas (banal na pag-aayuno at pagninilay). O Tulasī, yumuyuko ako sa iyo.
Verse 23
वियोगे वासुदेवस्य ध्यात्वा त्वां जनकात्मजा । अशोकवनमध्ये तु प्रियेण सह संगता
Sa paghihiwalay kay Vāsudeva, si Sītā, anak ni Janaka, ay nagmuni-muni sa iyo; at sa gitna ng Aśoka grove ay muling nakapiling ang kanyang minamahal.
Verse 24
शङ्करार्थं पुरा देवि पार्वत्या त्वं हिमालये । रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
O Diyosa, noong unang panahon sa Himalaya, ikaw ay itinanim ni Pārvatī alang-alang kay Śaṅkara upang lumago ang bisa ng pag-aayuno at tapas. O Tulasī, ako’y yumuyukod sa iyo.
Verse 25
सर्वाभिर्देवपत्नीभिः किन्नरैश्चापि नंदने । दुःस्वप्ननाशनार्थाय सेविता त्वं नमोस्तु ते
Sa Nandana, ang hardin ng langit, ikaw ay sinasamba ng lahat ng mga asawa ng mga diyos at maging ng mga Kinnara, upang mapawi ang masasamang panaginip. Pagpupugay sa iyo.
Verse 26
धर्मारण्ये गयायां च सेविता पितृभिः स्वयम् । सेविता तुलसी पुण्या आत्मनो हितमिच्छता
Sa Dharmāraṇya at sa Gayā, ikaw ay sinasamba na mismo ng mga Pitṛ, ang mga ninuno. Ang banal na Tulasī ay dapat sambahin ng sinumang nagnanais ng sariling kapakanan.
Verse 27
रोपिता रामचंद्रेण सेविता लक्ष्मणेन च । पालिता सीतया भक्त्या तुलसी दंडके वने
Sa gubat ng Daṇḍaka, ang Tulasī ay itinanim ni Rāmacandra, pinaglingkuran ni Lakṣmaṇa, at inalagaan nang may debosyon at pag-ibig ni Sītā.
Verse 28
त्रैलोक्यव्यापिनी गंगा यथा शास्त्रेषु गीयते । तथैव तुलसी देवी दृश्यते सचराचरे
Kung paanong ang Gaṅgā ay inaawit sa mga śāstra bilang lumalaganap sa tatlong daigdig, gayon din ang diyosang Tulasī ay nakikita sa buong sangnilikha—gumagalaw man o di-gumagalaw.
Verse 29
ऋश्यमूके च वसता कपिराजेन सेविता । तुलसी वालिनाशाय तारासंगम हेतवे
Nanahan sa Ṛśyamūka, siya’y pinaglingkuran ng hari ng mga unggoy; naroon upang mapuksa si Vāli at maging sanhi ng pag-iisang-dibdib ni Tārā (sa iba).
Verse 30
प्रणम्य तुलसीदेवीं सागरोत्क्रमणं कृतम् । कृतकार्यः प्रहृष्टश्च हनूमान्पुनरागतः
Pagyukod kay Diyosa Tulasī, naganap ang pagtawid sa karagatan. Si Hanumān, natupad ang gawain at puspos ng galak, ay muling nagbalik.
Verse 31
तुलसीग्रहणं कृत्वा विमुक्तो याति पातकैः । अथवा मुनिशार्दूल ब्रह्महत्यां व्यपोहति
Sa pagtanggap sa Tulasī, ang tao’y lumalakad na pinalaya sa mga kasalanan; o kaya, O tigre sa mga pantas, napapawi pa nito ang kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa brāhmaṇa).
Verse 32
तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसा वहेत् । गंगास्नानमवाप्नोति दशधेनुफलप्रदम्
Sinumang magpasan sa ulo ng tubig na dumaloy mula sa mga dahon ng tulasī ay nakakamit ang gantimpala ng pagligo sa Gaṅgā; nagbibigay ito ng bunga na katumbas ng pag-aalay ng sampung baka.
Verse 33
प्रसीद देवि देवेशि प्रसीद हरिवल्लभे । क्षीरोदमथनोद्भूते तुलसि त्वां नमाम्यहम्
Mahabagin, O Reyna ng mga diyos, maawa ka; maawa ka, O minamahal ni Hari. O Tulasī, isinilang sa pag-uga ng Karagatang Gatas, sumasamba ako sa iyo.
Verse 34
द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम् । द्वात्रिंशदपराधांश्च क्षमते तस्य केशवः
Sinumang sa gabi ng Dvādaśī ay magpuyat at bumigkas ng himno kay Tulasī—pinatatawad ni Keśava ang tatlumpu’t dalawang pagkakasala niya.
Verse 35
यत्पापं यौवने बाल्ये कौमारे वार्द्धके कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति तुलसीस्तव पाठतः
Anumang kasalanang nagawa sa kabataan, sa pagkabata, sa pagdadalaga/pagbibinata, o sa katandaan—lahat ay nalulusaw sa pagbigkas ng himno kay Tulasī.
Verse 36
प्रीतिमायाति देवेशस्तुष्टो लक्ष्मीं प्रयच्छति । कुरुते शत्रुनाशं च सुखं विद्यां प्रयच्छति
Nalulugod ang Panginoon ng mga diyos; sa kagalakan ay ipinagkakaloob Niya si Lakṣmī, winawasak ang mga kaaway, at nagbibigay ng ligaya at kaalaman.
Verse 37
तुलसीनाममात्रेण देवा यच्छंति वांछितम् । गर्ह्याणमपि देवेशो मुक्तिं यच्छति देहिनाम्
Sa pagbigkas lamang ng pangalan ni Tulasī, ipinagkakaloob ng mga diyos ang ninanais; at kahit sa mga karapat-dapat sisihin, ang Panginoon ng mga diyos ay nagbibigay ng mokṣa habang may katawan pa.
Verse 38
तुलसी स्तवसंतुष्टा सुखं वृद्धिं ददाति च । उद्गतं हेलया विद्धि पापं यमपथे स्थितम्
Kapag nalugod si Tulasī sa papuri, nagbibigay siya ng ligaya at pag-unlad. Alamin: ang kasalanang nagawa kahit sa kawalang-ingat ay sumisibol at tumitindig sa landas na patungo kay Yama.
Verse 39
यस्मिन्गृहे च लिखितो विद्यते तुलसीस्तवः । नाशुभं विद्यते तस्य शुभमाप्नोति निश्चितम्
Sa tahanang kinaroroonan ng nakasulat na himno ng pagpupuri kay Tulasī, walang masamang-palad na nananatili; tiyak na dumarating ang pagpapala sa sambahayang iyon.
Verse 40
सर्वं च मंगलं तस्य नास्ति किंचिदमंगलम् । सुभिक्षं सर्वदा तस्य धनं धान्यं च पुष्कलम्
Sa kanya, ang lahat ay nagiging mapalad; ni katiting na di-mapalad ay wala. Lagi siyang may kasaganaan—kasaganaan ng yaman at saganang bigas at butil.
Verse 41
निश्चला केशवे भक्तिर्न वियोगश्च वैष्णवैः । जीवति व्याधिनिर्मुक्तो नाधर्मे जायते मतिः
Sumisibol ang matatag na debosyon kay Keśava, at walang pagkakawalay sa mga Vaiṣṇava. Nabubuhay ang tao na malaya sa karamdaman, at ang isip ay hindi kumikiling sa kasamaan.
Verse 42
द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम् । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः
Sinumang bumibigkas ng himno kay Tulasī sa gabi ng pagpupuyat sa Dvādaśī ay nagkakamit ng kabutihang-loob na ang bunga’y katumbas ng libu-libong koro ng mga banal na paglalakbay—oo, ng sampu-sampung milyong koro pa.
Verse 43
तत्फलं समवाप्नोति पठित्वा तुलसीस्तवम्
Sa pagbigkas ng himno kay Tulasī, natatamo ng tao ang mismong bungang iyon—ang ipinangakong gantimpalang espirituwal.
Verse 61
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे तुलसीस्तवमाहात्म्यं नामैकषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ika-animnapu’t isang kabanata, na tinatawag na “Kadakilaan ng Himno kay Tulasi,” sa Unang Aklat (Sṛṣṭikhaṇḍa) ng kagalang-galang na Padma Purāṇa.