Adhyaya 54
Srishti KhandaAdhyaya 5451 Verses

Adhyaya 54

The Abduction/Seduction of Ahalyā and Indra’s Mark (Sahasrākṣa)

Isinasalaysay sa Kabanata 54 ang pangyayari kay Ahalyā bilang aral tungkol sa panganib ng pagnanasa at sa kahalagahan ng pagkakapantay-pantay ng loob. Matapos purihin ang halos di-maabot na kabutihang maging malaya sa poot at pagtataksil, ikinukuwento kung paanong si Ahalyā, anak ni Brahmā, ay ibinigay kay Ṛṣi Gautama. Si Indra, na sinakmal ni Kāma, ay nagbalak at lumapit sa āśrama sa oras na wala si Gautama. Nagkaroon ng mapanlinlang na pagsasama; ngunit si Gautama, sa kadalisayan at panloob na pananaw, ay natuklasan ang ginawa ni Indra at nagbitiw ng mga sumpa. Si Indra ay nagkaroon ng mga tanda ng yoni (na kalaunan ay naging “isang libong mata”) at dumanas ng kahihiyan; si Ahalyā naman ay hinatulang maging tuyot at buto’t balat sa tabi ng daan. Dahil sa habag, nabago ang hatol: sa hinaharap, sa pagkilala ni Rāma, maibabalik si Ahalyā at muling makakasama si Gautama. Si Indra, sa hiya, ay nagsagawa ng debosyon sa tubig at nagpuri kay Devī Indrākṣī/Jaganmātā; pinagkalooban siya ng biyaya, ginawang karangalan ang mantsa bilang pangalang Sahasrākṣa, at ibinalik ang kanyang katayuan—na nagpapaalala na mapanganib ang kāma kahit sa mga diyos.

Shlokas

Verse 1

श्रीभगवानुवाच । अद्रोहकस्य चाख्यातो महिमा लोकदुःसहः । एकतल्पगतां वामां क्षांत्वा सर्वजितोऽभवत्

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Ipinahayag na ang kadakilaan ng taong walang masamang-loob—na di kayang pantayan ng sanlibutan. Sa pagpapatawad sa minamahal na naparoon sa iisang higaan, siya’y naging manlulupig ng lahat.”

Verse 2

ज्ञानिनामपिदुःसाध्यं मुनीनां ब्रह्मचारिणां । सुरासुरमनुष्याणां विषमं तत्समं गतः

Kahit sa marurunong, sa mga muni at sa mga brahmacārin, ito’y lubhang mahirap. Para sa mga deva, asura, at tao, ang mahirap tawirin ay nagiging patag para sa nakarating sa gayong pagkakapantay-loob.

Verse 3

स्वभावाद्विषमं कामं जेतुं कः पुरुषः क्षमः । अद्रोहकमृते विप्र स एव भवजित्पुमान्

Sino sa mga tao ang may kakayahang daigin ang pagnanasa—na likás na magaspang at mapanlinlang? O brāhmaṇa, tanging ang taong walang masamang-loob at pagtataksil ang tunay na manlulupig sa pag-iral sa sanlibutan.

Verse 4

संत्यज्य देवराज्यं च लब्ध्वाहं तु पुरा यथा । तमुवाच ततो देवी पापं तं मुनिशापजम्

“Gaya ng dati, nang makamtan ko ang layon matapos talikuran maging ang paghahari ng mga deva,” wika niya; at noon ay kinausap siya ng Diyosa—yaong naging makasalanan dahil sa sumpa ng isang muni.

Verse 5

विदितं सर्वलोके च त्रैलोक्ये सचराचरे । द्विज उवाच । कथं च देवदेवस्य अहल्याहरणं प्रभो

Kilala ito sa lahat ng daigdig—sa tatlong kaharian, sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Wika ng brāhmaṇa: “O Panginoon, paano naganap ang pag-agaw kay Ahalyā ng Diyos ng mga diyos?”

Verse 6

भगांकत्वं च संप्राप सहस्राक्षः सुराधिपः । न गां कोपि भगांकत्वं संप्राप्तस्सुरराट्कथम्

At si Sahasrākṣa (Indra), ang panginoon ng mga deva, ay nagkamit ng kalagayang may tatak ng yoni (bhagāṅka). Ngunit bakit, O hari ng mga deva, walang sinumang baka ang nagkakamit ng gayong kalagayan?

Verse 7

दुःश्रुतं सुरवैकल्यं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः । श्रीभगवानुवाच । पुरा स्वांतोद्भवां कन्यां लोकेशश्च महामनाः

Nais kong marinig sa katotohanan ang masaklap na balita—kung paanong napinsala ang mga deva. Wika ng Mapalad na Panginoon: Noong una, ang marangal na Panginoon ng mga daigdig ay lumikha mula sa sariling puso ng isang dalagang anak.

Verse 8

गौतमाय ददौ धाता लोकपालाग्रतो मुदा । ततस्तु लोकपालानां मन्मथाविष्टचेतसाम्

Masaya siyang ibinigay ng Lumikha (Dhātā) kay Gautama, sa harap ng mga Lokapāla. Pagkaraan, ang mga isip ng mga Lokapāla ay sinakop ni Manmatha, ang diyos ng pag-ibig.

Verse 9

शचीपतेस्तु संमोहो हृदि शल्य इव स्थितः । लोकपालानतिक्रम्य सुवेषा वरवर्णिनी

Ngunit ang pagkahibang ng panginoon ni Śacī (Indra) ay nanatili sa kanyang puso na tila tinik. Nilampasan ang mga tagapagbantay ng mga daigdig, nagpatuloy ang babaeng marikit ang bihis at walang kapantay ang ganda.

Verse 10

द्विजाय रत्नभूतैषा दत्ता किंवा करोम्यहम् । इति संचिंत्य तस्यास्तु वर्तमाने च यौवने

“Ang dalagang ito, na tila hiyas, ay naipagkaloob na sa isang Brahmana—ano pa ang nararapat kong gawin?” Sa gayong pagninilay, habang siya’y nasa kasibulan pa ng kabataan, patuloy siyang nag-aalinlangan.

Verse 11

पुनश्च मायया दृष्टं रूपं तस्यास्सुशोभनम् । पुनश्चिन्तयमानोऽसौ गौतमाध्यासनं गतः

Muli, sa pamamagitan ng māyā, nasilayan niya ang anyo niyang lubhang marikit; at muli, sa pagkalunod sa pag-iisip, nagtungo siya sa upuan ni (mga) Gautama.

Verse 12

पश्चात्तु तस्य गमनाद्यद्वृत्तं तच्छृणुष्व मे । एकदा गौतमः स्नातुं गतोऽसौ पुष्करं प्रति

Ngayon, matapos ang kanyang pag-alis, pakinggan mo mula sa akin ang sumunod na nangyari. Minsan, si Gautama ay nagtungo sa Puṣkara upang maligo.

Verse 13

साध्वी च गृहशौचे च गृहवस्तुनि तत्परा । प्रवृत्ता देववास्तूनां बलिकर्तुं च तत्परा

Siya’y isang sadhvī, banal at matuwid, masugid sa kalinisan ng tahanan at sa mga gawaing-bahay; abala rin siya sa pag-aalay ng bali, ang mga handog na bahagi, sa mga diyos na nananahan sa loob ng bahay.

Verse 14

इंधनं वह्निकार्यं च नित्यकर्मानुसंचयम् । एतस्मिन्नंतरे शक्रो मुनेस्तस्य महात्मनः

Nangangalap siya ng panggatong, ginagampanan ang mga gawain para sa banal na apoy, at patuloy na tinutupad ang kabuuan ng kanyang araw-araw na mga ritwal. Samantala, si Śakra (Indra) ay kumilos ukol sa dakilang-makaluluwang na muni.

Verse 15

रूपमास्थाय गात्रेण प्रविवेशोटजं मुदा । पतिव्रता पतिं दृष्ट्वा श्रद्धया परया सती

Taglay ang sariling anyo sa kaniyang katawan, masayang pumasok siya sa kubong-ermita. Nang makita ang asawa, ang tapat na satī ay tumingin sa kaniya nang may sukdulang paggalang at debosyon.

Verse 16

देवस्थाने च वस्तूनां संचयं कर्तुमुद्यता । ततस्तामब्रवीदार्तो मुनिवेषधरो हरिः

Nang siya’y naghahandang tipunin ang mga bagay sa loob ng banal na pook, si Hari—nakabihis bilang isang muni—ay saka nagsalita sa kaniya, na tila nababalisa.

Verse 17

प्रद्युम्नवशगो वामे देहि मे चुंबनादिकम् । एतस्मिन्नंतरे सा च त्रपायुक्ताऽब्रवीद्वचः

“O marikit, sapagkat ako’y nasa kapangyarihan ni Pradyumna, ipagkaloob mo sa akin ang halik at iba pa.” Sa sandaling iyon, siya—napupuno ng hiya—ay nagsalita ng ganito.

Verse 18

देवकार्यादिकं त्यक्त्वा वक्तुं नार्हसि मे प्रभो । सर्वं जानासि धर्मज्ञ पुण्यानां निश्चयं मुने

O Panginoon, hindi nararapat na iwan mo ang mga gawaing ukol sa mga deva at iba pa upang magsalita sa akin nang gayon. O nakaaalam ng dharma, O muni—batid mo ang lahat, pati ang tunay na pasiya tungkol sa mga gawaing may kabanalan.

Verse 19

अयमर्थो हि वेलायामधुनैव न युज्यते । ततस्तां चारुसर्वांगीं दृष्ट्वा मन्मथपीडितः

“Ang bagay na ito’y hindi nababagay sa oras na ito ngayon.” Pagkaraan, nang makita niya ang kaakit-akit at ganap ang hubog na babae, siya’y pinahirapan ng pagnanasa ni Kāma.

Verse 20

अलं प्रियेन वक्तव्यं हृच्छयो मे प्रजायते । कर्तव्यं चाप्यकर्तव्यं पत्युर्वचनसंमतम्

Sapat na ang matatamis na salita; ang aking puso’y sinasakal ng pangamba. Sabihin mo sa akin kung ano ang dapat gawin—at ang hindi dapat gawin—ayon sa sinasang-ayunan ng utos ng aking asawa.

Verse 21

करोति सततं या च सा च नारी पतिव्रता । लंघयेद्या च तस्याज्ञां सुरते च विशेषतः

Ang babaeng laging tapat na kumikilos ayon sa kalooban ng kanyang asawa ay tinatawag na pativrata, ang debotong may panatang-asawa. Ngunit ang lumalabag sa kanyang utos—lalo na sa usapin ng pagsasama sa kama—ay hindi itinuturing na gayon.

Verse 22

पुण्यं तस्या भवेन्नष्टं दुर्गतिं चाधिगच्छति । साब्रवीद्देववस्तूनि संति देवार्थतो मुने

Mawawasak ang kanyang kabutihang-naipon at mahuhulog siya sa masamang kalagayan. Sinabi niya, “O pantas, ang mga ito’y tunay na mga bagay na ukol sa mga deva—iniukol sa layuning banal.”

Verse 23

नित्यकर्माणि चान्यानि किं वा तेषु विपर्ययः । स चोवाच सतीं तत्र देह्यालिगादिकं मम

“At ang iba pang mga araw-araw na ritwal—ano ang paglihis doon?” Pagkaraan, sinabi niya roon kay Satī, “Ibigay mo sa akin ang aking liṅga at ang iba pang mga sagisag.”

Verse 24

मनसा भयमुत्सृज्य मया दत्तानि तानि च । इत्युक्त्वा तां परिष्वज्य कृतस्तेन मनोरथः

Itinaboy niya ang takot sa kanyang isipan at (wika niya), “Iyan ay ibinigay din naman ng aking sarili.” Pagkasabi nito, niyakap niya siya, at sa kanya natupad ang kanyang ninanais.

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे विप्र मुनेर्हृद्या सकल्मषम् । ततो ध्यानं समारभ्याजानाद्वृत्तं शचीपतेः

Samantala, O brāhmaṇa, luminis ang puso ng pantas at napawi ang lahat ng dungis. Pagkaraan, sa pagsisimula ng pagninilay, nalaman niya ang buong salaysay tungkol sa Panginoon ni Śacī (Indra).

Verse 26

तूर्णमेव द्वारदेशे गत्वा च समुपस्थितः । शक्रो मुनिं तु संलक्ष्य चौतुदेहं विवेश ह

Agad siyang nagtungo sa pook ng tarangkahan at tumindig doon. Pagkakita ni Śakra (Indra) sa pantas, pumasok siya sa kaniyang banayad at di-nakikitang katawan.

Verse 27

गच्छतः पृषदंशस्य पद्धतौ प्रचचाल ह । मुनिस्तत्रावदत्तं वै कस्त्वं मार्जाररूपधृत्

Habang naglalakad si Pṛṣadaṃśa sa landas, ang daan ay tila gumalaw at nanginig. Kaya nagsalita ang pantas: “Sino ka, na nag-aanyong pusa?”

Verse 28

भयात्तस्य मुनेरग्रे शक्रः प्रांजलिराश्रितः । मघवंतं पुरो दृष्ट्वा चुकोप मुनिपुंगवः

Dahil sa takot, si Śakra (Indra) ay tumindig sa harap ng pantas, nakatiklop ang mga kamay at humihingi ng kanlungan. Ngunit nang makita si Maghavan (Indra) sa kaniyang harapan, nag-alab sa galit ang pinakadakila sa mga pantas.

Verse 29

यत्त्वया चेदृशं कर्म भगार्थं छलसाहसम् । कृतं तस्मात्तवांगेषु सहस्रभगमुत्तमम्

Sapagkat gumawa ka ng gayong mapanlinlang at padalus-dalos na gawa alang-alang sa yoni, kaya sa iyong mga sangkap ay lilitaw ang dakilang tanda ng sanlibong yoni.

Verse 30

भवत्विह तु पापिष्ठ लिंगं ते निपतिष्यति । गच्छ मे पुरतो मूढ सुरस्थानं दिवौकसः

Mangyari nawa rito, ikaw na lubhang makasalanan—ang iyong liṅga ay mahuhulog. Mauna ka sa akin, hangal, tungo sa tahanan ng mga diyos, sa dako ng mga makalangit.

Verse 31

पश्यंति मुनिशार्दूला नराः सिद्धास्सहोरगाः । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो रुदंतीं तां पतिव्रताम्

Nagmasid ang mga muning tulad ng tigre—kasama ang mga tao, ang mga Siddha, at ang mga ahas. Pagkasabi nito, ang pinakadakila sa mga muni ay hinarap ang tapat na asawa na umiiyak.

Verse 32

पप्रच्छ किमिदानीं ते कर्म दारुणमागतम् । इत्युक्ता वेपमाना सा भीता पतिमुवाच ह

Tinanong niya, “Anong kakila-kilabot na bunga ng karma ang dumating na ngayon sa iyo?” Nang masabihan, siya’y nanginginig sa takot at nagsalita sa kanyang asawa.

Verse 33

अज्ञानाद्यत्कृतं कर्म क्षंतुमर्हसि वै प्रभो । मुनिरुवाच । परेणाभिगतासि त्वममेध्या पापचारिणी

“O Panginoon, patawarin mo ang gawang nagawa dahil sa kamangmangan.” Wika ng muni: “Nilapastangan ka ng iba; ikaw ay marumi at lumalakad sa landas ng kasalanan.”

Verse 34

अस्थिचर्मसमाविष्टा निर्मांसा नखवर्जिता । चिरं स्थास्यसि चैकापि त्वां पश्यंतु जनाः स्त्रियः

Balot lamang ng buto at balat, walang laman at wala ring mga kuko, magtatagal kang nakatayo nang nag-iisa—upang pagmasdan ka ng mga babae sa bayan.

Verse 35

दुःखिता तमुवाचेदं शापस्यांतो विधीयताम् । इत्युक्ते करुणाविष्टो मन्युनापि परिप्लुतः

Dahil sa matinding dalamhati, sinabi niya sa kanya: “Ipag-utos na ang wakas ng sumpang ito.” Nang masabi niya iyon, siya’y naantig sa habag, bagaman binabaha pa rin ng poot.

Verse 36

जगाद गौतमो वाक्यं रामो दाशरथिर्यदा । वनमभ्यागतो विष्णुः सीतालक्ष्मणसंयुतः

Sinabi ni Gautama ang mga salitang ito nang si Rāma, anak ni Daśaratha—si Viṣṇu mismo—ay dumating sa gubat, kasama si Sītā at si Lakṣmaṇa.

Verse 37

दृष्ट्वा त्वां दुःखितां शुष्कां निर्देहां पथिसंस्थितां । गदिष्यति च वै रामो वसिष्ठस्याग्रतो हसन्

Pagkakita sa iyo—malungkot, tuyot at lupaypay, wari’y wala nang katawan, nakatayo sa gilid ng daan—tiyak na magsasalita si Rāma, tumatawa sa harap ni Vasiṣṭha.

Verse 38

किमियं शुष्करूपा च प्रतिमास्थिमयी शवा । न दृष्टं मे पुरा ब्रह्मन्रूपं लोकविपर्ययम्

Ano ito—tuyot at lupaypay ang anyo—isang bangkay na pawang buto, na parang rebulto? Kailanma’y hindi ko pa nakita, O Brahman, ang ganitong anyo—isang pagbaligtad sa likás na kaayusan ng daigdig.

Verse 39

ततो रामं महाभागं विष्णुं मानुषविग्रहम् । यद्वृत्तमासीत्पूर्वं तद्वसिष्ठः कथयिष्यति

Pagkaraan, lumapit sila sa pinagpalang si Rāma—si Viṣṇu sa anyong-tao. Ang naganap noon pa man, iyon ang isasalaysay ni Vasiṣṭha.

Verse 40

वसिष्ठवचनं श्रुत्वा रामो वक्ष्यति धर्मवित् । अस्या दोषो न चैवास्ति दोषोयं पाकशासने

Nang marinig ni Rāma, ang nakaaalam ng dharma, ang mga salita ni Vasiṣṭha, siya’y magsasalita: “Wala siyang anumang kasalanan; ang pagkukulang na ito’y kay Pākaśāsana (Indra).”

Verse 41

एवमुक्ते तु रामेण त्यक्त्वा रूपं जुगुप्सितं । दिव्यं रूपं समास्थाय मद्गृहं चागमिष्यसि

Nang masabi ni Rāma ang gayon, iiwan mo ang kasuklam-suklam na anyo; at sa pag-angkin ng banal na anyo, paroroon ka rin sa aking tahanan.

Verse 42

शप्त्वा तु गौतमस्तां हि तपस्तप्तुं गतो वनम् । ततोत्यंतं शुष्करूपा तथैव पथि संस्थिता

Matapos siyang sumpain, si Gautama ay nagtungo sa gubat upang magsagawa ng matinding tapas. Pagkaraan, siya nama’y labis na nangulubot at natuyong anyo, at nanatiling nakatayo roon sa daan.

Verse 43

रामस्य वचनादेव गौतमं पुनरागता । गौतमोपि तया सार्द्धमद्यैवं दिवि तिष्ठति

Sa mismong salita ni Rāma, siya’y muling nagbalik kay Gautama; at si Gautama man, kasama niya, ay ngayo’y nananahan nang gayon sa langit.

Verse 44

इंद्रोपि त्रपयायुक्तः स्थितश्चांतर्जले चिरम् । स्थित्वा चांतर्जले देवीमस्तौदिंद्राक्षिसंज्ञिताम्

Si Indra man, nabalot ng matinding hiya, ay nanatili nang matagal sa loob ng mga tubig. At habang naroon, pinuri niya ang Diyosa na kilala sa pangalang Indrākṣī.

Verse 45

सुप्रसन्ना ततो देवी स्तोत्रेण परितोषिता । गत्वोवाच ततः सा च वरोस्मत्तो विगृह्यताम्

Pagkaraan, ang Diyosa, lubhang nalugod at nasiyahan sa himno ng papuri, ay lumapit at nagsabi: “Pumili ka ng isang biyaya mula sa akin.”

Verse 46

ततो देवीमुवाचेदं शक्रः परपुरंजयः । त्वत्प्रसादाच्च मे देवि वैरूप्यं मुनिशापजम्

Pagkatapos, si Śakra (Indra), ang manlulupig ng mga lungsod ng kaaway, ay nagsabi sa Diyosa: “O Devi, sa iyong biyaya, nawa’y maalis ang aking kapangitan na bunga ng sumpa ng isang muni.”

Verse 48

किंतु बुद्धिं सृजाम्यद्य येन लोकैर्न लक्ष्यते

Ngunit ngayon ay lilikha ako ng isang paraan, upang hindi ito mapansin ng mga tao sa mga daigdig.

Verse 49

योनिमध्यगतं दृष्टि सहस्रं ते भविष्यति । सहस्राक्ष इति ख्यातस्सुरराज्यं करिष्यसि

Ang iyong paningin ay magiging isang libong mata na nakalagay sa iyong katawan. Kikilalanin kang ‘Sahasrākṣa’ (Ang May Sanlibong Mata), at mamumuno ka sa kaharian ng mga diyos.

Verse 50

मेषांडं तव शिश्नं च भविष्यति च मद्वरात् । इत्युक्त्वा सा जगन्माता तत्रैवांतरधीयत

“Sa aking biyaya, ang iyong ari ay magiging tulad ng bayag ng lalaking tupa.” Pagkasabi nito, ang Ina ng sanlibutan ay naglaho roon din.

Verse 51

शक्रो देववरैः पूज्यो ह्यद्यापि दिवि वर्तते । इंद्रस्यैतादृशी कामादवस्था द्विजसत्तम

Si Śakra (Indra), na pinararangalan ng mga pinakadakila sa mga deva, ay nananahan pa rin sa langit hanggang ngayon. Gayon, O pinakamainam sa mga dvija, ang kalagayang idinulot ng pagnanasa (kāma) kay Indra.

Verse 54

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे अहल्याहरणंनाम चतुष्पंचाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ika-limampu’t apat na kabanata, na tinatawag na “Ahalyā-haraṇa,” sa Unang Aklat (Sṛṣṭikhaṇḍa) ng banal na Padma Purāṇa.