Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Srishti Khanda, Shloka 123

Rāma’s Meeting with Agastya: Gift-Ethics (Dāna) and the Tale of King Śveta

येन लोकोऽक्षयः स्वर्गो भविता त्वत्कृतेन मे । ततः प्रतिग्रहो दत्तो जगद्वंद्य नृपेण हि

yena loko'kṣayaḥ svargo bhavitā tvatkṛtena me | tataḥ pratigraho datto jagadvaṃdya nṛpeṇa hi

Sa iyong gawa, magkakaroon ako ng di-nagmamaliw na langit na daigdig. Kaya, O iginagalang ng sanlibutan, ipinagkaloob nga ng hari sa iyo ang karapatang tumanggap ng handog.

येनby which / through whom
येन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सम्बन्ध/हेतुवाचक
लोकःworld
लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अक्षयःimperishable
अक्षयः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (लोकस्य/स्वर्गस्य)
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भविताwill be
भविता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
त्वत्-कृतेनby your deed / through what you did
त्वत्-कृतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: त्वत्-कर्तृकं), नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
मेof me / for me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; सर्वनाम
ततःtherefore/then
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अनुक्रम/हेतुवाचक (therefore/then)
प्रतिग्रहःacceptance (of a gift)
प्रतिग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दत्तःwas given/granted
दत्तः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (प्रतिग्रहः) इति विशेष्येण सह
जगत्-वन्द्यO one worthy of worship by the world
जगत्-वन्द्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + वन्द्य (वन्द्-धातु, यत्/ण्यत्-प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: जगता वन्द्यः), पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सम्बोधितस्य)
नृपेणby the king
नृपेण:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/कर्ता-निर्देश), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/indeed)

Unspecified (context needed to attribute the dialogue reliably within Adhyaya 36)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: लोकः+अक्षयः→लोकोऽक्षयः; त्वत्+कृतेन→त्वत्कृतेन; जगत्+वन्द्य→जगद्वन्द्य (जगत्→जगद् before voiced consonant)

FAQs

It frames “pratigraha” as something that should be granted or sanctioned in a dharmic context—here, justified by the recipient’s meritorious act and formally allowed by the king.

It indicates the enduring spiritual fruit (puṇya-phala) attributed to the deed being praised—suggesting that the action yields lasting heavenly merit.

Merit and rightful conduct legitimize rewards: a good deed leads to lasting spiritual benefit, and material/ritual transactions (like gifts) are ideally regulated by dharma and proper authority.