Shloka 183

Cosmic Time, Cycles of Creation and Dissolution, and the Varāha Uplift of Earth

Devanagari script

श्रद्धा लक्ष्सीर्धृतिः पुष्टिस्तुष्टिर्मेधा क्रिया तथा । बुद्धिर्लज्जावपुः शांतिरृद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी

Transliteration

śraddhā lakṣsīrdhṛtiḥ puṣṭistuṣṭirmedhā kriyā tathā | buddhirlajjāvapuḥ śāṃtirṛddhiḥ kīrtistrayodaśī

Translation

Śraddhā (Pananampalataya), Lakṣmī (Kasaganaan), Dhṛti (Katatagan), Puṣṭi (Pagpapalusog), Tuṣṭi (Kasiyahan), Medhā (Talino), at Kriyā (Tamang Gawa); Buddhi (Pagkilatis), Lajjā (Pagkamahinhin), Vapuḥ (Marikit na anyo), Śānti (Kapayapaan), Ṛddhi (Kasaganaan), at Kīrti (Karangalan)—ito ang labintatlo.

Word by Word

• श्रद्धा: Śraddhā (Faith)
• श्रद्धा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name in list

• लक्ष्मीः: Lakṣmī
• लक्ष्मीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• धृतिः: Dhṛti (Steadfastness)
• धृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• पुष्टिः: Puṣṭi (Nourishment)
• पुष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• तुष्टिः: Tuṣṭi (Contentment)
• तुष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• मेधा: Medhā (Intelligence)
• मेधा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• क्रिया: Kriyā (Action/Rite)
• क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• तथा: and also
• तथा: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunctive adverb) — 'and also'

• बुद्धिः: Buddhi (Intellect)
• बुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• लज्जा: Lajjā (Modesty)
• लज्जा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लज्जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• वपुः: Vapuḥ (Form/Body)
• वपुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• शान्तिः: Śānti (Peace)
• शान्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• ऋद्धिः: Ṛddhi (Prosperity)
• ऋद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• कीर्तिः: Kīrti (Fame)
• कीर्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — name

• त्रयोदशी: the thirteenth
• त्रयोदशी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रयोदश (संख्यावाचक) + ई (प्रातिपदिक-निर्माण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'thirteenth' (qualifies an implied feminine noun like कन्या)

Speaker

Unspecified in the provided excerpt (context needed from Adhyaya 3 surrounding verses).

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: Resolved sandhi: lakṣsīrdhṛtiḥ → लक्ष्मीः + धृतिः; puṣṭistuṣṭir → पुष्टिः + तुष्टिः; buddhirlajjāvapuḥ → बुद्धिः + लज्जा + वपुः; śāṃtirṛddhiḥ → शान्तिः + ऋद्धिः; kīrtistrayodaśī → कीर्तिः + त्रयोदशी. Spelling normalized to लक्ष्मीः (IAST lakṣmīḥ).

FAQs

What is the main teaching of this shloka?

It enumerates a set of thirteen auspicious virtues—inner qualities and outcomes (like peace, abundance, and good reputation)—as a concise ethical and spiritual ideal.

Are these thirteen items goddesses or abstract virtues?

In this verse they function as virtues/auspicious qualities (e.g., faith, contentment, peace). In broader Purāṇic usage some can also be personified as goddesses, but the list here reads primarily as ethical-spiritual attributes.

How can this verse be applied in daily practice?

It can be used as a checklist for character-building: cultivate śraddhā (trust), dhṛti (steadiness), tuṣṭi (contentment), medhā/buddhi (understanding and discernment), lajjā (ethical modesty), and śānti (peace), which support both prosperity (lakṣmī/ṛddhi) and lasting good repute (kīrti).