Adhyaya 18
Instruction to the Brahmin (The Greatness of Piṇḍa and Prasāda on Mount Nīla)
Sa Bundok Nīla—na hinuhugasan ng Gaṅgā at ng karagatan—nakakita ang isang brāhmaṇa na saksi ng mga Bhilla/Kirāta na may apat na bisig at may mga tanda ni Viṣṇu: śaṅkha, cakra, gadā, Śārṅga, at padma. Namangha siya at nagtanong kung paanong ang anyo at pangitain na tulad ng Vaikuṇṭha, na bihira kahit sa mga diyos, ay napasa-kanila. Tumawa ang mga tribo at sinabi nilang ito’y dahil sa kahanga-hangang kadakilaan ng piṇḍa at prasāda. Isinalaysay nila ang batang si Pṛthuka na umakyat sa tuktok at pumasok sa maningning na templong may hiyas, kung saan sinasamba si Hari ng mga deva at asura; matapos ang pag-aalay at nīrājana, may nalaglag na tira ng naivedya mula sa pagsamba ng mga diyos. Nang kainin ng bata ang banal na tira, siya—at kalaunan ang kanilang pamayanan—ay nagkamit ng apat na bisig. Itinuturo ng kabanata na ang biyaya ng Diyos, na dumadaloy sa mga handog at sa prasāda (at sa kabanalan ng piṇḍa), ay nakapag-aangat maging sa mga nasa gilid ng lipunan tungo sa pagbabagong may tatak ng Vaikuṇṭha, sa pamamagitan ng pananampalataya at pagdikit sa pagsamba kay Hari.
Shlokas
Verse 1
ब्राह्मण उवाच । राजंस्त्वं शृणु यद्वृत्तं नीले पर्वतसत्तमे । यच्छ्रद्दधानाः पुरुषा यांति ब्रह्म सनातनम्
Sinabi ng Brahmana: O Hari, pakinggan mo ang naganap sa Nīla, ang pinakadakila sa mga bundok—yaong salaysay na sa pamamagitan nito, ang mga taong may pananampalataya ay nakaaabot sa walang hanggang Brahman.
Verse 2
मया पर्यटता तत्र गतं नीलाभिधे गिरौ । गंगासागरतोयेन क्षालितप्रांगणे मुहुः
Habang ako’y naglalakbay roon, narating ko ang bundok na tinatawag na Nīla, na ang mga looban nito’y paulit-ulit na hinuhugasan ng tubig ng Gaṅgā at ng karagatan.
Verse 3
तत्र भिल्ला मया दृष्टाः पर्वताग्रे धनुर्भृतः । चतुर्भुजा मूलफलैर्भक्ष्यैर्निर्वाहितक्लमाः
Doon ay nakita ko ang mga Bhilla sa tuktok ng bundok, may tangan na mga busog; na may apat na bisig, napawi ang kanilang pagod sa pagkain ng mga ugat at bungang makakain.
Verse 4
तदा मे मनसि क्षिप्रं संशयः सुमहानभूत् । चतुर्भुजाः किमेते वै धनुर्बाणधरा नराः
Noon, sa aking isipan ay biglang sumibol ang napakalaking pag-aalinlangan: “Sino nga ba ang mga lalaking ito na may apat na bisig, may hawak na busog at palaso?”
Verse 5
वैकुंठवासिनां रूपं दृश्यते विजितात्मनाम् । कथमेतैरुपालब्धं ब्रह्माद्यैरपि दुर्ल्लभम्
Ang anyo ng mga nananahan sa Vaikuṇṭha ay nakikita lamang ng mga nagtagumpay sa sarili. Paano nga ba natamo ng mga taong ito ang pangitain na mahirap makamtan kahit ni Brahmā at ng iba pang mga diyos?
Verse 6
शंखचक्रगदाशार्ङ्गपद्मोल्लसितपाणयः । वनमालापरीतांगा विष्णुभक्ता इवांतिके
Nagniningning ang kanilang mga kamay sa conch, discus, mace, busog na Śārṅga, at lotus; ang kanilang mga katawan ay pinalamutian ng mga kuwintas na gubat—na wari’y mga deboto ni Viṣṇu na nakatayo sa malapit.
Verse 7
संशयाविष्टचित्तेन मया पृष्टं तदा नृप । यूयं के बत युष्माभिर्लब्धं चातुर्भुजं कथम्
O hari, noon—habang nilalamon ng pag-aalinlangan ang aking isip—aking tinanong: “Sino nga ba kayo? At paano ninyo natamo ang anyong may apat na bisig?”
Verse 8
तदा तैर्बहु हास्यं तु कृत्वा मां प्रतिभाषितम् । ब्राह्मणोऽयं न जानाति पिंडमाहात्म्यमद्भुतम्
Pagkatapos ay sila’y nagtawanan nang malakas at nagsalita sa akin: “Ang brāhmaṇa na ito’y hindi nakaaalam ng kamangha-manghang kadakilaan ng piṇḍa, ang handog para sa yumao.”
Verse 9
इति श्रुत्वाऽवदं चाहं कः पिंडः कस्य दीयते । तन्मम ब्रूत धर्मिष्ठाश्चतुर्भुजशरीरिणः
Nang marinig ko iyon, ako man ay nagsalita: “Aling piṇḍa ang inihahandog, at kanino ito ibinibigay?” O mga pinakamatutuwid, kayong may anyong apat ang bisig—ipaliwanag ninyo sa akin.
Verse 10
तदा मद्वाक्यमाकर्ण्य कथितं तैर्महात्मभिः । सर्वं तत्र तु यद्वृत्तं चतुर्भुजभवादिकम्
Nang marinig nila ang aking mga salita, ang mga dakilang kaluluwa ay nagsalaysay ng lahat—ng buong nangyari roon—na nagsisimula sa Panginoong may apat na bisig at sa mga sumunod na pangyayari.
Verse 11
किराता ऊचुः । शृणु ब्राह्मण वृत्तांतमस्माकं पृथुकः शिशुः । नित्यं जंबूफलादीनि भक्षयन्क्रीडया चरन्
Ang mga Kirāta ay nagsabi: “Makinig ka, O brāhmaṇa, sa salaysay tungkol sa aming munting anak na si Pṛthuka. Araw-araw, habang naglalaro at pagala-gala, kumakain siya ng mga bungang jambu at iba pang prutas.”
Verse 12
एकदा रममाणस्तु गिरिशृंगं मनोरमम् । समारुरोह शिशुभिः समंतात्परिवारितः
Minsan, habang siya’y naglilibang, umakyat siya sa isang kaaya-ayang tuktok ng bundok, na napaliligiran sa lahat ng panig ng mga batang kasama niya.
Verse 13
तदा तत्र ददर्शाहं देवायतनमद्भुतम् । गारुत्मतादिमणिभिः खचितं स्वर्णभित्तिकम्
Noon, doon ay nakita ko ang isang kagila-gilalas na templo ng mga deva; ang mga pader nitong ginto ay inukitan at ininlay ng mga hiyas na Garuḍa at iba pang mahalagang bato.
Verse 14
स्वकांत्यातिमिरश्रेणीं दारयद्रविवद्भृशम् । दृष्ट्वा विस्मयमापेदे किमिदं कस्य वै गृहम्
Sa sariling liwanag, marahas niyang biniyak ang hanay ng dilim na gaya ng araw; pagkakita nito, siya’y napuno ng pagkamangha: “Ano ito—at kaninong tahanan ito?”
Verse 15
गत्वा विलोकयामीति किमिदं महतां पदम् । इति संचिंत्य गेहांतर्जगाम बहुभाग्यतः
Nag-isip siya, “Lalapit ako at titingnan—ano itong kalagayan ng mga dakila?” Sa gayong pagninilay, at dahil sa malaking pagpapala, pumasok siya sa loob ng bahay.
Verse 16
ददर्श तत्र देवेशं सुरासुरनमस्कृतम् । किरीटहारकेयूरग्रैवेयाद्यैर्विराजितम्
Doon ay nakita niya ang Panginoon ng mga deva, na sinasamba ng mga sura at asura; nagniningning sa korona, kuwintas, pulseras sa bisig, palamuti sa leeg, at iba pang gayak.
Verse 17
मनोहरावतंसौ च धारयंतं सुनिर्मलौ । पादपद्मे तुलसिका गंधमत्तषडंघ्रिके
May suot siyang kaakit-akit at lubhang dalisay na mga palawit sa tainga; at sa kaniyang mga paang tulad-lotong ay may tulasī, mabango—inaakit ang mga bubuyog na nalalasing sa samyo.
Verse 18
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । ब्राह्मणोपदेशोनामाष्टादशोऽध्यायः
Kaya, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Pātāla-khaṇḍa, sa pag-uusap nina Śeṣa at Vātsyāyana, sa salaysay ng Aśvamedha ni Rāma, nagwawakas ang ika-labingwalong kabanata na tinatawag na “Pagtuturo sa Brahmin.”
Verse 19
केचिद्गायंति नृत्यंति हसंति परमाद्भुतम् । प्रीणयंति महाराजं सर्वलोकैकवंदितम्
May ilan na umaawit, may ilan na sumasayaw, at may ilan na tumatawa sa lubos na pagkamangha; at sa gayon ay pinasaya nila ang dakilang hari, na pinararangalan ng lahat ng daigdig.
Verse 20
हरिं वीक्ष्य मदीयोर्भस्तत्र संजग्मिवान्मुने । देवास्तत्र विधायोच्चैः पूजां धूपादिसंयताम्
O muni, nang masilayan si Hari, isang maningning na liwanag na sa akin ay nauukol ang nagtungo roon; at ang mga deva, pagdating doon, ay nagsagawa ng maringal na pagsamba, na may handog na insenso at iba pa, na maayos na inihanda.
Verse 21
नैवेद्यं श्रीप्रियस्यार्थे कृत्वा नीराजनं ततः । जग्मुः स्वं स्वं गृहं राजन्कृपां पश्यंत आदरात्
Matapos maghandog ng naivedya para sa minamahal ni Śrī (Viṣṇu), at saka isagawa ang nīrājana, sila’y nagsiuwi sa kani-kanilang tahanan, O Hari, na may paggalang na minamasdan ang Kanyang biyaya.
Verse 22
महाभाग्यवशात्तेन प्राप्तं नैवेद्यसिक्थकम् । पतितं ब्रह्मदेवाद्यैर्दुर्ल्लभं सुरमानुषैः
Dahil sa dakilang kapalaran, natamo niya ang munting bahagi ng banal na handog; yaong nahulog mula kay Brahmā at sa iba pang mga deva, at lubhang bihirang makamtan ng mga diyos at ng mga tao.
Verse 23
तद्भक्षणं च कृत्वाथो श्रीमूर्तिमवलोक्य च । चतुर्भुजत्वमाप्तं वै पृथुकेन सुशोभिना
Pagkakain niya niyon, at pagmasid sa maluwalhating banal na anyo, tunay ngang natamo niya ang pagiging apat ang bisig, na marikit na pinalamutian ng pṛthuka.
Verse 24
तदास्माभिर्गृहं प्राप्तो बालको वीक्षितो मुहुः । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तः शंखचक्रादिधारकः
Nang dumating ang bata sa aming bahay, paulit-ulit namin siyang tiningnan; natamo niya ang anyong apat ang bisig, taglay ang kabibe, diskong sudarśana, at iba pang banal na sagisag.
Verse 25
अस्माभिः पृष्टमेतस्य किमेतज्जातमद्भुतम् । तदा प्रोवाच नः सर्वान्बालकः परमाद्भुतम्
Tinanong namin siya, “Ano itong kababalaghang naganap?” Noon ay nagsalita sa aming lahat ang batang yaon—tunay na lubhang kahanga-hanga.
Verse 26
शिखराग्रे गतः पूर्वं तत्र दृष्टः सुरेश्वरः । तत्र नैवेद्यसिक्थं तु मया प्राप्तं मनोहरम्
Noon, umakyat ako sa tuktok; doon ko nakita ang Panginoon ng mga diyos. At doon ko natamo ang kaaya-ayang natirang bahagi ng handog na pagkain (naivedya).
Verse 27
तस्य भक्षणमात्रेण कारणेन तु सांप्रतम् । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तो विस्मयेन समन्वितः
Ngayon, sa pagkan lamang nito, agad kong natamo ang pagiging apat ang bisig, na puspos ng pagkamangha.
Verse 28
तच्छ्रुत्वा तु वचस्तस्य सद्यः संप्राप्तविस्मयैः । अस्माभिरप्यसौ दृष्टो देवः परमदुर्ल्लभः
Nang marinig namin ang kanyang mga salita, agad kaming napuno ng pagkamangha: “Maging kami man ay nakakita sa Diyos na yaon—na lubhang napakahirap makamtan.”
Verse 29
अन्नादिकं तत्र भुक्तं सर्वस्वादसमन्वितम् । वयं चतुर्भुजा जाता देवस्य कृपया पुनः । गत्वा त्वमपि देवस्य दर्शनं कुरु सत्तम
Doon ay kumain kami ng pagkain at mga handog, na hitik sa lahat ng masasarap na lasa. Sa biyaya ng Panginoon, muli kaming naging may apat na bisig. Ikaw man ay pumaroon at magtamo ng darśana ng Panginoon, O pinakamabuting banal.
Verse 30
भुक्त्वा तत्रान्नसिक्थं तु भव विप्र चतुर्भुजः । त्वया पृष्टं यदाश्चर्यं तदुक्तं वाडवर्षभ
Pagkakain mo roon ng pagkaing hinaluan ng ghee, O brāhmaṇa, maging may apat na bisig ka. Ang kababalaghang iyong itinanong ay naipaliwanag na, O pinakamainam sa mga Vāḍava.