Padma Purana — Patala Khanda, Shloka 16

Glory of Nīla Mountain and the Prelude to King Ratnagrīva’s Legend

Devanagari script

एवं स गच्छंस्तन्मार्गे पर्वताग्र्यं ददर्श ह । स्फाटिकैः कानकै रौप्यै राजितं प्रस्थराजिभिः

Transliteration

evaṃ sa gacchaṃstanmārge parvatāgryaṃ dadarśa ha | sphāṭikaiḥ kānakai raupyai rājitaṃ prastharājibhiḥ

Translation

Sa gayon, habang siya’y naglalakbay sa landas na iyon, nakita niya ang isang pinakadakilang bundok—ang mga terasa at gulod nito’y kumikislap, pinalamutian ng mga guhit ng kristal, ginto, at pilak.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), प्रकारवाचक

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गच्छन्: going
• गच्छन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्: on that
• तत्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘तस्मिन्’ अर्थे (locative sense)

• मार्गे: path
• मार्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पर्वताग्र्यम्: a foremost mountain
• पर्वताग्र्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पर्वतानाम् अग्र्यः/श्रेष्ठः)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle), कथन-प्रत्यय/स्मरणार्थक

• स्फाटिकैः: with crystal (made of crystal)
• स्फाटिकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: स्फाटिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (प्रस्थराजिभिः इति)

• कानकैः: with golden
• कानकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: कानक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

• रौप्यैः: with silver
• रौप्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: रौप्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

• राजितम्: adorned/shining
• राजितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; (पर्वताग्र्यम्) इति विशेषणम्

• प्रस्थराजिभिः: with rows/terraces of slabs
• प्रस्थराजिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रस्थ (प्रातिपदिक) + राजि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (प्रस्थानां राजयः = प्रस्थराजयः)

Speaker

Narrative voice (Padma Purana narrator; specific dialogue speaker not indicated in this single verse)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: mountain

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: गच्छंस्तन्मार्गे = गच्छन् + तत् + मार्गे; स्फाटिकैः कानकै रौप्यै = स्फाटिकैः + कानकैः + रौप्यैः; राजितं प्रस्थराजिभिः (समासः प्रस्थराजि-)

FAQs

What does this verse convey in the context of Padma Purana’s sacred geography?

It presents a vivid topographical image—an extraordinary mountain encountered on a journey—using precious substances (crystal, gold, silver) to signal a wondrous, otherworldly or sacred landscape typical of Purāṇic travel narratives.

Does this verse teach a direct bhakti or ethical instruction?

Not directly; it is primarily descriptive. Its spiritual function is indirect—evoking awe and sanctity through imagery, preparing the reader for the significance of the place or events associated with the journey.

Who is the 'he' in this verse?

The verse refers to a traveler within the ongoing narrative ('he proceeded... he saw...'). This single excerpt does not name him; identifying him confidently requires the immediately surrounding verses of Adhyaya 17.