
The Glory of Truthful Oaths and Keeping One’s Promise (Satya & Pratijñā)
Tinanong ni Śaunaka si Sūta tungkol sa dakilang bunga ng pagtupad sa pangako at sa mabigat na kasalanan ng paglabag dito, pati ang kaibhan ng tapat na panunumpa at huwad na sumpa. Itinatampok ng kabanata ang napakalaking gantimpala sa nag-iingat ng satya at pratijñā, at ang matinding kaparusahan sa sumisira ng panata, na umaabot pa sa angkan at sa mga pitṛ (mga ninuno). Isinalaysay ang halimbawa ni Vīravikrama, isang Śūdra, na nangakong ipapakasal ang kaniyang anak na babae sa isang brāhmaṇa na dumating na nakapagkubli. Bilang tanda ng pangako, isinangla niya ang kaniyang kanang kamay. Nang tumutol ang mga kamag-anak at matatanda (kabilang si Janaka) dahil sa lahi at kaugalian, iginiit niya na ang kamay na naipangako ay hindi na maaaring bawiin. Pagkaraan, nagpakita si Viṣṇu/Kṛṣṇa na nakasakay kay Garuḍa, pinuri ang katotohanan at ang “kanang kamay” ni Vīravikrama, at itinaas ang buong angkan tungo sa Vaikuṇṭha. Sa gayon, itinatatag ng kabanata na ang katapatan sa panata ay tuwirang landas ng bhakti na nagliligtas, hindi lamang sa sarili kundi pati sa lahi.
Verse 1
शौनक उवाच । श्रोतुमिच्छामि ते प्राज्ञ कथयस्व समूलकम् । प्रतिज्ञापालने पुण्यं खंडने किं च किल्बिषम्
Sinabi ni Śaunaka: O marunong, nais kong marinig—isalaysay mo nang ganap, kasama ang pinagmulan. Anong kabanalan ang bunga ng pagtupad sa pangako, at anong kasalanan ang dulot ng paglabag dito?
Verse 2
अनृते शपथे किं वा सत्ये किंचिद्भवेन्मुने । दक्षिणं किंकरं दत्वा कृपां कृत्वा कृपार्णव
O muni, ano ang ibinubunga ng huwad na panunumpa, at ano naman ng tunay na panunumpa? O karagatan ng habag—pagkaraang magbigay ng dakṣiṇā sa tagapaglingkod at magpakita ng awa…
Verse 3
सूत उवाच । शृणुष्व मुनिशार्दूल कथयामि समूलतः । वैष्णवानां त्वमग्र्योऽसि सर्वलोकहिते रतः
Sinabi ni Sūta: Makinig ka, O tigre sa mga muni; ipaliliwanag ko ito mula sa pinakaugat. Sa mga Vaiṣṇava, ikaw ang pinakapanguna, nakatuon sa kapakanan ng lahat ng daigdig.
Verse 4
धेनूनां तु शतं दत्त्वा यत्फलं लभते नरः । तस्मात्कोटिगुणं पुण्यं प्रतिज्ञापालने द्विज
O dvija (brāhmaṇa), ang anumang bunga ng kabanalan na natatamo ng tao sa pag-aalay ng sandaang baka—ang pagtupad sa pangako ay nagdudulot ng kabutihang isang koting ulit na higit pa roon.
Verse 5
प्रतिज्ञाखंडनान्मूढो निरयं याति दारुणम् । शतमन्वंतरं यावत्पच्यते नात्र संशयः
Sa paglabag sa panatang ipinangako, ang mangmang ay napapasa impiyernong kakila-kilabot; doon siya pinahihirapan sa loob ng sandaang Manvantara—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 6
ततोऽत्र जन्म चासाद्य निर्धनस्य निकेतने । अन्नवस्त्रैर्विहीनः स्या क्लेशी चापि स्वकर्मणा
Pagkaraan, sa pagkapanganak dito sa tahanan ng dukha, mawawalan siya ng pagkain at pananamit, at magdurusa dahil sa sariling gawa.
Verse 7
सत्येन शपथं कुर्याद्देवाग्निगुरुसन्निधौ । तावद्दहति वै गात्रं विष्णोर्वंशो न लुप्यते
Dapat manumpa lamang sa katotohanan, sa harap ng mga deva, ng banal na apoy, at ng guro. Hangga’t pinangangalagaan ang katotohanan, hindi sinusunog ang katawan, at hindi napuputol ang angkan ni Viṣṇu.
Verse 8
मिथ्यायां शपथे विप्र किमहं वच्मि सांप्रतम् । शतमन्वंतरं विप्र निरयं मिथ्यया किमु
O brāhmaṇa, kung sa huwad na panunumpa, ano pa ang masasabi ko ngayon? Sa sandaang manvantara, O brāhmaṇa, ano ang bunga ng kasinungalingan kundi impiyerno?
Verse 9
निर्माल्यं श्रीहरेः स्पृष्ट्वा सत्येन मुनिपुंगव । गृहीत्वा पुरुषान्सप्त पच्यते निरये चिरम्
O Satyena, pinakadakila sa mga muni: ang sinumang humipo sa itinapong handog ni Śrī Hari at inangkin iyon—hihila pababa ng pitong tao at pahihirapan sa impiyerno nang matagal.
Verse 10
कदाचिज्जन्म संप्राप्य कुष्ठी च प्रतिजन्मनि । सत्येनैवं भवेद्विप्र अनृते वै किमुच्यते
Bihirang makamit ang pagsilang bilang tao, nagiging ketongin siya sa bawat kapanganakan. O brāhmaṇa, kung ganyan ang bunga kahit sa katotohanan, ano pa kaya ang masasabi sa kasinungalingan?
Verse 11
यो मर्त्यो दक्षिणं दत्वा करं तत्प्रतिपाल्यते । तस्य प्राप्तिर्भवेत्कृष्णः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
Sinumang mortal na naghandog ng itinakdang dakṣiṇā at tapat na nag-iingat at gumagalang sa pangakong iyon—nagiging maaabot niya si Kṛṣṇa. Katotohanan ito, katotohanan, wika ko.
Verse 12
करं दत्त्वा तु यो मर्त्यो वचनस्य च पालनम् । तावन्न कुर्यात्पितरः प्राप्नुवंति च यातनाम्
Ang mortal na nag-abot ng kamay bilang panata ngunit hindi tumutupad sa salita—habang hindi niya ito ginaganap, ang kanyang mga ninuno (pitṛ) man ay napapasa-ilalim sa pagdurusa at pahirap.
Verse 13
स्वयं तु मुनिशार्दूल निरयं चातिदारुणम् । उद्धारं कोटिपुरुषैर्मृतो याति न संशयः
Ngunit siya mismo, O tigre sa mga muni, ay napapasa sa lubhang kakila-kilabot na impiyerno; at pagpanaw, ang kanyang pagkaligtas ay makakamtan lamang sa pagsisikap ng mga koro-korong tao—walang pag-aalinlangan.
Verse 14
शौनक उवाच । कृष्णप्राप्तिः पुरा कस्य करस्य प्रतिपालनात् । दक्षिणस्य मुने ब्रूहि श्रोतुमिच्छामि सादरात्
Sinabi ni Śaunaka: “O muni, ipahayag mo sa akin nang may paggalang—sino noong unang panahon ang nakaabot kay Kṛṣṇa sa tapat na paggalang at pagtupad sa ‘kamay’ ng muni Dakṣiṇa? Nais kong marinig ito nang debosyon.”
Verse 15
सूत उवाच । पुरा किंचित्पुरे शूद्रो नाम्नासीद्वीरविक्रमः । बह्वाशी पृथुलांगश्च बहुवक्तातिसुंदरः
Sinabi ni Sūta: Noong unang panahon, sa isang lungsod, may isang Śūdra na ang pangalan ay Vīravikrama—malakas kumain, malapad ang pangangatawan, napakadaldal, at lubhang kaguwapuhan.
Verse 16
धनवान्पुत्रवान्सभ्यो विद्वान्सर्वजनप्रियः । विप्राणामतिथीनां च पूजकः सर्वदैव तु
Siya’y nagiging mayaman at pinagpapala ng mga anak, magalang at marunong, minamahal ng lahat—at laging sumasamba at nagbibigay-galang sa mga brāhmaṇa at sa mga panauhin.
Verse 17
पितृभक्तो द्विजश्रेष्ठ प्रतिज्ञापालकः सदा । वाचां गुरुजनानां च पालको हरिसेवकः
O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, siya’y deboto sa mga ninuno, laging tumutupad sa panata, tagapangalaga ng mga salita ng matatanda at mga guro, at lingkod ni Hari.
Verse 18
एकदा सुंदरो गेहं श्वपचस्तस्य छद्मना । प्राप्तो धृत्वा ब्राह्मणस्य रूपं वै तरुणः सुधीः
Minsan, ang binatang maganda at marunong ay dumating—nakabalatkayo—sa bahay ng tagaluto ng aso (itinatakwil), na nag-anyong isang brāhmaṇa.
Verse 19
ब्राह्मण उवाच । शृणु मे वचनं धीर मम जाया मृता शुभा । किं करोमि क्व गच्छामि कथयाद्यानुकंपया
Ang Brāhmaṇa ay nagsabi: “Pakinggan mo ang aking salita, O matatag. Ang aking mabuting asawa ay namatay. Ano ang gagawin ko? Saan ako tutungo? Sabihin mo, dahil sa habag.”
Verse 20
विवाहं यो जनः कुर्याद्ब्राह्मणं च विशेषतः । किं च दानैः किं च तीर्थैः किं यज्ञैर्व्रतकोटिभिः
Ang sinumang magsagawa ng kasal na Brahmin—lalo na—ano pa ang kailangan sa mga handog, ano pa sa mga paglalakbay sa banal na pook, ano pa sa mga yajña, o kahit sa milyun-milyong panata?
Verse 21
इति श्रुत्वा त्वसौ विप्रं चोक्तवान्वीरविक्रमः । शृणु मे वचनं ब्रह्मन्बालास्ति मम कन्यका
Pagkarinig nito, nagsalita ang magiting at matapang na lalaki sa brāhmaṇa: “O Brahmin, dinggin mo ang aking salita—may isang dalagang bata na aking anak.”
Verse 22
यदिच्छा ते भवेद्विप्र दास्यामि विधिपूर्वकम् । नय मे दक्षिणं हस्तं दास्यामि चान्यथा नहि
O brāhmaṇa, kung iyan ang iyong naisin, ibibigay ko ayon sa wastong ritwal. Hawakan mo ang aking kanang kamay; sa ganyang paraan ko ibibigay—hindi sa iba.
Verse 23
तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा जग्राह दक्षिणं करम् । श्वपचो हर्षयुक्तो वै प्रोवाच वचनं त्विति
Nang marinig ang kanyang mga salita, masayang kinuha ng śvapaca (isang itinakwil) ang kanyang kanang kamay at saka sumagot.
Verse 24
ब्राह्मण उवाच । कृत्वा शुभ क्षणं मह्यं देहि कन्यां शुभान्विताम् । विलंबे बहुविघ्नं स्यादिति शास्त्रेषु निश्चितम्
Ang Brāhmaṇa ay nagsabi: “Itakda mo para sa akin ang isang mapalad na sandali, at ibigay mo sa akin ang dalagang may mabubuting tanda. Sapagkat tiyak sa mga śāstra na sa pagkaantala, maraming hadlang ang lilitaw.”
Verse 25
वीरविक्रम उवाच । तुभ्यं श्वः कन्यकां ब्रह्मन्दास्यामि नास्ति चान्यथा । दक्षिणं च करं दत्वा न कुर्यात्पुरुषाधमः
Si Vīravikrama ay nagsabi: “O Brahmin, bukas ko ibibigay sa iyo ang dalaga—wala nang ibang paraan. Pagkatapos maibigay ang kanang kamay bilang panata, tanging hamak na tao ang hindi tutupad.”
Verse 26
इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकसंवादे । षडिंवशतितमोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ika-dalawampu’t anim na kabanata sa Brahma-khaṇḍa ng maluwalhating Padma Mahāpurāṇa, sa pag-uusap nina Sūta at Śaunaka.
Verse 27
कथं विप्राय ते कन्यां शूद्राय दातुमिच्छसि । अज्ञातायाकुलीनाय न ददस्व विशेषतः
Paano mo, O brāhmaṇa, nanaising ibigay ang iyong anak na dalaga sa isang śūdra? Huwag mo siyang ibigay—lalo na—sa di-kilala at walang marangal na angkan.
Verse 28
ऊचुस्तज्जातयः सर्वे जनकाद्यास्तपोधन । अस्माकं वचनं तात शृणुष्व वीरविक्रम
Nagsalita ang lahat ng mga kamag-anak—mula kay Janaka pataas—: “O tapodhana, mayamang sa pagninilay at pagtitika, mahal na anak, pakinggan mo ang aming salita, O bayani ng dakilang tapang.”
Verse 29
न ज्ञायते कुलं यस्य देशगोत्रधनं तथा । शीलं वयस्तस्य कन्या स्वजनैर्न च दीयते
Ang dalaga ay hindi ipinagkakaloob sa pag-aasawa ng sariling kamag-anak sa lalaking di-kilala ang angkan—gayundin ang kanyang lupain, gotra at yaman—ni ang kanyang asal at gulang.
Verse 30
स उवाच द्विजश्रेष्ठ दत्तं मे दक्षिणं करम् । कदाचिदन्यथाकर्तुं न शक्नोमि च सर्वथा
Sumagot siya: “O pinakadakila sa mga dvija, naibigay ko na ang aking kanang kamay bilang pangako. Kailanman, sa anumang paraan, hindi ko magagawang lumihis dito.”
Verse 31
इत्युक्त्वा तान्स विप्राय कन्यां दातुं प्रचक्रमे । दृष्ट्वेति ज्ञातयः सर्वे विस्मयमद्भुतं ययुः
Pagkasabi nito, sinimulan niyang ipagkaloob ang dalaga sa brahmana. Nang makita iyon, ang lahat ng kamag-anak ay napuno ng mahiwagang pagkamangha.
Verse 32
सत्यं तद्वचनं श्रुत्वा शंखचक्रगदाधरः । आविर्बभूव सहसा चारुह्य गरुडं मुने
Nang marinig ang mga salitang yaon na tunay, ang Panginoong may hawak ng kabibe, diskos, at pamalo ay biglang nagpakita—nakasakay sa Garuḍa, O pantas.
Verse 33
श्रीभगवानुवाच । धन्यं ते च कुलं धर्मोधन्यस्ते जननी पिता । धन्यं ते वचनं सत्यं धन्यं ते दक्षिणं करम्
Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Pinagpala ang iyong angkan, at pinagpala ang iyong dharma. Pinagpala ang iyong ina at ama. Pinagpala ang iyong salitang tapat, at pinagpala ang iyong kanang kamay.”
Verse 34
धन्यं कर्म्म च ते जन्म त्रैलोक्ये नैव विद्यते । एवं ते कर्मणा साधो चोद्धारं कुरुषे कुलम्
Pinagpala ang iyong gawa at pinagpala ang iyong pagsilang—sa tatlong daigdig ay wala nang katulad. Sa ganyang gawa, O mabuting tao, itinataas mo ang buong angkan.
Verse 35
सूत उवाच । एवं ब्रुवति श्रीकृष्णे विमानं स्वर्णनिर्मितम् । आगतं हरिगणैर्युक्तं सर्वत्र गरुडध्वजम्
Sabi ni Sūta: Habang nagsasalita nang gayon si Śrī Kṛṣṇa, dumating ang isang vimāna na yari sa ginto, kasama ang mga tagapaglingkod ni Hari, at may watawat na may tanda ni Garuḍa.
Verse 36
सर्वं तस्य कुलं ब्रह्मन्स श्वपाकपुरोहितम् । रथे चारोपयामास शंखपद्मधरः स्वयं
O Brahman, siya mismo—may tangan na śaṅkha at padma—ay pinasakay sa kaniyang karuwahe ang buong angkan ng taong iyon, pati ang isang caṇḍāla bilang pari ng kanilang angkan.
Verse 37
गृहीत्वा तान्हरिः सर्वान्गतो वैकुंठमंदिरम् । तत्र तस्थौ चिरं ते च कृत्वा भोगं सुदुर्ल्लभम्
Pagkasama silang lahat na dinala ni Hari, nagtungo siya sa palasyong-templo ng Vaikuṇṭha; doon siya nanatili nang matagal, at sila man ay nagtamasa ng isang lubhang bihirang banal na kaligayahan.
Verse 38
वचनं लंघयेद्यस्तु यस्तु वा दक्षिणं करम् । सकुलो निरयं याति सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
Sinumang lumabag sa salita o pangako—o sumira man sa ipinangakong kanang kamay—ay mapapasa-impyerno kasama ang buong angkan; katotohanan ito, katotohanan, wika ko.
Verse 39
तस्यान्नं तु जलं ब्रह्मन्न ग्राह्यं पितृदैवतैः । त्यक्त्वा धर्मो गृहं तस्य भीत्या याति द्विजोत्तम
Ngunit, O Brahman, ang pagkain at tubig ng taong iyon ay di tinatanggap ng mga diyos ng Pitṛ; iniwan ni Dharma ang kaniyang tahanan at lumalayo sa takot, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 40
दत्वाशां यो जनः कुर्यान्नैराश्यं चैव मूढधीः । स स्वकान्कोटिपुरुषान्गृहीत्वा नरकं व्रजेत्
Ang taong hangal ang isip na unang nagbibigay ng pag-asa, ngunit saka nagdudulot ng kawalang-pag-asa, ay dadalhin ang sarili niyang mga kṛoṭi ng mga tao at tutungo sa impiyerno.
Verse 41
वचनं लंघयेद्यस्तु धर्मस्तस्य विलंघति । नृपाग्नितस्करैर्विप्र सत्यं सत्यं सुनिश्चितम्
Sinumang lumalabag sa sariling salita—iniiwan siya mismo ng Dharma. O brāhmaṇa, ito’y katotohanang matibay na napatunayan: sa pamamagitan ng hari, ng apoy, at ng mga magnanakaw.
Verse 42
स्वर्गोत्तरमिमं सम्यक्श्रुत्वा स्वर्गोत्तरं व्रजेत् । जीवन्मुक्तस्त्विहामुत्र कृष्णाख्यं धाम चोत्तमम्
Matapos marinig nang wasto ang aral na ito tungkol sa kalagayang “higit pa sa langit,” nararating ng tao ang kalagayang lampas sa langit. Nagiging pinalaya habang nabubuhay, dito at sa kabilang-buhay ay dumarating siya sa kataas-taasang tahanang tinatawag na dhāma ni Kṛṣṇa.