Adhyaya 92
Glory of Guru-tīrtha and the Kubjā Confluence: How Festival Bathing Removes Grave Sin
Isang pangkat na nabibigatan ng mabibigat na kasalanan ay nagdurusa sa Kālañjara. Tinanong sila ng isang dakilang Siddha tungkol sa kanilang dalamhati at itinuro ang landas ng paglilinis: ang mga pangunahing tīrtha sa pagsasanib ng Amāvāsyā at Soma (Amāsoma)—Prayāga, Puṣkara, Arghatīrtha, at Vārāṇasī—at ang pagpapalaya sa pamamagitan ng paliligo sa banal na Gaṅgā. Ngunit ipinakikita ng salaysay na hindi sapat ang paglalakbay lamang: kahit makapaligo sa maraming dakilang tīrtha, maaaring dumikit pa rin ang kasalanan kung hindi natatagpuan ang tiyak na pook ng ganap na pagdalisay. Inilarawan ang mga makasalanan at ang mga tīrtha na tila mga sisne na ligaw at nagdurusa; binanggit nang tuwiran ang brahmahatyā, pagpatay sa guru, pag-inom ng alak, at bawal na pakikipagtalik. Ang ganap na paglilinis ay natamo sa sangam ng Kubjā sa ilog Revā (Narmadā), na pinupuri bilang buod ng bisa ng lahat ng banal na tawiran. Binanggit din ang iba pang pook sa Revā—tulad ng Oṃkāra at Māhiṣmatī—na nagwawasak ng kasalanan at nagkakaloob ng kasaganaan.
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । कालंजरं समासाद्य निवसंति सुदुःखिताः । महापापैस्तु संदग्धा हाहाभूता विचेतनाः
Sinabi ni Kuṃjala: Nang marating ang Kālañjara, sila’y nanahan doon sa sukdulang paghihirap—sinusunog ng malalaking kasalanan, sumisigaw ng “Ay! Ay!”, at nawalan ng ulirat.
Verse 2
तत्र कश्चित्समायातःसिद्धश्चैव महायशाः । तेन पृष्टाः सुदुःखार्ता भवंतः केन दुःखिताः
Pagkaraan, may dumating na isang tanyag at dakilang Siddha. Nang makita niyang sila’y pinahihirapan ng matinding dalamhati, tinanong niya, “Bakit kayo nagdurusa—ano ang sanhi ng inyong pagdadalamhati?”
Verse 3
स तैः प्रोक्तो महाप्राज्ञः सर्वज्ञानविशारदः । तेषां ज्ञात्वा महापापं कृपां चक्रे सुपुण्यभाक्
Nang sila’y magsalita sa kanya, ang dakilang muni—lubhang marunong at bihasa sa lahat ng kaalaman—nang maunawaan ang mabigat nilang kasalanan, siya’y naantig sa habag, sapagkat siya’y puspos ng dakilang kabutihan.
Verse 4
सिद्ध उवाच । अमासोमसमायोगे प्रयागः पुष्करश्च यः । अर्घतीर्थं तृतीयं तु वाराणसी चतुर्थका
Wika ng Siddha: “Sa pagsasanib ng araw ng bagong buwan at ng pagtalima sa Soma, ang Prayāga at ang Puṣkara ang pinakadakila. Ang Arghatīrtha ang ikatlo, at ang Vārāṇasī ang ikaapat.”
Verse 5
गच्छंतु तत्र वै यूयं चत्वारः पातकाविलाः । गंगांभसि यदा स्नातास्तदा मुक्ता भविष्यथ
“Pumaroon nga kayo roon—kayong apat na nabahiran ng kasalanan. Kapag kayo’y naligo sa mga tubig ng Gaṅgā, saka kayo magiging malaya.”
Verse 6
पातकेभ्यो न संदेहो निर्मलत्वं गमिष्यथ । आदिष्टास्तेन वै सर्वे प्रणेमुस्तं प्रयत्नतः
“Sa mga kasalanan—walang pag-aalinlangan—makakamtan ninyo ang kadalisayan.” Nang sila’y utusan niya nang gayon, silang lahat ay yumukod sa kanya nang taimtim.
Verse 7
कालंजरात्ततो जग्मुः सत्वरं पापपीडिताः । वाराणसीं समासाद्य स्नात्वा चै वद्विजोत्तमाः
Pagkaraan, sila’y umalis mula sa Kālañjara nang nagmamadali, pinahihirapan ng kasalanan. Pagdating sa Vārāṇasī, yaong mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang ay naligo roon.
Verse 8
प्रयागं पुष्करं चैव अर्घतीर्थं तु सत्तम । अमासोमं सुसंप्राप्य जग्मुस्ते च महापुरीम्
O pinakamabuting banal, nang marating nila nang wasto ang Prayāga, Puṣkara, at ang banal na tawiran na tinatawag na Arghatīrtha, gayundin ang Amāsoma, sila’y naglakbay patungo sa dakilang lungsod.
Verse 9
विदुरश्चंद्रशर्मा च वेदशर्मा तृतीयकः । वैश्यो वंजुलकश्चैव सुरापः पापचेतनः
Si Vidura, si Candraśarmā, at si Vedaśarmā na ikatlo; at ang Vaiśya na nagngangalang Vañjulaka—isang lasenggo, na may makasalanang pag-iisip.
Verse 10
तस्मिन्पर्वणि संप्राप्ते स्नाता गंगांभसि द्विज । स्नानमात्रेण मुक्तास्तु गोवधाद्यैश्च किल्बिषैः
O brāhmaṇa, pagdating ng banal na araw ng kapistahan, ang sinumang maligo sa tubig ng Gaṅgā ay, sa pagligong iyon lamang, napapalaya sa mga kasalanan—maging yaong nagsisimula sa pagpatay ng baka at iba pang mabibigat na paglabag.
Verse 11
ब्रह्महत्या गुरुहत्या सुरापानादि पातकैः । लिप्तानि तानि तीर्थानि परिभ्रमंति मेदिनीम्
Nabahiran ng mga kasalanang gaya ng pagpatay sa brāhmaṇa, pagpatay sa guro, at pag-inom ng nakalalasing, yaong mga banal na tawiran (tīrtha) ay gumagala sa ibabaw ng daigdig.
Verse 12
पुष्करो अर्धतीर्थस्तु प्रयागः पापनाशनः । वाराणसी चतुर्थी तु लिप्ता पापैर्द्विजोत्तम
Ang Puṣkara ay itinuturing na ‘kalahating-tīrtha’; ang Prayāga ay tagapuksa ng mga kasalanan. Ngunit ang Vārāṇasī ang ikaapat—gayunman, nababahiran ito ng kasalanan, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 13
कृष्णत्वं पेदिरे सर्वे हंसरूपेण बभ्रमुः । सर्वेष्वेव सुतीर्थेषु स्नानं चक्रुर्द्विजोत्तमाः
Nakamtan nilang lahat ang kalagayan ni Kṛṣṇa; at sa anyong mga hamsa (sisne) sila’y naglibot. Sa bawat dakilang tīrtha, ang pinakamahuhusay na dvija ay nagsagawa ng banal na paliligo.
Verse 14
कृष्णत्वं नैव गच्छेत तेषां पापेन चागतम् । सुतीर्थेषु महाराज स्नाताः सर्वेषु वै पुनः
O dakilang hari, ang maitim na dungis na dulot ng kanilang kasalanan ay hindi kailanman sasapit sa Kanya; sapagkat muli Siyang naligo sa lahat ng dakilang tīrtha.
Verse 15
यं यं तीर्थं प्रयांत्येते सर्वे तीर्था द्विजोत्तम । हंसरूपेण वै यांति तैः सार्द्धं तु सुदुःखिताः
O pinakamainam sa mga dvija, sa alinmang tīrtha sila magtungo, doon din sumasama ang lahat ng tīrtha—tunay, sa anyong mga hamsa—at kasabay nila’y nananatiling labis na nagdurusa.
Verse 16
भार्याः पातकरूपाश्च भ्रमंति परितस्तथा । अष्टषष्टिसु तीर्थानि हंसरूपेण बभ्रमुः
Gayundin, ang mga asawa—na wari’y anyo ng mga kasalanan—ay gumala sa lahat ng dako; at ang animnapu’t walong tīrtha ay naglibot sa anyong mga hamsa.
Verse 17
तैः सार्द्धं सु महाराज महातीर्थैः समं पुनः । मानसं चागतास्ते च पातकाकुलमानसाः
Kasama nila, O marangal na dakilang hari, sila’y muling dumating sa Mānasā, kasama ang mga mahā-tīrtha; datapwat ang kanilang isipan ay nababalisa pa rin, punô ng kasalanan.
Verse 18
तत्र स्नाता महाराज न जहाति च पातकः । लज्जयाविष्टमनसा मानसो हंसरूपधृक्
O dakilang hari, kahit makapaligo roon, ang kasalanan ay hindi agad lumilisan. Ang isinilang sa Mānasarovara—na nag-anyong gansa—ay nananatiling ang isip ay nabihag ng hiya.
Verse 19
संजातः कृष्णकायस्तु यं त्वं वै दृष्टवान्पुरा । रेवातीरं ततो जग्मुरुत्तरं पापनाशनम्
Siya’y naging maitim ang katawan—yaong mismong nakita mo noon. Pagkaraan, sila’y nagtungo sa hilaga, sa pampang ng Revā, ang banal na pook na pumupuksa sa kasalanan.
Verse 20
कुब्जायाः संगमे ते तु सुरसिद्धनिषेविते । स्नानमात्रेण मुक्तास्ते पापेभ्यो द्विजसत्तम
Ngunit sa tagpuan ng Kubjā—na dinadalaw ng mga deva at mga siddha—sa pagligo lamang ay napalaya sila sa mga kasalanan, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 21
विहाय वर्णमेवैतं सुकृतं प्रतिजग्मिरे । यं यं तीर्थं प्रयांत्येते हंसाः स्नानं प्रचक्रमुः
Iniwan nila ang ganitong kulay, at nagbalik sa dating bunga ng kabutihan. At sa alinmang tīrtha na kanilang puntahan, ang mga gansang iyon ay nagsimulang magsagawa ng banal na pagligo roon.
Verse 22
जहसुस्ताः स्त्रियो दृष्ट्वा पातकं नैव गच्छति । तोयानलेन कुब्जायाः पातकं वरमेव च
Nang makita siya, ang mga babaeng iyon ay nagtawanan; gayunman, ang kasalanan ay hindi umaalis. Kahit sa Kubjā, ang kasalanan ay tunay na naaalis lamang sa pamamagitan ng tubig at apoy, ayon sa mga ritong nagpapadalisay.
Verse 23
भस्मावशेषं संजातं तदा मृतास्तु ताः स्त्रियः । ब्रह्महत्या गुरोर्हत्या सुरापानागमागमाः
Abo na lamang ang natira; at noon, namatay ang mga babaeng iyon. Binabanggit dito ang mabibigat na kasalanan: pagpatay sa brāhmaṇa, pagpatay sa sariling guro, pag-inom ng alak, at bawal na pakikiapid.
Verse 24
भस्मीभूतास्तु संजाता रेवायाः कुब्जया हताः । तास्तु हता महाभाग या मृतास्तु सरित्तटे
Naging abo silang lahat—pinatay ni Kubjā ng Revā. O mapalad, yaong mga napatay, yaong namatay sa pampang ng ilog,
Verse 25
अष्टषष्टि सुतीर्थानां हंसरूपेण तानि तु । सार्द्धं हंसः समायातो विद्धि तं त्वं तु मानसम्
Ang animnapu’t walong dakilang banal na tawiran (tīrtha) ay dumating na may anyong mga sisne; at kasama nila’y dumating din ang Sisne—kilalanin mo yaon bilang Mānasatīrtha (Mānasa).
Verse 26
चत्वारः कृष्णहंसाश्च तेषां नामानि मे शृणु । प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घतीर्थमनुत्तमम्
May apat na banal na ‘Kṛṣṇa-haṃsa’; pakinggan mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan: Prayāga, Puṣkara, at ang walang kapantay na Argha-tīrtha,
Verse 27
वाराणसी चतुर्थी च चत्वारः पापनाशनाः । ब्रह्महत्याभिभूतानि चत्वारि परिबभ्रमुः
At ang Vārāṇasī ang ikaapat—ang apat na ito’y tagapuksa ng kasalanan. Nadaig ng kasalanang brahma-hatyā (pagpatay sa brāhmaṇa), apat (na nilalang) ang pagala-gala.
Verse 28
तीर्थान्येतानि दुःखेन तीर्थेषु च महामते । न गतं पातकं घोरं तेषां तु भ्रमतां सुत
O marunong, ang mga tīrtha na ito’y nararating sa hirap; ngunit sa mga palipat-lipat lamang sa mga tīrtha, O anak, hindi umaalis ang kakila-kilabot na kasalanan.
Verse 29
कुब्जायाः संगमे शुद्धा विमुक्ताः किल्बिषात्किल । तीर्थानामेव सर्वेषां पुण्यानामिह संमतः
Sa pagtatagpo ng Kubjā, ang tao’y nalilinis at tunay na napapalaya sa kasalanan. Ito ang kinikilalang pinakabuod ng kabutihang-dulot sa lahat ng mga tīrtha.
Verse 30
राजा प्रयागः संजात इंद्रस्य पुरतः किल । तावद्गर्जंतु तीर्थानि यावद्रेवा न दृश्यते
Tunay ngang ang Prayāga ay naging hari, ang pinakapanguna sa mga tīrtha, sa harap ni Indra. Hayaan mang umalingawngaw ang mga tīrtha sa pagpupuri—hangga’t hindi pa nasisilayan ang Revā (Narmadā).
Verse 31
ब्रह्महत्यादि पापानां विनाशाय प्रतिष्ठिता । कपिलासंगमे पुण्ये रेवायाः संगमे तथा
Ito’y itinatag upang wasakin ang mga kasalanang gaya ng brahmahatyā (pagpatay sa brāhmaṇa), sa banal na pagtatagpo ng Kapilā, at gayundin sa pagtatagpo ng Revā.
Verse 32
मेघनादसमायोगे तथा चैवोरुसंगमे । महापुण्या महाधन्या रेवा सर्वत्रदुर्लभा
Sa pagtatagpo kay Meghanāda, at gayundin sa banal na pagsasanib kay Uru, ang Revā (Narmadā) ay lubhang banal at dakilang tagapagkaloob ng kasaganaan—ngunit bihirang makamtan saanman.
Verse 33
सा च ओंकारे भृगुक्षेत्रे नर्मदाकुब्जसंगमे । दुःप्राप्या मानवै रेवा माहिष्मत्यां सुरोत्तमैः
Ang mismong Revā (Narmadā) ay matatagpuan sa Oṃkāra, sa banal na lupain ni Bhṛgu, sa tagpuan ng Kubjā; mahirap siyang marating ng tao, ngunit sa Māhiṣmatī ay naaabot maging ng pinakadakila sa mga deva.
Verse 34
विटंकासंगमे पुण्या श्रीकंठे मंगलेश्वरे । सर्वत्र दुर्लभा रेवा सुरपुण्यसमाकुला
Sa tagpuan ng Viṭaṃkā, ang Revā ay lubhang banal; gayundin sa Śrīkaṇṭha at Maṅgaleśvara. Sa lahat ng dako, mahirap makamtan ang Revā—puspos ng naipong kabanalan ng mga deva.
Verse 35
तीर्थमाता महादेवी अघराशिविनाशिनी । उभयोः कूलयोर्मध्ये यत्र तत्र सुखी नरः
Ina ng mga tīrtha, ang Dakilang Diyosa, tagapuksa ng mga bunton ng kasalanan—saanman manirahan ang tao sa pagitan ng kaniyang dalawang pampang, doon siya namumuhay nang may ligaya.
Verse 36
अश्वमेधफलं भुंक्ते स्नानेनैकेन मानवः । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया परिपृच्छितम्
Sa iisang banal na paliligo, tinatamo ng tao ang bunga na katumbas ng Aśvamedha. Kaya, naipahayag ko sa iyo ang lahat ng iyong itinatanong.
Verse 37
सर्वपापापहं पुण्यं गतिदं चापिशृण्वताम् । एवमुक्त्वा महाप्राज्ञ तृतीयं पुत्रमब्रवीत्
“Inaalis nito ang lahat ng kasalanan; ito’y mapagpala at nagbibigay ng pinakamataas na hantungan kahit sa mga nakikinig lamang.” Pagkasabi nito, ang dakilang pantas ay nagsalita sa kaniyang ikatlong anak.
Verse 92
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे द्विनवतितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikasiyamnapu’t dalawang kabanata sa Bhūmi-khaṇḍa ng banal na Padma Purāṇa, sa salaysay ni Vena, sa Guru-tīrtha, at sa kasaysayan ni Cyavana.