Adhyaya 74
Yayāti’s Proclamation of Hari-Worship and the Ideal Vaiṣṇava Society (in the Mata–Pitri Tirtha Cycle)
Inilalarawan ng Kabanata 74 ang isang huwarang pamamahalang dharmiko na nakasandig sa lantad at pangkalahatang debosyon kay Viṣṇu. Ipinahahayag ni Sukarma ang utos ng hari: sambahin si Hari sa lahat ng dako at sa lahat ng makakayang paraan—sa pamamagitan ng dāna (pagkakaloob), yajña (hain), tapas (pagpipigil), pūjā, at taimtim na bhakti. Isinasalaysay ang pangmatagalang bunga nito sa lipunan: laganap na pagsasabuhay ng Vaiṣṇava—japa, kīrtana, at mga stotra—kasabay ng kadalisayan ng katawan, isip, at pananalita. Sa ilalim ng haring nakaaalam ng dharma na kinikilalang Yayāti, umuunlad ang bayan; napapawi ang dalamhati, karamdaman, at galit, at nagiging mapalad ang pamumuhay. Mula sa panloob na pagbabago, lumalawak ang larawan tungo sa kultura: mga mapagpalang tanda sa pintuan (śaṅkha, svastika, padma), mga templo at tulasī sa mga tahanan, musika at sining ng debosyon, at walang patid na pagbigkas ng mga pangalan ni Viṣṇu—Hari, Keśava, Mādhava, Govinda, Narasiṃha, Rāma, at Kṛṣṇa. Iniuugnay ng pangwakas na pahayag ang kaayusang ito sa salaysay ng Mata–Pitri Tīrtha sa loob ng daloy ng kuwento ni Vena.
Shlokas
Verse 1
सुकर्मोवाच । दूतास्तु ग्रामेषु वदंति सर्वे द्वीपेषु देशेष्वथ पत्तनेषु । लोकाः शृणुध्वं नृपतेस्तदाज्ञां सर्वप्रभावैर्हरिमर्चयंतु
Sinabi ni Sukarma: “Ipahayag ng mga sugo sa lahat ng dako—sa mga nayon, sa mga pulo, sa bawat lupain at sa mga lungsod: ‘Mga tao, dinggin ang utos ng hari: sambahin si Hari nang buong lakas at kaya ng inyong yaman.’”
Verse 2
दानैश्च यज्ञैर्बहुभिस्तपोभिर्धर्माभिलाषैर्यजनैर्मनोभिः । ध्यायंतु लोका मधुसूदनं तु आदेशमेवं नृपतेस्तु तस्य
“Sa pamamagitan ng mga handog, ng maraming yajña, ng mga pag-aayuno at pagtitika, ng pagnanais sa dharma, ng pagsamba at ng pusong deboto—magnilay ang mga tao kay Madhusūdana. Ganyan ang utos ng haring iyon.”
Verse 3
एवं सुघुष्टं सकलं तु पुण्यमाकर्ण्य तं भूमितलेषु लोकैः । तदाप्रभृत्येव यजंति विष्णुं ध्यायंति गायंति जपंति मर्त्याः
Kaya, nang marinig ng mga tao sa buong daigdig ang ganap na banal na pahayag na ito na malawak na ipinahayag, mula noon ay sinasamba ng mga mortal si Viṣṇu—nagmumuni, umaawit ng papuri, at nagja-japa ng Kanyang pangalan.
Verse 4
वेदप्रणीतैश्च सुसूक्तमंत्रैः स्तोत्रैः सुपुण्यैरमृतोपमानैः । श्रीकेशवं तद्गतमानसास्ते व्रतोपवासैर्नियमैश्च दानैः
Sa mga mantrang Vedic na wagas at maganda, at sa mga stotra na lubhang mapagpala at tila nektar, yaong ang isip ay nakatuon kay Śrī Keśava ay sumasamba sa Kanya sa pamamagitan ng mga panata, pag-aayuno, mga disiplina, at pagkakawanggawa.
Verse 5
विहाय दोषान्निजकायचित्तवागुद्भवान्प्रेमरताः समस्ताः । लक्ष्मीनिवासं जगतां निवासं श्रीवासुदेवं परिपूजयंति
Tinalikdan ang lahat ng kapintasang nagmumula sa sariling katawan, isip, at pananalita, ang lahat na nalulugod sa banal na pag-ibig ay sumasamba kayz kay Śrī Vāsudeva—tahanan ni Lakṣmī at kanlungan ng lahat ng daigdig.
Verse 6
इत्याज्ञातस्य भूपस्य वर्तते क्षितिमंडले । वैष्णवेनापि भावेन जनाः सर्वे जयंति ते
Sa gayong haring naturuang mabuti, nananatili ang kaayusan sa buong kalupaan; at sa diwang Vaiṣṇava, ang lahat ng taong iyon ay namumuhay sa tagumpay at kasaganaan.
Verse 7
नामभिः कर्मभिर्विष्णुं यजंते ज्ञानकोविदाः । तद्ध्यानास्तद्व्यवसिता विष्णुपूजापरायणाः
Ang mga bihasa sa tunay na kaalaman ay sumasamba kay Viṣṇu sa pamamagitan ng mga banal na pangalan at ng itinakdang mga ritwal; nakalubog sa pagninilay sa Kanya at matatag ang pasya, sila’y lubos na nakatuon sa pagsamba kay Viṣṇu lamang.
Verse 8
यावद्भूमंडलं सर्वं यावत्तपति भास्करः । तावद्धि मानवा लोकाः सर्वे भागवता बभुः
Hangga’t nananatili ang buong bilog ng daigdig, at hangga’t nagliliwanag ang Araw, gayon din katagal mananatiling mga deboto ng Panginoon ang lahat ng tao sa daigdig ng sangkatauhan.
Verse 9
विष्णोर्ध्यानप्रभावेण पूजास्तोत्रेण नामतः । आधिव्याधिविहीनास्ते संजाता मानवास्तदा
Sa bisa ng pagninilay kay Viṣṇu, at sa pagsamba at mga himnong iniaalay sa Kanyang pangalan, ang mga taong iyon ay naging malaya sa dalamhati ng isip at sa karamdaman ng katawan.
Verse 10
वीतशोकाश्च पुण्याश्च सर्वे चैव तपोधनाः । संजाता वैष्णवा विप्र प्रसादात्तस्य चक्रिणः
Silang lahat ay napawi ang dalamhati, naging dalisay at mayaman sa tapas; at, O brāhmaṇa, sa biyaya ng Panginoong may Sudarśana-cakra, sila’y naging mga Vaiṣṇava.
Verse 11
आमयैश्च विहीनास्ते दोषैरोषैश्च वर्जिताः । सर्वैश्वर्यसमापन्नाः सर्वरोगविवर्जिताः
Sila’y walang karamdaman, walang kapintasan at walang poot; pinagkalooban ng lahat ng kasaganaan, at lubos na malaya sa bawat sakit.
Verse 12
प्रसादात्तस्य देवस्य संजाता मानवास्तदा । अमराः निर्जराः सर्वे धनधान्यसमन्विताः
Sa biyaya ng Diyos na iyon, ang mga tao noon ay nagsilang; silang lahat ay walang kamatayan at di tumatanda, at pinagkalooban ng yaman at saganang ani.
Verse 13
मर्त्या विष्णुप्रसादेन पुत्रपौत्रैरलंकृताः । तेषामेव महाभाग गृहद्वारेषु नित्यदा
Sa biyaya ni Viṣṇu, ang mga mortal ay pinalalamutian ng mga anak at mga apo; at para sa kanila lamang, O napakapalad, may pagpapala sa mga pintuan ng kanilang tahanan araw-araw.
Verse 14
कल्पद्रुमाः सुपुण्यास्ते सर्वकामफलप्रदाः । सर्वकामदुघा गावः सचिंतामणयस्तथा
Ang mga punong kalpadruma ay lubhang banal at nagbibigay ng bunga ng bawat hangarin. Gayundin ang mga bakang naggagatas ng lahat ng ninanais, at ang mga cintāmaṇi—mga hiyas na tumutupad ng hiling.
Verse 15
संति तेषां गृहे पुण्याः सर्वकामप्रदायकाः । अमरा मानवा जाताः पुत्रपौत्रैरलंकृताः
Sa kanilang mga tahanan ay nananahan ang mga mapalad na biyaya na nagbibigay ng lahat ng minimithi. Maging ang mga diyos ay isinisilang doon bilang tao, at ang mga sambahayan ay pinalalamutian ng mga anak at apo.
Verse 16
सर्वदोषविहीनास्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः । सर्वसौभाग्यसंपन्नाः पुण्यमंगलसंयुताः
Sa biyaya ni Viṣṇu lamang, sila’y walang bahid ng anumang kapintasan; puspos ng lahat ng mabuting kapalaran, kaisa ng kabanalan at kagandahang-palad.
Verse 17
सुपुण्या दानसंपन्ना ज्ञानध्यानपरायणाः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं नृणाम्
Sila’y lubhang mapunyagi, sagana sa pagkakawanggawa, at nakatuon sa kaalaman at pagninilay. Sa gayong mga tao, walang taggutom, walang karamdaman, at walang di-napapanahong kamatayan sa mga tao.
Verse 18
तस्मिञ्शासति धर्मज्ञे ययातौ नृपतौ तदा । वैष्णवा मानवाः सर्वे विष्णुव्रतपरायणाः
Noong naghahari noon ang matuwid at dharma-naalam na haring Yayāti, ang lahat ng tao ay mga Vaiṣṇava, tapat sa mga banal na panata ni Viṣṇu.
Verse 19
तद्ध्यानास्तद्गताः सर्वे संजाता भावतत्पराः । तेषां गृहाणि दिव्यानि पुण्यानि द्विजसत्तम
Nakatuon ang kanilang pagninilay sa Kanya, at silang lahat ay lubos na nalubog sa gayong debosyonal na damdamin. Ang kanilang mga tahanan ay naging makalangit at mapunyagi, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 20
पताकाभिः सुशुक्लाभिः शंखयुक्तानि तानि वै । गदांकितध्वजाभिश्च नित्यं चक्रांकितानि च
Tunay ngang may napakaputing mga bandila, na may tanda ng śaṅkha; ang kanilang mga watawat ay may tatak ng gadā, at lagi ring may tatak ng cakra.
Verse 21
पद्मांकितानि भासंते विमानप्रतिमानि च । गृहाणि भित्तिभागेषु चित्रितानि सुचित्रकैः
Nagniningning ang mga palamuting may tatak ng padma, at mayroon ding anyong tulad ng mga vimāna; sa mga bahagi ng pader, iginuhit ang mga bahay, ipininta ng mahuhusay na pintor.
Verse 22
सर्वत्र गृहद्वारेषु पुण्यस्थानेषु सत्तमाः । वनानि संति दिव्यानि शाद्वलानि शुभानि च
O pinakamabuti sa mga banal, sa bawat pintuan ng bahay at sa mga sagradong pook ay may mga makalangit na kakahuyan—mapalad, may luntiang damuhang kaaya-aya.
Verse 23
तुलस्या च द्विजश्रेष्ठ तेषु केशवमंदिरैः । भासंते पुण्यदिव्यानि गृहाणि प्राणिनां सदा
O pinakamabuti sa mga dvija, kung saan may Tulasī, ang mga tahanang iyon—pinalalamutian ng mga templo ni Keśava—ay laging nagniningning bilang banal at makalangit na tahanan ng mga nilalang.
Verse 24
सर्वत्र वैष्णवो भावो मंगलो बहु दृश्यते । शंखशब्दाश्च भूलोके मिथः स्फोटरवैः सखे
Sa lahat ng dako’y nakikita ang diwang Vaiṣṇava; ang mga tanda ng pagpapala’y maraming anyo. At sa mundong ito, kaibigan, naririnig ang tunog ng śaṅkha, kasabay ng kaluskos at pagputok ng pagdiriwang.
Verse 25
श्रूयंते तत्र विप्रेंद्र दोषपापविनाशकाः । शंखस्वस्तिकपद्मानि गृहद्वारेषु भित्तिषु
Doon, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, makikita ang mga mapalad na tanda na pumupuksa sa kapintasan at kasalanan—ang kabibe (śaṅkha), ang svastika, at ang lotus—na iginuhit sa mga pintuan at pader ng mga tahanan.
Verse 26
विष्णुभक्त्या च नारीभिर्लिखितानि द्विजोत्तम । गीतरागसुवर्णैश्च मूर्च्छना तानसुस्वरैः
O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang mga ito’y iginuhit ng mga babae sa debosyon kay Viṣṇu, at inihanay sa mga awit at mga raga, pinalamutian ng ginto at kagalingang musikal—may mūrcchanā, tāna, at mga tonong wasto ang himig.
Verse 27
गायंति केशवं लोका विष्णुध्यानपरायणाः
Inaawit ng mga tao si Keśava, na lubos na nakatuon sa pagninilay kay Viṣṇu.
Verse 28
हरिं मुरारिं प्रवदंति केशवं प्रीत्या जितं माधवमेव चान्ये । श्रीनारसिंहं कमलेक्षणं तं गोविंदमेकं कमलापतिं च
May ilan na may pag-ibig na nagpapahayag sa Kanya bilang Hari, Murāri, at Keśava; ang iba nama’y nagsasabing Siya si Mādhava, na napagwagi ng debosyon. Siya ring iisang Panginoon ay si Śrī-Narasiṃha, ang may matang-lotus—si Govinda lamang, ang asawa ni Kamalā (Lakṣmī).
Verse 29
कृष्णं शरण्यं शरणं जपंति रामं च जप्यैः परिपूजयंति । दंडप्रणामैः प्रणमंति विष्णुं तद्ध्यानयुक्ताः परवैष्णवास्ते
Yaong mga kataas-taasang Vaiṣṇava, na nakalubog sa pagninilay sa Kanya, ay walang humpay na bumibigkas kay Kṛṣṇa—ang kanlungan at tagapagtanggol—at may paggalang na sumasamba kay Rāma sa pamamagitan ng mga banal na pagbigkas; at yumuyuko sila kay Viṣṇu sa ganap na pagpapatirapa.
Verse 74
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे चतुःसप्ततितमोऽध्यायः
Sa ganito nagwawakas ang ika-74 na kabanata sa Bhūmi-khaṇḍa ng kagalang-galang na Padma Purāṇa, sa salaysay ni Vena, na naglalarawan sa banal na Mātā–Pitṛ Tīrtha, at sa kasaysayan ni Yayāti.