Adhyaya 59
Bhumi KhandaAdhyaya 5935 Verses

Adhyaya 59

The Sukalā Account in the Vena Episode: Krikala, Pilgrimage, and the Primacy of Wifely-Dharma

Masayang nagbalik si Kṛkala matapos dalawin ang maraming tīrtha, iniisip na naligtas na ang kanyang buhay at ang kapalaran ng kanyang mga ninuno. Ngunit naganap ang banal na pagsaway: nagpakita si Brahmā (Pitāmaha), iginapos ang mga Pitṛ at ipinahayag na wala kay Kṛkala ang pinakamataas na puṇya; at isang dambuhalang nilalang ang nagsabing walang naging bunga ang kanyang paglalakbay. Nabagabag, tinanong ni Kṛkala kung bakit nabigo ang kanyang kabutihang-gawa at bakit iginapos ang mga Pitṛ. Ipinaliwanag ni Dharma ang sanhi: iniwan niya ang kanyang dalisay at mabuting asawa, at ang pagsasagawa ng mga ritwal—lalo na ang śrāddha—nang wala siya ay nagiging walang saysay. Itinatampok ng kabanata ang asawa bilang mahalagang katuwang ng gṛhastha; kapag pinararangalan siya, ang tahanan mismo ay nagiging sangandaan ng mga tīrtha. Kaya’t ang dharma na hiwalay sa asawa ay kulang at walang bunga, samantalang ang wastong kaayusan ng sambahayan ay nagpapasaya sa mga Pitṛ at nagpapatuloy sa buhay-yajña.

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः

Sinabi ni Viṣṇu: Matapos ganap na dalawin at tuparin ang mga pagtalima sa lahat ng banal na tīrtha, si Kṛkala ay naglakbay pauwi, kasama ang pinuno ng karaban, puspos ng dakilang galak.

Verse 2

एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा

Araw-araw ay ganito ang kanyang pagninilay: “Tunay na naging mabunga ang aking pamumuhay sa daigdig. Masisiyahan ang aking mga ninuno at tiyak na tutungo sa langit—wala nang ibang kahihinatnan.”

Verse 3

तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्

Noon, sa lantad na anyo, ang Lolo—si Brahmā—ay ginapos siya at nagsalita sa harap mismo ng kanyang mga mata: “Wala sa iyo ang pinakamataas na kabutihang-loob (puṇya).”

Verse 4

दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः

May anyong makalangit at dambuhalang katawan, sinabi niya kay Kṛkala: “Walang bunga sa iyo ang paglalakbay sa mga tīrtha; walang saysay na pagod lamang ang iyong ginagawa.”

Verse 5

स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः

“Ikaw ay nakakamit ng kasiyahan para sa sarili, ngunit hindi mo natatamo ang pinakamataas na kabutihang-loob.” Nang marinig ito, ang mangangalakal na si Kṛkala ay napighati at dinapuan ng dalamhati.

Verse 6

भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद

Sino ka upang magsalita nang ganito? Bakit iginapos ang mga ninuno? Sa impluwensiya ng anong kasalanan ito nangyari? Ipagpaliwanag mo sa akin ang sanhi.

Verse 7

कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्

Bakit wala akong bunga ng paglalakbay sa mga banal na pook? Paano nangyaring walang kinalabasan ang aking paglalakbay? Isalaysay mo ang lahat nang malinaw, kung tunay mong nalalaman.

Verse 8

धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा

Sinabi ni Dharma: Ang sinumang lumisan matapos talikuran ang sariling asawa—dalisay at pinakamarangal—sa kanya ang lahat ng bunga ng kabutihan ay nauuwi sa wala; hindi ito maaaring iba.

Verse 9

धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्

Isang asawang nakatuon sa dharma at wastong asal—dalisay, matatag sa mga panatang banal, nagagalak sa katapatan sa asawa—hitik sa mabubuting katangian at mapagmahal sa kabanalan.

Verse 10

तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा

Ang sinumang tumalikod kahit sa yaong nararapat na tungkulin at umalis upang gumanap ng diumano’y gawaing-dharma—nagiging walang saysay ang lahat ng kanyang dharma; hindi maaaring iba.

Verse 11

सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला

Siya’y nakatuon sa lahat ng wastong asal, masigasig sa mga paraan ng dharma; laging matatag sa pativrata, at palaging mapagmahal sa banal na kaalaman.

Verse 12

एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः

Mapalad ang lalaking ang asawa’y may ganitong mga katangian—maka-Diyos at tunay na dakila sa kalinisan; sa kanyang tahanan, ang maningning na mga deva ay laging nananahan.

Verse 13

पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा

Ang mga ninuno (pitṛ) na nananahan sa loob ng kanyang bahay ay nagnanais ng kanyang kabutihan. Doon nga’y naroroon ang Gaṅgā at iba pang banal na ilog, at maging ang mga karagatan—walang alinlangan.

Verse 14

पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा

Sa tahanang tinitirhan ng isang banal at malinis na asawa, na nakatuon sa katotohanan, naroroon nga ang mga yajña, ang mga baka, at ang mga rishi—hindi kailanman iba.

Verse 15

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा

Doon, ang lahat ng mga tīrtha—iba’t iba at banal—ay nananatili lamang sa pamamagitan ng pakikiisa sa sariling asawa; tunay, sa ibang paraan ay hindi umiiral ang mga ito.

Verse 16

पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले

Sa pakikisama sa isang mabuting asawa, tunay na nalilikha ang kalagayang gṛhastha. Sa lupa, walang dharma na higit sa landas ng maybahay; wala itong kapantay.

Verse 17

गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः

Ang tahanan ng gṛhastha ay mapagpala, puspos ng katotohanan at kabutihan. O Vaiśya, ito’y tunay na binubuo ng lahat ng mga tīrtha at kinalulugdan ng presensya ng lahat ng mga diyos.

Verse 18

गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्

Sa pag-asa sa gārhasthya, nabubuhay ang lahat ng nilalang. Wala akong nakikitang ibang āśrama na hihigit sa ganito.

Verse 19

मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे

Sa bahay ng taong yaon, umuunlad ang pagbigkas ng mga mantra at ang Agnihotra; wari’y naroon ang lahat ng mga diyos; pinangangalagaan ang walang hanggang mga tungkulin ng dharma; at nagpapatuloy ang mga kaugalian ng dāna (kawanggawa).

Verse 20

एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च

Kaya ang lalaking salat sa asawa, ang kanyang tahanan ay nagiging parang gubat; at tunay, hindi nagkakaganap ang mga yajña, ni ang sari-saring pagkakaloob ng dāna.

Verse 21

भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च

Sa lalaking walang asawa, kahit ang dakilang panata ay hindi nagkakaganap; gayundin, ang lahat ng gawaing-dharma at ang sari-saring mapagpalang gawa ay hindi natatapos.

Verse 22

नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये

Sa pagtupad ng dharma, walang tīrtha na kapantay ng sariling asawa. Makinig ka: para sa maybahay (gṛhastha), wala nang ibang dharma sa tatlong daigdig.

Verse 23

यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्

Kung saan naroon ang asawa, doon tunay ang tahanan ng lalaki—wala nang iba. Sa nayon man o sa gubat, siya ang kasangkapan sa pagtupad ng lahat ng dharma.

Verse 24

नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च

Walang tīrtha na kapantay ng asawa; walang ligaya na kapantay ng asawa. Walang puṇya na kapantay ng asawa—para sa pagliligtas at para sa kabutihan.

Verse 25

धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्

O pinakamasamang tao, iniwan mo ang iyong mabuti at tapat na asawa at lumisan. Tinalikuran mo ang tahanan at ang dharma—saan mo pa masusumpungan ang bunga ng iyong dharma?

Verse 26

तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः

Nang ikaw ay nagsagawa ng śrāddha at naghandog sa banal na pook-tawiran nang wala siya, dahil sa pagkukulang na iyon, ang iyong mga ninuno—maging ang mga naunang lolo—ay tunay na nabigkis.

Verse 27

भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना

Ikaw man ay magnanakaw, at magnanakaw din ang mga ito; sapagkat sa matinding kasakiman, kinain nila ang kanin ng śrāddha na inihandog mo nang ganito, na wala siya.

Verse 28

सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

Sinasabi ko ang gantimpala ng taong yaong ang mabuting anak, puspos ng pananampalataya, ay nagbibigay ng handog sa śrāddha; at kapag ang asawa’y nag-aalay ng piṇḍa, ang puṇya mula sa handog na iyon ay sa kanya napapasa.

Verse 29

यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

Kung paanong ang tao’y nasisiyahan sa pag-inom ng amṛta, gayon din ang mga Pitṛ ay nasisiyahan sa śrāddha—ito ang katotohanan; tunay, tunay, ito ang aking ipinahahayag.

Verse 30

गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा

Sa dharma ng buhay-maybahay, ang asawa ang maybahay at tagapamahala ng tahanan. Ngunit ikaw, hangal, ay nandaya sa kanya—ang iyong asal ay gaya ng pagnanakaw, walang kabuluhan.

Verse 31

अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्

Ang mga ninuno ay tunay na magnanakaw—yaong kumakain nang wala siya. Ngunit kapag ang asawa ang nagluto ng pagkain sa sariling kamay, ito’y nagiging tulad ng amṛta, parang nektar.

Verse 32

तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते

Yaong pagkain ding iyon ang kinakain ng mga Pitṛ (mga ninuno), na may galak sa puso; sa pamamagitan niyon lamang sila nabubusog at nagiging ganap na nasisiyahan.

Verse 33

तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्

Kaya, kung walang asawa, ang dharma ng lalaki ay hindi nagkakaganap. Sa mga lalaki, walang tīrtha na hihigit sa asawa—siya ang nagbibigay ng mabuting kapalaran at mabuting hantungan.

Verse 34

भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्

Ang anumang dharma na isinasagawa nang walang asawa—iyon nga ay nagiging walang bunga.

Verse 59

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ikalimampu’t siyam na kabanata—ang salaysay ng banal na Sukalā—sa bahagi ng Vena, sa Bhūmi-khaṇḍa ng sagradong Padma Purāṇa.