Adhyaya 54
Bhumi KhandaAdhyaya 5426 Verses

Adhyaya 54

The Account of Sukalā (within the Vena Episode): Truth-Power and the Testing of a Devoted Wife

Ipinagpapatuloy ng PP.2.54 ang salaysay ni Sukalā sa loob ng yugto ni Vena, kung saan nagtatagpo ang pagmamataas ng mga diyos at ang dharma ng tao. Nakikilala ni Indra ang pambihirang lakas ng satya at ang mala-yoging linaw sa pananalita at asal ng isang babae; subalit nagyayabang si Kāma (Manmatha) na kaya niyang wasakin ang kanyang katatagang pativratā. May mga tinig na nagbababala na ang kanyang katotohanan at matuwid na pamumuhay ay di-matatalo, at may mga nanunukso na walang “babae lamang” ang makalalaban. Lumipat ang tagpo sa tahanan ng debotong asawa: nakatuon siya sa pagninilay sa mga paa ng kanyang asawa, gaya ng yogin na may matatag na isip. Lumilikha si Kāma ng nakasisilaw na anyo at dumarating kasama si Indra at ang kanilang pangkat, ngunit nananatiling buo ang kanyang pag-unawa. Inihahambing ang kanyang katotohanan sa tubig sa dahon ng lotus na kumikislap na parang perlas. Nagtatapos ang kabanata sa kanyang pasyang siyasatin ang tunay na pagkatao ng dumalaw, at itinatampok ang satya bilang lubid na panloob na hindi napuputol.

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । एवमुक्ता गता दूती तया सुकलया तदा । समासेन सुसंप्रोक्तमवधार्य पुरंदरः

Wika ni Viṣṇu: Nang masambit sa gayon, umalis ang sugo noon, kasama si Sukalā. Si Purandara (Indra), matapos maunawaang mabuti ang malinaw na naipahayag sa maikling sabi,

Verse 2

तदर्थं भाषितं तस्याः सत्यधर्मसमन्वितम् । आलोच्य साहसं धैर्यं ज्ञानमेव पुरंदरः

Pinagnilayan niya ang kanyang mga salita—na sinabi para sa layuning iyon at puspos ng katotohanan at dharma—nakita ni Purandara (Indra) sa kanya ang tanging tapang, tibay ng loob, at karunungan.

Verse 3

ईदृशं हि वदेत्का हि नारी भूत्वा महीतले । योगरूपं सुसंशिष्टं न्यायोदैः क्षालितं वचः

Sino nga ba, na naging babae sa ibabaw ng lupa, ang makapagsasalita nang ganyan—mga salitang hinubog sa anyo ng yoga, mahusay na itinuro, at hinugasan ng mga tubig ng wastong pangangatwiran?

Verse 4

पवित्रेयं महाभागा सत्यरूपा न संशयः । त्रैलोक्यस्य समस्तस्य धुरं धर्तुं भवेत्क्षमा

Ito’y nakapagdalisay, O mapalad na ginang; ito’y anyo mismo ng katotohanan—walang pag-aalinlangan. Siya’y may kakayahang pasanin ang buong bigat ng tatlong daigdig.

Verse 5

एतदर्थं विचार्यैव जिष्णुः कंदर्पमब्रवीत् । त्वया सह गमिष्यामि द्रष्टुं तां कृकलप्रियाम्

Pagkatapos pag-isipan ang layuning ito, sinabi ni Jiṣṇu kay Kandarpa: “Sasama ako sa iyo upang makita ang babaeng yaon na minamahal ng butiking kamelyon.”

Verse 6

प्रत्युवाच सहस्राक्षं मन्मथो बलदर्पितः । गम्यतां तत्र देवेश यत्रास्ते सा पतिव्रता

Sumagot si Manmatha, lasing sa yabang ng sariling lakas, kay Sahasrākṣa (Indra): “O Panginoon ng mga diyos, pumaroon tayo sa kinaroroonan ng tapat na pativrata, ang asawang ganap ang debosyon.”

Verse 7

मानं वीर्यं बलं धैर्यं तस्याः सत्यं पतिव्रतम् । गत्वाहं नाशयिष्यामि कियन्मात्रा सुरेश्वर

Ang kanyang dangal, kabayanihan, lakas at tibay ng loob—gayundin ang kanyang katotohanan at wagas na pativrata—ako’y paroroon at wawasakin. Ano ba ang magagawa ng isang babae lamang, O Hari ng mga sura?

Verse 8

समाकर्ण्य सहस्राक्षो वचनं मन्मथस्य च । भो भोनंग शृणुष्व त्वमधिकं भाषितं मुधा

Nang marinig ni Sahasrākṣa ang mga salita ni Manmatha, sinabi niya: “O Ananga, makinig ka—sapat na ang walang saysay na pananalita.”

Verse 9

सुदृढा सत्यवीर्येण सुस्थिरा धर्मकर्मभिः । सुकलेयमजेया वै तत्र ते पौरुषं नहि

Siya’y di matinag dahil sa lakas ng katotohanan, at matatag dahil sa mga gawaing maka-dharma. Palibhasa’y mula sa marangal na angkan, tunay siyang di magagapi—doon, walang puwang ang iyong pagkalalaki at tapang.

Verse 10

इत्याकर्ण्य ततः क्रुद्धो मन्मथस्त्विन्द्रमब्रवीत् । ऋषीणां देवतानां च बलं मया प्रणाशितम्

Pagkarinig nito, nag-alab sa galit si Manmatha at sinabi kay Indra: “Ang lakas ng mga rishi at ng mga diyos ay winasak ko na.”

Verse 11

अस्या बलं कियन्मात्रं भवता मम कथ्यते । पश्यतस्तव देवेश नाशयिष्यामि तां स्त्रियम्

Ihayag mo sa akin kung gaano kalaki ang kaniyang kapangyarihan, ayon sa iyong pagkaunawa. Habang ikaw ay nakamasid, O Panginoon ng mga diyos, wawasakin ko ang babaeng iyon.

Verse 12

नवनीतं यथा चाग्नेस्तेजो दृष्ट्वा द्रवं व्रजेत् । तथेमां द्रावयिष्यामि स्वेन रूपेण तेजसा

Kung paanong ang sariwang mantikilya, pagdama sa init ng apoy, ay natutunaw at nagiging likido, gayon ko rin siyang patutunawin sa nagliliyab na ningning ng aking tunay na anyo.

Verse 13

गच्छ तत्र महत्कार्यमुपस्थं सांप्रतं ध्रुवम् । कस्मात्कुत्ससि मे तेजस्त्रैलोक्यस्य विनाशनम्

Pumaroon ka roon; may dakilang gawain na tiyak at agad na dapat harapin. Bakit mo hinahamak ang aking ningning, na makapupuksa sa tatlong daigdig?

Verse 14

विष्णुरुवाच । आकर्ण्य वाक्यं तु मनोभवस्य एतामसाध्यां तव कामजाने । धैर्यं समुद्यम्य च पुण्यदेहां पुण्येन पुण्यां बहुपुण्यचाराम्

Sinabi ni Viṣṇu: Nang marinig niya ang mga salita ni Manobhava (Kāma), O Kāmajāne, at maunawaang ang gawaing ito’y mahirap para sa iyo, ang may banal na anyo ay nagtipon ng lakas ng loob; at sa bisa ng kaniyang kabutihan, lalo pang naging marapat—ang puspos ng maraming gawaing-dharma.

Verse 15

पश्यामि ते पौरुषमुग्रवीर्यमितो हि गत्वा तु धनुष्मता वै । तेनापि सार्धं प्रजगाम भूयो रत्या च दूत्या च पतिव्रतां ताम्

Nakikita ko ang iyong pagkalalaki—ang iyong mabagsik na kabayanihan. Mula rito’y umalis siya kasama ang mamamana; at muli siyang sumama sa kaniya, kasama si Rati at ang babaeng sugo, patungo sa tapat na maybahay na iyon.

Verse 16

एकां सुपुण्यां स्वगृहस्थितां तां ध्यानेन पत्युश्चरणे नियुक्ताम् । यथा सुयोगी प्रविधाय चित्तं विकल्पहीनं न च कल्पयेत

Yaong babaeng lubhang banal, nananahan sa sariling tahanan, ay itinalaga sa pagninilay sa mga paa ng kanyang asawa—gaya ng tunay na yogi na, matapos payapain ang isip, nananatiling walang pag-aalinlangan at hindi kumakapit sa mga guniguni.

Verse 17

अत्यद्भुतं रूपमनंततेजोयुतं चकाराथ सतीप्रमोहम् । नीलांचितं भोगयुतं महात्मा झषध्वजश्चैव पुरंदरश्च

Pagkaraan, nilikha ng dakilang nilalang ang isang anyong lubhang kamangha-mangha, puspos ng walang-hanggang liwanag, na nagdulot ng pagkamangha maging sa banal na ginang. Ito’y may malalim na bughaw na tanda at pinalamutian ng mga hiyas; at naroon din sina Jhaṣadhvaja at Purandara (Indra).

Verse 18

दृष्ट्वा सुलीलं पुरुषं महांतं चरंतमेवं परिकामभावम् । जाया हि वैश्यस्य महात्मनस्तु मेने न सा रूपयुतं गुणज्ञम्

Nang makita niya ang dakilang lalaki—marikit ang kilos at lumalakad na tila may pagnanasa—ang asawa ng marangal na vaiśya ay nag-isip: “Hindi siya yaong may kagandahan at may pagkilala sa kabutihan.”

Verse 19

अंभो यथा पद्मदले गतं वै प्रयाति मुक्ताफलकस्य कीर्तिम् । तद्वत्स्वभावः परिसत्ययुक्तो जज्ञे च तस्यास्तु पतिव्रतायाः

Kung paanong ang tubig na nakapatong sa talulot ng lotus ay nagkakamit ng tanyag na kislap ng perlas, gayon din, sa tapat na asawang iyon, isinilang ang likas na pagkataong puspos ng ganap na katotohanan.

Verse 20

अनेन दूती परिप्रेषिता पुरा यामां युवत्या ह गुणज्ञमेनम् । लीलास्वरूपं बहुधात्मभावं ममैष सर्वं परिदर्शयेच्च

Dahil sa kanya, noong una pa, isang babaeng sugo ang ipinadala sa akin—isinugo ng batang babae—upang lapitan ang lalaking ito na marunong kumilala ng kabutihan. Ipakikita niya sa kanya ang lahat ng akin: yaong ang likas ay banal na līlā at nag-aanyong marami.

Verse 21

ममैव कालं प्रबलं विचिंत्यागतो हि मे कांतगुणैश्च सत्खलः । रत्यासमेतस्तु कथं च जीवेत्सत्याश्मभारेण प्रमर्दितश्च

Sa pag-aakalang ang tanging Kapalaran—ang Panahon—ang lubhang makapangyarihan, lumapit sa akin ang mapanlinlang na lalaking iyon, nahikayat ng aking kaakit-akit na mga katangian. Ngunit paano pa siya mabubuhay—kung nakipag-isa siya sa pagnanasa, at nadurog sa mabigat na bigat ng Katotohanan na parang batong bumabagsak?

Verse 22

ममापि भावं परिगृह्य कांतो जीवेत्कियान्वापि सुबुद्धियुक्तः । शून्यो हि कायो मम चास्ति सद्यश्चेष्टाविहीनो मृतकल्प एव

Kahit pa ang aking minamahal ay yakapin ang aking mismong kalooban at mabuhay—gaano man katagal—na may mabuting pag-unawa, ang aking katawan ay ngayon pa man hungkag at walang galaw, salat sa anumang pagkilos, na wari’y patay na.

Verse 23

कायस्य ग्रामस्य प्रजाः प्रनष्टाः सुविक्रियाख्यं परिगृह्य कर्म । ममाधिकेनापि समं सुकांतं स ऊर्द्ध्वशोभामनयच्च कामः

Nang mapuksa ang mga tao sa nayon ni Kāya, tinanggap niya ang gawaing tinatawag na Suvikriyā. At si Kāma, bagaman nakahihigit sa akin, ay dinala rin ang guwapong Sukānta sa mataas na kaningningan.

Verse 24

यदामृतो बलवान्हर्षयुक्तः स्वयंदृशा वै परिनृत्यमानः । तथा अनेनापि प्रभाषयेद्भुतं यो मां हि वाञ्छत्यपि भोक्तुकामः

Kapag ang amṛta, ang nektar, ay nagiging makapangyarihan—puspos ng galak at wari’y sumasayaw sa harap ng sariling paningin—gayon din, sa pamamagitan nito, dapat magpahayag ng isang kababalaghan; sapagkat sinumang nagnanais sa akin, na ibig tamasahin ang aking bunga, ay nagkakamit nito.

Verse 25

एवं विचार्यैव तदा महासती सत्याख्यरज्ज्वा दृढबद्धचेतना । गृहं स्वकीयं प्रविवेश सा तदा तत्तस्यभावं नियमेन वेत्तुम्

Sa gayong pagninilay, ang dakilang banal na babae—ang isip ay matibay na nakagapos sa lubid na tinatawag na Katotohanan—ay pumasok noon sa sarili niyang tahanan, upang sa tiyak na paraan ay malaman ang tunay niyang kalagayan.

Verse 54

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेचतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalimampu’t apat na kabanata—ang salaysay ni Sukalā—sa loob ng pangyayari ni Vena sa Bhūmi-khaṇḍa ng Śrī Padma Purāṇa.