Adhyaya 50

Verse 1

सुकलोवाच । तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् । भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद

Sinabi ni Sukalā: Nang marinig ni Gobhila ang kanyang mga salita, siya’y nagsalita: “Nais mo akong sumpain—sabihin mo, ano ang dahilan?”

Verse 2

केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता । गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे

“Sa anong kasalanan ako nadungisan kaya handa kang sumpain ako? O mapalad na ginang, ako’y isang Daitya na nagngangalang Gobhila, kawal ni Paulastya.”

Verse 3

दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् । वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः

“Namumuhay ako ayon sa kaugalian ng mga Daitya, gayunman ay batid ko ang di-mapapantayang kaalaman. Ako’y nakauunawa sa diwa ng mga Veda at mga śāstra, at bihasa rin sa mga sining.”

Verse 4

एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे । परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा

Ganito ko nauunawaan ang lahat; ngayo’y makinig ka sa akin tungkol sa asal ng mga Daitya: sa dahas ay inaagaw at tinatamasa ko ang yaman ng iba at maging ang mga asawa ng iba—wala nang ibang paraan para sa akin.

Verse 5

वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् । वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

Kami ay mga Daitya; matapos marinig ito, ngayo’y namumuhay kami ayon sa asal ng mga Daitya—ngunit taglay ang kalooban ng marurunong. Tunay, tunay, ang katotohanan ang sinasabi ko.

Verse 6

ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने । तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः

Tunay, araw-araw ay minamasdan namin ang mga siwang at pagkukulang ng mga brāhmaṇa; at walang alinlangan, sa paglikha ng mga hadlang ay winawasak namin ang kanilang tapasya (austeridad).

Verse 7

छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः । ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने

O Diyosa, kapag nakatagpo kami ng siwang, wawasakin namin—walang alinlangan. O mapalad, O marikit ang mukha, pakinggan nawa ng mga brāhmaṇa ang tungkol sa deva-yajña, ang handog sa mga diyos.

Verse 8

नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः । सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्

Wawasakin namin ang mga yajña—maging ang yajñang tinatawag na ‘dharma’—walang alinlangan; kapag tinalikuran ang mga matuwid na brāhmaṇa at iniwan si Panginoong Nārāyaṇa, ang kataas-taasang Guro.

Verse 9

पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् । दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः

Kahit mula sa malayo ay tatalikdan natin siya at mananatili rito—walang pag-aalinlangan; sapagkat si Sumati ay mapalad na pativrata, lubos na nakatuon sa kanyang asawa.

Verse 10

तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः । नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः

O Diyosa, hindi kayang tiisin ng mga demonyo ang espirituwal na ningning ng isang banal na brāhmaṇa, ni ng dakilang Hari, ni ng isang pativrata na tapat at malinis na asawa.

Verse 11

पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च । नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः

Sa takot na dulot ng isang pativrata—at gayundin ni Panginoong Viṣṇu at ng isang matuwid na brāhmaṇa—napapahamak ang lahat ng dānava, at ang mga pangunahing rākṣasa ay tumatakas nang malayo.

Verse 12

अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् । कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्

Ako’y gumagala sa ibabaw ng lupa ayon sa batas ng mga Dānava. Bakit mo nais akong sumpain? Suriin muna kung ano ang aking pagkakasala.

Verse 13

पद्मावत्युवाच । मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः । अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी

Sinabi ni Padmāvatī: “Ang aking dharma at ang aking magandang katawan ay winasak mo lamang. Ako’y isang pativrata, isang banal na babae—nagnanais sa aking asawa at namumuhay sa pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 14

स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता । तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः

O makasalanan—bagama’t nakatindig ka sa sarili mong landas, winasak ka ng māyā (pagkakalito). Kaya ikaw man, masama, aking ibabagsak; walang alinlangan.

Verse 15

गोभिल उवाच । धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते । अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी

Sinabi ni Gobhila: “Ipapahayag ko nga ang dharma, kung iyon ay iyong mamarapatin. O anak ng hari, pakinggan din ang salaysay tungkol sa isang brāhmaṇa na nagsagawa ng Agnicayana (ritwal ng dambanang-apoy).”

Verse 16

जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् । स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने

Sinumang naghahandog ng oblation sa banal na Apoy sa dalawang takdang oras ng araw at hindi iniiwan ang dambanang-apoy—siya’y tunay na nagiging Agnihotrin, nagsasakripisyo araw-araw.

Verse 17

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने । मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः

At higit pa rito, O marikit ang mukha, ipaliliwanag ko ang dharma ng isang lingkod: yaong laging dalisay—sa isip, sa gawa, at sa salita.

Verse 18

नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः । स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः

O Diyosa, ang laging tumutupad sa utos—nakatindig sa likuran at gayundin sa unahan, sa paglilingkod—siya ang tinatawag na tunay na lingkod; kabahagi siya sa kabanalan, walang alinlangan.

Verse 19

यः पुत्रो गुणवाञ्ज्ञाता पितरं पालयेच्छुभः । मातरं च विशेषेण मनसा काय कर्मभिः

Ang anak na may kabutihan, may pag-unawa, at mabuting asal ay dapat maglingkod at mag-alaga sa ama; at lalo pang higit sa ina—sa isip, sa katawan, at sa mga gawa.

Verse 20

तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते । अन्यथा कुरुते यो हि स पापीयान्न संशयः

Para sa kanya, ang paliligo sa Bhāgīrathī (Gaṅgā) ay dapat gawin araw-araw. Ngunit ang kumikilos nang taliwas dito—walang pag-aalinlangan—lalo siyang nagiging makasalanan.

Verse 21

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि पतिव्रतमनुत्तमम् । वाचा सुमनसा चैव कर्मणा शृणु भामिनि

At higit pa, ipaliliwanag ko ngayon ang walang kapantay na dharma ng pativrata, ang tapat na maybahay. Makinig, O marikit—kung paano ito pinananatili sa pananalita, sa mabuting isip, at sa gawa.

Verse 22

शुश्रूषां कुरुते या हि भर्तुश्चैव दिन दिने । तुष्टे भर्त्तरि या प्रीता न त्यजेत्क्रोधनं पुनः

Ang asawang babae na araw-araw ay masusing naglilingkod sa kanyang asawa, at mapagmahal kapag nalulugod ang asawa—ay hindi na muling dapat bumalik sa galit, kundi manatili sa pagpipigil-sa-sarili.

Verse 23

तस्य दोषं न गृह्णाति ताडिता तुष्यते पुनः । भर्त्तुः कर्मसु सर्वेषु पुरतस्तिष्ठते सदा

Hindi niya kinikimkim ang pagkukulang ng asawa; kahit masaktan, muli siyang nagiging mapayapa at nalulugod. Sa lahat ng tungkulin ng asawa, lagi siyang nakahanda sa unahan upang maglingkod.

Verse 24

सा चापि कथ्यते नारी पतिव्रतपरायणा । पतितोपि पितापुत्रैर्बहुदोषसमन्वितः

Siya nga ay tinatawag na babaeng ganap na nakatuon sa banal na panata ng katapatan sa asawa; kahit ang ama’y nalugmok, tinitingnan pa rin siya ng mga anak na may taglay na maraming kapintasan.

Verse 25

कस्मादपि च न त्याज्यः कुष्ठितः क्रुधितोऽपि वा । एवं पुत्राः शुश्रूषंति पितरं मातरं किल

Sa anumang dahilan ay hindi dapat talikuran ang mga magulang, kahit sila’y may ketong o kahit sila’y nagagalit. Kaya nga, ang mga anak ay dapat maglingkod nang may pagtalima sa ama at ina.

Verse 26

ते यांति परमं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम् । एवं हि स्वामिनं ये वै उपाचरंति भृत्यकाः

Sila’y nakararating sa pinakamataas na daigdig—sa kataas-taasang tahanan ni Viṣṇu. Ganyan nga ang kinahihinatnan ng mga lingkod na tapat na naglilingkod sa kanilang panginoon.

Verse 27

पत्युर्लोकं प्रयांत्येते प्रसादात्स्वामिनस्तदा । अग्निं नैव त्यजेद्विप्रो ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

Sa biyaya ng kanilang panginoon, ang mga ito’y nakararating sa daigdig ng kanilang asawa. Ngunit ang brāhmaṇa ay hindi kailanman dapat talikuran ang banal na apoy; siya’y makararating sa daigdig ni Brahmā.

Verse 28

अग्नित्यागकरो विप्रो वृषलीपतिरुच्यते । स्वामिद्रोही भवेद्भृत्यः स्वामित्यागान्न संशयः

Ang brāhmaṇa na tumatalikod sa banal na apoy ay sinasabing nagiging tulad ng may-asawa sa isang śūdra na babae; at ang lingkod na tumatalikod sa kanyang panginoon ay nagiging taksil sa panginoon—walang pag-aalinlangan.

Verse 29

अग्निं च पितरं चैव न त्यजेत्स्वामिनं शुभे । सदा विप्रः सुतो भृत्यः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

O mapalad, huwag kailanman talikuran ang banal na apoy, ang ama, at ang panginoon. Ang brāhmaṇa, ang anak, at ang lingkod ay dapat laging maging matatag—katotohanan ito; katotohanan, sinasabi ko.

Verse 30

परित्यज्य प्रगच्छंति ते यांति नरकार्णवम् । पतितं व्याधितं देवि विकलं कुष्ठिनं तथा

Yaong tumatalikod at lumalayo ay napapasa sa dagat ng impiyerno. Ito’y ukol sa tumatalikod sa nalugmok, sa maysakit, O Diyosa, sa may kapansanan, at gayundin sa ketongin.

Verse 31

सर्वकर्मविहीनं च गतवित्तादिसंचयम् । भर्तारं न त्यजेन्नारी यदि श्रेय इहेच्छति

Kahit ang asawa’y walang hanapbuhay at nawala ang yaman at iba pang ari-arian, hindi siya dapat talikuran ng babae, kung ninanais niya ang tunay na kabutihan sa buhay na ito.

Verse 32

त्यक्त्वा कांतं व्रजेन्नारी अन्यत्कार्यमिहेच्छति । सा मता पुंश्चली लोके सर्वधर्मबहिष्कृता

Ang babaeng tumatalikod sa minamahal at pumaparoon sa iba, na naghahangad ng ibang ugnayan dito, ay itinuturing sa daigdig na pabagu-bago at itinatakwil sa lahat ng dangal ng dharma.

Verse 33

गते भर्तरि या ग्रामं भोगं शृंगारमेव च । लौल्याच्च कुरुते नारी पुंश्चली वदते जनः

Kapag wala ang asawa, ang babaeng dahil sa pabagu-bagong pagnanasa ay gumagala sa nayon, nagpapakasasa sa kalayawan at pagpapaganda—tinatawag siya ng mga tao na babaeng mahalay.

Verse 34

एवं धर्मं विजानामि वेदशास्त्रैश्च संमतम् । दानवा राक्षसाः प्रेता धात्रा सृष्टा यदादितः

Ganito ko nauunawaan ang dharma, na pinagtitibay ng mga Veda at ng mga śāstra: na ang mga Dānava, Rākṣasa, at Preta ay nilikha ng Maylikha sa pasimula.

Verse 35

तत्रेह कारणं सर्वं प्रवक्ष्यामि न संशयः । ब्राह्मणा दानवाश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः

Dito ko ipaliliwanag ang buong sanhi, walang alinlangan—tungkol sa mga Brāhmaṇa, mga Dānava, mga Piśāca, at mga Rākṣasa rin.

Verse 36

धर्मार्थं सकलं प्रोक्तमधीतं तैस्तु सुंदरि । विंदंति सकलं सर्वे आचरंति न दानवाः

Ang lahat ng ukol sa dharma ay naipahayag at napag-aralan nila, O marikit. Alam ng lahat ang kabuuan—ngunit hindi ito isinasabuhay ng mga Dānava.

Verse 37

विधिहीनं प्रकुर्वंति दानवा ज्ञानवर्जिताः । अन्यायेन व्रजंत्येते मानवा विधिवर्जिताः

Walang wastong tuntunin, kumikilos ang mga Dānava na salat sa tunay na kaalaman. Gayundin ang mga taong ito—kulang sa tamang pamamaraan—lumalakad sa landas ng kawalang-katarungan.

Verse 38

तेषां शासनहेत्वर्थं कृता एतेपि नान्यथा । विधिहीनं प्रकुर्वंति ये हि धर्मं नराधमाः

Sila man ay itinatag upang supilin sila, at hindi sa iba pang dahilan—sapagkat yaong hamak na mga tao na gumagawa ng dharma ay ginagawa ito nang walang wastong tuntunin at pamamaraan.

Verse 39

तान्वयं शासयामो वै दंडेन महता किल । भवत्या दारुणं कर्म कृतमेव सुनिर्घृणम्

Kaya tunay naming parurusahan sila sa isang dakilang parusa; sapagkat sa iyo ay nagawa ang isang malupit na gawa—lubhang walang-awa, tiyak na naganap.

Verse 40

गार्हस्थ्यं च परित्यज्य अत्रायाता किमर्थतः । वदस्येवं मुखेनापि अहं हि पतिदेवता

“Bakit mo tinalikuran ang buhay-maybahay at naparito? Paano mo pa nasasabi ang gayong mga salita? Sapagkat ako’y yaong ang asawa ang aking diyos.”

Verse 41

कर्मणा नास्ति तद्दृष्टं पतिदैवत्यमेव ते । भर्तारं तं परित्यज्य किमर्थं त्वमिहागता

Hindi ko nakikitang ito’y naganap dahil sa karma; sapagkat sa iyo, ang tanging tunay na banal na tungkulin ay ang debosyon sa asawa. Tinalikuran mo ang iyong asawa—bakit ka naparito?”

Verse 42

शृंगारं भूषणं वेषं कृत्वा तिष्ठसि निर्घृणा । किमर्थं हि कृतं पापे कस्यहेतोर्वदस्व मे

Nagpagayak ka ng karangyaan—alahas at kasuotan—at tumatayo roon na walang habag. Sabihin mo sa akin, makasalanan: sa anong layon ginawa ang gawang ito, at para kanino?”

Verse 43

निःशंका वर्त्तसे चापि प्रमत्ता गिरिकानने । मया त्वं साधिता पापा दंडेन महता शृणु

Walang pangamba kang gumagala, pabaya sa gubat ng kabundukan. Ngunit ngayo’y napasuko na kita, O makasalanan, sa isang dakilang parusa—makinig ka!

Verse 44

अधर्मचारिणी दुष्टा पतिं त्यक्त्वा समागता । क्वास्ते तत्पतिदेवत्वं दर्शय त्वं ममाग्रतः

O masamang babae na namumuhay sa kasamaan—iniwan mo ang iyong asawa at naparito ka. Nasaan ang iyong sinasabing debosyon sa iyong asawa bilang isang diyos? Ipakita mo ito sa akin dito, sa harap ng aking mga mata.

Verse 45

भवती पुंश्चली नाम यया त्यक्तः स्वकः पतिः । पृथक्छय्या यदा नारी तदा सा पुंश्चली मता

Siya ay tinatawag na 'puṃścalī'—isang babaeng nag-iwan sa kanyang sariling asawa; at kapag ang isang babae ay humihiga nang hiwalay sa kanyang asawa, siya rin ay itinuturing na isang puṃścalī.

Verse 46

योजनानां शतैकस्य सोन्तरेण प्रवर्त्तते । क्वास्ति ते पतिदैवत्यं पुंश्चल्याचारचारिणी

Sa loob ng isandaang yojana ay gumagala ka sa ganyang paraan. Nasaan, kung gayon, ang iyong debosyon sa iyong asawa bilang iyong diyos—O babaeng sumusunod sa asal ng isang mahalay?

Verse 47

निर्लज्जे निर्घृणे दुष्टे किं मे वदसि संमुखी । तपसः क्वास्ति ते भावः क्व तेजोबलमेव च

O walang hiya, walang awang masama—bakit ka nakikipag-usap sa akin nang mukhaan? Nasaan sa iyo ang tunay na diwa ng pagpapakasakit, at nasaan ang iyong ningning at lakas?

Verse 48

दर्शयस्व ममाद्यैव बलवीर्यपराक्रमम् । पद्मावत्युवाच । स्नेहेनापि समानीता श्रूयतामसुराधम

"Ipakita mo sa akin—sa araw na ito mismo—ang iyong lakas, tapang, at galing." Sinabi ni Padmāvatī: "Kahit na dinala ako rito ng pagmamahal, makinig ka, O pinakamasama sa mga asura."

Verse 49

भर्तुर्गेहादहं पित्रा क्वास्ते तत्र च पातकम् । नैव कामान्न लोभाच्च न मोहान्न च मत्सरात्

“Inalis ako ng aking ama mula sa bahay ng aking asawa—saan naroon ang aking kasalanan? Hindi ito dahil sa pagnanasa, ni sa kasakiman, ni sa pagkalito, ni sa inggit.”

Verse 50

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ikalimampung kabanata sa Bhūmi-khaṇḍa ng Śrī Padma Purāṇa, sa salaysay ni Vena—ang kasaysayan ng mga gawa ni Sukalā.

Verse 51

भवंतं माथुरं ज्ञात्वा गताहं सम्मुखं तव । मायाविनं यदा जाने त्वामेवं दानवाधम

Nang makilala kitang taga-Mathurā, lumapit ako upang harapin ka. Ngunit nang malaman kong ikaw ay mapanlinlang—kaya tunay kang pinakababa sa mga Dānava.

Verse 52

एकेन हुंकृतेनैव भस्मीभूतं करोम्यहम् । गोभिल उवाच । चक्षुर्हीना न पश्यंति मानवाः शृणु सांप्रतम्

“Sa iisang pagbigkas lamang ng ‘huṃ’, magagawa kong maging abo ito.” Sinabi ni Gobhila: “Ang mga taong salat sa tunay na paningin ay hindi nakakakita ng katotohanan. Makinig ngayon sa aking sasabihin.”

Verse 53

धर्मनेत्रविहीना त्वं कथं जानासि मामिह । यदा ते भाव उत्पन्नः पितुर्गेहं प्रति शृणु

Wala kang mata ng dharma; paano mo ako makikilala rito? Kapag sumibol sa iyo ang tamang pagkaunawa, makinig—ituon mo ang iyong pansin sa bahay ng iyong ama.

Verse 54

पतिध्यानं परित्यज्य मुक्ता ध्यानेन त्वं तदा । ज्ञाननेत्रं तदा नष्टं स्फुटं च हृदये तव

Tinalikdan mo ang pagninilay sa iyong asawa; noon ay hinanap mo ang kalayaan sa ibang pagninilay. Sa sandaling iyon, ang mata ng tunay na kaalaman sa iyong puso ay malinaw na naglaho.

Verse 55

कथं मां त्वं विजानासि ज्ञानचक्षुर्हता भुवि । कस्या माता पिता भ्राता कस्याः स्वजनबांधवाः

Paano mo ako makikilala, kung sa daigdig na ito ay pinagkaitan ako ng mata ng kaalaman? Kaninong ina ako, kaninong ama, kaninong kapatid—at kanino ang aking sariling mga kamag-anak at kaanib?

Verse 56

सर्वस्थाने पतिर्ह्येको भार्यायास्तु न संशयः । इत्युक्त्वा हि प्रहस्यैव गोभिलो दानवाधमः

“Sa bawat kalagayan, ang asawa lamang ang panginoon ng maybahay—walang alinlangan dito.” Pagkasabi nito, si Gobhila—ang pinakamasamang Dānava—ay humalakhak nang malakas.

Verse 57

न भयं विद्यते तेऽद्य ममापि शृणु पुंश्चलि । किं भवेत्तव शापेन वृथैव परिकंपसे

Walang takot para sa iyo ngayon—pakinggan mo rin ako, O babaeng mahalay. Ano ang magagawa ng iyong sumpa? Nanginginig ka nang walang kabuluhan.

Verse 58

ममगेहं समाश्रित्य भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । पद्मावत्युवाच । गच्छ पापसमाचार किं त्वं वदसि निर्घृणः

“Sa aking tahanan ka sumilong at tamasahin ang mga kalugurang ayon sa iyong nais.” Sinabi ni Padmāvatī: “Lumayas ka, ikaw na may makasalanang asal—ano itong sinasabi mo, ikaw na walang habag?”

Verse 59

सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा । धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि

Nakatindig ako sa diwa ng isang tapat at malinis na asawa, lubos na nakatalaga sa aking panginoong-asawa. O dakilang makasalanan—kung magsasalita ka nang ganyan, susunugin kita.

Verse 60

एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले । दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः

Pagkasabi nito, umupo siya nang mag-isa sa isang lihim na dako sa ibabaw ng lupa; at si Gobhila ay nagsalita sa kanya, na nilamon ng matinding dalamhati.

Verse 61

तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे । तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः

O mapalad na ginang, inilagak ko sa iyong sinapupunan ang aking makapangyarihang binhi—isang banal na gawang may gantimpala; kaya isisilang ang isang anak na yayanig sa tatlong daigdig.

Verse 62

एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा । गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी

Pagkasabi nito, noon ay umalis si Gobhila, ang Dānava. Nang makaalis na ang masamang-loob at masamang-gawang Dānava, ang makasalanang babae ay naiwan.

Verse 63

दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह

Nilamon ng matinding dalamhati, ang anak na babae ng hari ay humagulgol.