Adhyaya 45
Bhumi KhandaAdhyaya 4533 Verses

Adhyaya 45

The Account of Sukalā in the Vena Episode: The Sow, the Sons, and Royal Restraint

Isinasalaysay sa Kabanata 45 (PP.2.45) ang marahas na tagpo: hinabol ng mga mangangaso ang isang inahing baboy-ramo. Nang makita niyang napatay ang kanyang kapareha at nalagas ang kanyang angkan, nagpasya siyang makamtan ang kalagayang makalangit ng asawa at sabay na iligtas ang apat niyang supling. Sumiklab ang aral ng tungkulin sa pamilya: tumanggi ang panganay na tumakas, at hinatulan ang pag-iingat sa sarili na iniiwan ang mga magulang; hayag ding binalaan ng salaysay ang kaparusahan sa impiyerno para sa ganitong pagtalikod. Sa gitna ng pagkatalo sa labanan, nagpigil ang hari at tumangging patayin ang inahin, sapagkat ipinahayag ng mga diyos na malaking kasalanan ang pagpatay sa babae. Ngunit sinugatan siya ng mangangaso na si Jhārjhara; gumanti ang inahin nang mabagsik at nagdulot ng maraming pagkasawi, hanggang sa siya man ay mapabagsak. Pinag-uugnay ng kabanata ang rājadharma (pagpipigil at katarungan ng hari), ang etika ng pag-aaruga sa magulang, at ang malungkot na halaga ng karahasan.

Shlokas

Verse 1

पंचचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । अथ ते लुब्धकाः सर्वे शूकरीं प्रति जग्मिरे । शूराश्च दारुणाः प्राप्ताः पाशहस्ताश्च भीषणाः

Sinabi ni Sukala: Pagkaraan, ang lahat ng yaong mga mangangaso ay nagtungo sa inahing-baboy. Dumating silang matatapang at mababangis, nakapanghihilakbot, may mga silo sa kanilang mga kamay.

Verse 2

चतुरश्च ततो डिंभान्कृत्वा स्थित्वा च शूकरी । कुटुंबेन समं कांतं हतं दृष्ट्वा महाहवे

Pagkatapos, ang matalinong inahing-baboy, tinipon ang kanyang mga biik at tumindig doon; at sa dakilang labanan ay nakita niyang napatay ang kanyang minamahal, kasama ang kanyang sambahayan.

Verse 3

भर्तुर्मे चिंतितं प्राप्तमृषिदेवैश्च पूजितः । गतः स्वर्गं महात्मासौ वीर्येणानेन कर्मणा

Ang aking asawa ay nakamtan ang matagal niyang minimithi; pinarangalan ng mga rishi at ng mga deva, ang dakilang kaluluwang iyon ay nagtungo sa langit sa lakas ng gawaing ito.

Verse 4

अनेनापि पथा यास्ये स्वर्गं भर्त्ता स तिष्ठति । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रतिविचिंतितम्

“Sa landas ding ito ako’y tutungo sa langit, kung saan nananahan ang aking asawa.” Nang mapagtibay niya ito nang buong katiyakan, saka niya inisip ang tungkol sa kanyang mga anak na lalaki.

Verse 5

यदा जीवंति मे बालाश्चत्वारो वंशधारकाः । भवत्यस्य सुवीरस्य कोलस्यापि महात्मनः

Hangga’t nabubuhay ang aking apat na anak—mga tagapagpanatili ng angkan—sasaatin ang kasaganaan sa marangal at dakilang-loob na Kolang ito, ang matapang na bayani.

Verse 6

केनोपायेन पुत्रान्वै रक्षायुक्तान्करोम्यहम् । इति चिंतापरा भूत्वा दृष्ट्वा पर्वतसंकटम्

“Sa anong paraan ko mapangangalagaan nang wasto ang aking mga anak na lalaki?” Sa gayong pag-aalala, minasdan niya ang mapanganib na lagusan sa bundok.

Verse 7

तत्र मार्गं सुविस्तीर्णं निष्कासाय प्रयास्यते । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रति विचिंतितम्

Doon ay nagsikap siyang magbukas ng malapad at maayos na daan upang sila’y makalabas. Matibay na napagpasyahan ito, at saka niya muling inisip ang tungkol sa kanyang mga anak.

Verse 8

तानुवाच महाराज पुत्रान्प्रति सुमोहितान् । यावत्तिष्ठाम्यहं पुत्रास्तावद्गच्छत शीघ्रगाः

Sinabi ng dakilang hari sa kanyang mga anak na lubhang nalilito: “Habang ako’y nananatili rito, mga anak ko, umalis kayo agad—magmadali!”

Verse 9

तेषां मध्ये सुतो ज्येष्ठः कथं यास्यामि मातरम् । संत्यज्य जीवलोभाच्च धिङ्मे मातः सुजीवितम्

“Sa kanilang lahat, ako ang panganay—paano ako haharap sa aking ina kung iiwan ko siya dahil sa pagnanasa na iligtas ang sarili kong buhay? Sumpa sa akin, Ina—sumpa sa abang buhay na ito.”

Verse 10

पितृवैरं करिष्यामि साधयिष्ये रणे रिपून् । गृहीत्वा त्वं कनीयसोभ्रातॄन्स्त्रीन्दुर्गकंदरम्

“Ipaghihiganti ko ang alitan ng aking ama; sa digmaan ay pasusukuin ko ang mga kaaway. Ikaw—dalhin ang aking mga nakababatang kapatid at ang mga babae—magtungo sa ligtas na kuta, sa yungib ng bundok.”

Verse 11

पितरं मातरं त्यक्त्वा यो याति हि स पापधीः । नरकं च प्रयात्येव कृमिकोटिसमाकुलम्

Ang sinumang tumatalikod sa ama at ina at lumalayas ay may makasalanang pag-iisip; tiyak siyang mapupunta sa impiyerno, na siksik sa di-mabilang na uod.

Verse 12

तमुवाच सुदुःखार्ता त्वां त्यक्त्वाहं कथं सुत । संयास्यामि महापापा त्रयो गच्छंतु मे सुताः

Lunod sa matinding dalamhati, sinabi niya: “Anak ko, paano ako mabubuhay kung iiwan kita? Ako’y isang malaking makasalanan—hayaan ninyong umalis ang aking tatlong anak.”

Verse 13

कनीयसस्त्रयस्त्वेव गता गिरिवनांतरम् । तौ जग्मतू रणभुवं तेषामेव सुपश्यताम्

Ngunit ang tatlong nakababatang kapatid ay nagtungo sa kaloob-looban ng gubat sa bundok; at ang dalawang iyon, sa harap mismo ng kanilang mga mata, ay lumakad patungo sa larangan ng digmaan.

Verse 14

तेजसा सुबलेनापि गर्जंतौ च पुनःपुनः । अथ ते लुब्धकाः शूराः संप्राप्ता वातरंहसः

Muling-muli silang umuungal, nagliliwanag sa ningning at dakilang lakas; noon ay dumating ang matatapang na mangangaso, kasingbilis ng humahagibis na hangin.

Verse 15

पथा तेनापि दुर्गेण त्रयस्ते प्रेषिता नृप । तिष्ठतः स्म पथं रुद्ध्वा द्वावेतौ जननीसुतौ

O hari, kahit sa landasing yaong mahirap, tatlo sa iyong mga tauhan ang ipinadala. Ngunit ang dalawang ito—magkapatid na anak ng iisang ina—ay tumindig doon at hinarangan ang daan.

Verse 16

लुब्धकाश्च ततः प्राप्ताः खड्गबाणधनुर्धराः । प्रजघ्नुस्तोमरैस्तीक्ष्णैश्चक्रैश्च मुशलैस्ततः

Pagkaraan, dumating ang mga sakim, tangan ang mga tabak, palaso, at busog; at saka nila pinuksa ang mga kalaban sa matutulis na sibat, mga chakrá, at mga pamalo.

Verse 17

मातरं पृष्ठतः कृत्वा तनयो युध्यते स तैः । दंष्ट्रया निहताः केचित्केचित्तुंडेन घातिताः

Inilagay niya ang kanyang ina sa likuran, at ang anak ay nakipaglaban sa kanila. Ang ilan ay napatay ng kanyang pangil, at ang iba nama’y nabuwal sa hampas ng kanyang tuka.

Verse 18

संजघान खुराग्रैश्च शूराश्च पतिता रणे । युयुधे शूकरः संख्ये दृष्टो राज्ञा महात्मना

Sa matutulis na dulo ng kanyang mga kuko sa paa, kanyang pinabagsak ang mga mandirigma na nalugmok sa labanan. Nakipagsagupaan ang baboy-ramo sa gitna ng digmaan, at nakita ito roon ng dakilang-hiningang hari.

Verse 19

पितुः सकाशाच्छूरोयमिति ज्ञात्वा ससम्मुखः । बाणपाणिर्महातेजा मनुसूनुः प्रतापवान्

Nang malaman niya mula sa panig ng kanyang ama na, “Ang taong ito’y isang bayani,” ang maningning at makapangyarihang anak ni Manu, nag-aalab sa dakilang ningning, ay sumulong upang harapin siya, palaso sa kamay.

Verse 20

निशितेनापि बाणेन अर्द्धचंद्रानुकारिणा । राज्ञा हतः पपातोर्व्यां विद्धोरस्को महात्मना

Tinamaan ng marangal na hari ng matalim na palasong hugis kalahating-buwan; nabutas ang dibdib, at siya’y bumagsak sa lupa.

Verse 21

ममार सहसा भूमौ पपात स हि शूकरः । पुत्रमोहं परं प्राप्ता तस्योपरि गता स्वयम्

Ang baboy-ramo ay biglang namatay at bumagsak sa lupa. Dahil sa matinding pagkahumaling sa anak, siya mismo’y lumapit at nahiga sa ibabaw niya.

Verse 22

तया च निहताः शूरास्तुंडघातैर्महीतले । निपेतुर्लुब्धकाः शूराः कतिनष्टा मृता नृप

Sa kanyang mga hampas ng tuka sa lupa, napatay ang mga mandirigmang iyon. Ang mga sakim na kawal ay nangabuwal; marami ang napuksa at namatay, O hari.

Verse 23

द्रावयंती महत्सैन्यं दंष्ट्रया सूकरी ततः । यथा कृत्या समुद्भूता महाभयविधायिका

Pagkaraan, itinaboy ng inahing-baboy ang malaking hukbo sa pamamagitan ng kanyang pangil; wari’y isang sinumpang masamang puwersa na biglang sumibol at nagdulot ng matinding sindak.

Verse 24

तमुवाच ततो राज्ञी देवराजसुतोपमम् । अनया निहतं राजन्महत्सैन्यं तवैव हि

Pagkaraan ay nagsalita ang reyna sa kanya, na tila anak ng hari ng mga diyos: “O hari, tunay ngang siya ang pumatay sa iyong malaking hukbo.”

Verse 25

कस्मादुपेक्षसे कांत तन्मे त्वं कारणं वद । तामुवाच महाराजो नाहं हन्मि इमां स्त्रियम्

“Bakit mo ako ipinagwawalang-bahala, mahal ko? Sabihin mo sa akin ang dahilan.” Sumagot ang dakilang hari sa kanya, “Hindi ko papatayin ang babaeng ito.”

Verse 26

महादोषं प्रिये दृष्टं स्त्रीवधे दैवतैः किल । तस्मान्न घातयेन्नारीं प्रेषयेहं न कंचन

Mahal, tunay na ipinahayag ng mga diyos na ang pagpatay sa isang babae ay isang napakalaking kasalanan. Kaya naman, hindi dapat pumatay ng babae; hindi ako mag-uutos sa sinuman na gawin ito.

Verse 27

अस्या वधनिमित्तार्थे पापाद्बिभेमि सुंदरि । एवमुक्त्वा तदा राजा विरराम महीपतिः

“O magandang dilag, natatakot ako sa kasalanan kung isasagawa ang kanyang pagpaslang.” Matapos magsalita ng ganito, ang hari—ang panginoon ng lupa—ay nanahimik.

Verse 28

लुब्धको झार्झरो नाम ददृशे स तु सूकरीम् । कुर्वंतीं कदनं तेषां दुःसहां सुभटैरपि

Isang mangangaso na nagngangalang Jhārjhara ang nakakita sa isang inahing baboy, na pinapatay sila—napakabangis na kahit ang matatapang na mandirigma ay halos hindi siya matagalan.

Verse 29

आविव्याध सुवेगेन बाणेन निशितेन हि । संलग्नेन तु बाणेन शोणितेन परिप्लुता

Tinuhog niya ito ng isang matalim na palaso na pinakawalan nang napakabilis. Dahil sa palasong bumaon sa kanya, siya ay naligo sa sariling dugo.

Verse 30

शोभमाना त्वरां प्राप्ता वीरश्रिया समाकुला । तुंडेनापि हतः संख्ये झार्झरः स तया पुनः

Nagniningning at nagmamadaling sumugod, puspos ng ningning ng kabayanihan, muli niyang ibinagsak si Jhārjhara sa gitna ng labanan—maging sa pamamagitan ng kanyang tuka.

Verse 31

पतमानेन तेनापि झार्झरेण तदा हता । खड्गेन निशितेनापि पपात विदलीकृता

Pagkaraan, siya naman ay tinamaan ng mismong bumabagsak na sandatang Jhārjhara; at sa matalim na tabak din, siya’y bumagsak na nahati sa dalawa.

Verse 32

श्वसमाना रणेनापि मूर्च्छनाभि परिप्लुता । दुःखेन महताविष्टा जीवमाना महीतले

Humihinga pa, ngunit lupaypay sa labanan, nilulunod ng sunod-sunod na pagkahimatay; nababalot ng matinding dalamhati, nanatili siya sa lupa, halos buhay na lamang.

Verse 45

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ika-apatnapu’t limang kabanata sa Bhūmi-khaṇḍa ng Śrī Padma Purāṇa, sa salaysay ni Vena, hinggil sa kasaysayan ni Sukalā.