Adhyaya 36

Verse 1

सुनीथोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे एवमेतत्करोम्यहम् । अनया विद्यया विप्रं मोहयिष्यामि नान्यथा

Sinabi ni Sunītha: “Tunay ang iyong sinabi, O mapalad na ginang. Gagawin ko nga ito. Sa kaalamang ito ay lilinlangin ko ang brāhmaṇa—tiyak, at hindi iba.”

Verse 2

साहाय्यं देहि मे पुण्यं येन गच्छामि सांप्रतम् । एवमुक्ता तया रंभा तामुवाच मनस्विनीम्

“O banal na isa, ipagkaloob mo sa akin ang tulong upang makaalis ako ngayon din.” Nang masabi ito sa kanya, si Rambhā ay nagsalita sa matatag na ginang.

Verse 3

कीदृग्ददामि साहाय्यं तत्त्वं कथय भामिनि । दूतत्वं गच्छ मे भद्रे एतं प्रति सुसांप्रतम्

“Anong uri ng tulong ang maibibigay ko? Iwika mo ang katotohanan, O marikit na ginang. O mapalad, humayo ka ngayon bilang aking sugo sa kanya—agad, walang antala.”

Verse 4

एवमुक्तं तया तां तु रंभां प्रति सुलोचनाम् । एवमेव प्रतिज्ञातं रंभया देवयोषिता

Nang masabi ito sa kanya, ang magandang-mata na babae ay nagsalita kay Rambhā; at gayon din, si Rambhā—ang makalangit na dalaga—ay nagbigay ng pangako.

Verse 5

करिष्ये तव साहाय्यमादेशो मम दीयताम् । सद्भावेन विशालाक्षी रूपयौवनशालिनी

“Tutulungan kita—ibigay mo sa akin ang iyong utos. O malalaking-mata, pinagkalooban ng ganda at kabataan, gagawin ko ito nang tapat na mabuting-loob.”

Verse 6

मायया दिव्यरूपा सा संबभूव वरानना । रूपेणाप्रतिमालोके मोहयंती जगत्त्रयम्

Sa kapangyarihan ng kaniyang māyā, ang marikit na dalagang yaon ay nag-anyong dibino—walang kapantay sa daigdig—at sa kaniyang ganda’y inakit ang tatlong daigdig.

Verse 7

मेरोश्चैव महापुण्ये शिखरे चारुकंदरे । नानाधातुसमाकीर्णे नानारत्नोपशोभिते

At sa lubhang banal na tuktok ng Meru—sa mga kaaya-ayang yungib—na nagkalat ng sari-saring mineral at pinagniningning ng iba’t ibang hiyas.

Verse 8

देववृक्षैः समाकीर्णे बहुपुष्पोपशोभिते । देववृंदसमाकीर्णे गंधर्वाप्सरसेविते

Puno iyon ng mga punong-makalangit at pinaganda ng di-mabilang na bulaklak; siksik sa mga pangkat ng mga deva, at dinadalaw ng mga Gandharva at Apsaras.

Verse 9

मनोहरे सुरम्ये च शीतच्छायासमाकुले । चंदनानामशोकानां तरूणां चारुहासिनी

Kaakit-akit at napakaganda, hitik sa malamig na lilim; pinalamutian ng mga punong-sandal at aśoka, at ang mga batang puno’y wari’y nakangiting marikit.

Verse 10

दोलायां सा समारूढा सर्वशृङ्गारशोभिता । कौशेयेन सुनीलेन राजमाना वरानना

Nakaupo siya sa duyan, nagniningning sa lahat ng palamuti ng pag-ibig at ganda; ang may magandang mukha’y kumikislap, marilag sa pinong sutlang bughaw-madilim.

Verse 11

बंधूकपुष्पवर्णेन कंचुकेन द्विजोत्तम । सर्वांगसुंदरी बाला वीणातालकराविला

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, suot niya ang kancuka na kulay ng bulaklak na bandhūka; ang dalagang maganda sa bawat sangkap, abala ang mga kamay sa vīṇā at sa pagtitiyak ng tāla.

Verse 12

गायमाना वरं गीतं सुस्वरं विश्वमोहनम् । ताभिः परिवृता बाला सखीभिः सुमनोहरा

Umaawit siya ng dakilang awit, matamis ang himig at umaakit sa buong daigdig; ang dalaga, napalilibutan ng mga kaibigang kaaya-aya, ay lubhang nakalulugod pagmasdan.

Verse 13

अंगस्तु कंदरे पुण्ये एकांते ध्यानमास्थितः । कामक्रोधविहीनस्तु ध्यायमानो जनार्दनम्

Si Aṅga, sa isang banal na yungib, sa ganap na pag-iisa, ay naupo sa pagninilay; malaya sa pagnanasa at poot, taimtim niyang pinagninilayan si Janārdana (Viṣṇu).

Verse 14

स श्रुत्वा सुस्वरं गीतं मधुरं सुमनोहरम् । तालमानक्रियोपेतं सर्वसत्वविकर्षणम्

Nang marinig niya ang matamis at napakagandang awit na yaon—nakalulugod sa isip, may tāla at laya at wastong paraan ng pag-awit—ito’y umakit sa lahat ng nilalang.

Verse 15

ध्यानाच्चचाल तेजस्वी मायागीतेन मोहितः । समुत्थायासनात्तूर्णं वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

Nahugot mula sa kanyang pagninilay, nayanig ang maningning na nilalang, nalinlang ng mapang-akit na awit ng māyā. Biglang tumindig mula sa kanyang upuan, at luminga-linga nang paulit-ulit.

Verse 16

जगाम तत्र वेगेन मायाचलितमानसः । दोलासंस्थां विलोक्यैव वीणादंडकराविलाम्

Dali-dali siyang nagtungo roon, ang isip ay nayayanig ng māyā; at nang makita niyang nakaupo sa duyan, ang mga kamay ay abala sa leeg ng vīṇā, tumitig siya.

Verse 17

हसमानां सुगायंतीं पूर्णचंद्रनिभाननाम् । मोहितस्तेन गीतेन रूपेणापि महायशाः

Siya’y nakangiti at matamis umaawit, ang mukha’y tulad ng kabilugan ng buwan. Nabihag ang tanyag na dakila—sa kanyang awit, at gayundin sa kanyang kagandahan.

Verse 18

तस्या लावण्यभावेन मन्मथस्य शराहतः । आकुलव्याकुलज्ञान ऋषिपुत्रो द्विजोत्तमः

Sa ningning at ganda niya, tinamaan siya ng palaso ni Kāma. Ang dakilang brāhmaṇa, anak ng isang ṛṣi, ay nabalisa—ang isip at pag-unawa’y naguluhan.

Verse 19

प्रलपत्यतिमोहेन जृंभते च पुनः पुनः । स्वेदः कंपोथ संतापस्तस्याजायत तत्क्षणात्

Sa tindi ng pagkalinlang, siya’y nagbubulalas ng walang ayos at paulit-ulit na naghihikab. Noon din, sumiklab sa kanya ang pagpapawis, panginginig, at nag-aalab na init.

Verse 20

मुह्यन्निव महामोहैर्ग्लानश्चलितमानसः । वेपमानस्ततस्त्वंगो दूयमानः समागतः

Gaya ng nalilito sa dakilang mga guniguni, nanghina at nayanig ang kanyang isip; nanginginig ang katawan at nag-aalab sa loob, kaya siya’y lumapit.

Verse 21

तामालोक्य विशालाक्षीं मृत्युकन्यां यशस्विनीम् । अथोवाच महात्मा स सुनीथां चारुहासिनीम्

Nang makita niya siya—malalaking mata, marangal na anak na babae ni Kamatayan—ang dakilang-loob ay nagsalita kay Sunīthā, ang may kaaya-ayang ngiti.

Verse 22

का त्वं कस्य वरारोहे सखीभिः परिवारिता । केन कार्येण संप्राप्ता केन त्वं प्रेषिता वनम्

Sino ka, O marikit ang balakang, at kanino ka nabibilang, na napalilibutan ng mga kasama? Sa anong layunin ka naparito, at sino ang nagsugo sa iyo sa gubat?

Verse 23

तवांगं सुंदरं सर्वमत्र भाति महावने । समाचक्ष्व ममाद्यैव प्रसादसुमुखी भव

Ang iyong buong katawan ay maganda at nagniningning dito sa dakilang gubat. Ipaalam mo sa akin ngayon din; maging mapagpala at iharap ang maamong mukha.

Verse 24

मायामोहेन संमुग्धस्तस्याः कर्म न विंदति । मार्गणैर्मन्मथस्यापि परिविद्धो महामुनिः

Dahil sa pagkahilo ng māyā at pagkalito, hindi natunton ng dakilang muni ang tunay niyang layon; sapagkat siya man ay tinamaan ng mga palaso ni Manmatha.

Verse 25

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामतेः । नोवाच किंचित्सा विप्रं समालोक्य सखीमुखम्

Nang marinig niya ang gayong mabibigat na salita mula sa dakilang-loob, wala siyang sinabi; sa halip, tinitigan niya ang brāhmaṇa at saka ang mukha ng kaniyang kaibigang babae.

Verse 26

रंभां च प्रेरयामास सुनीथा संज्ञया सखीम् । समुवाच ततो रंभा सादरं तं द्विजं प्रति

Pagkaraan, tinawag ni Sunīthā at hinimok ang kaibigang si Rambhā; at saka si Rambhā, nang may paggalang, ay nagsalita sa harap ng dalawang-beses-isinilang na lalaki, ang brāhmaṇa.

Verse 27

इयं कन्या महाभागा मृत्योश्चापि महात्मनः । सुनीथाख्या प्रसिद्धेयं सर्वलक्षणसंपदा

Ang dalagang ito ay lubhang mapalad; siya rin ay anak ng dakilang-loob na si Mṛtyu (Kamatayan). Kilala siya sa pangalang Sunīthā, at taglay ang lahat ng mapalad na palatandaan.

Verse 28

पतिमन्विच्छती बाला धर्मवंतं तपोनिधिम् । शांतं दांतं महाप्राज्ञं वेदविद्याविशारदम्

Ang batang dalaga ay naghahanap ng magiging asawa: isang matuwid na lalaki, kayamanang-tapas, mapayapa at may pagpipigil-sa-sarili, lubhang marunong, at bihasa sa mga Veda at sa banal na kaalaman.

Verse 29

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामुनिः । तामुवाच ततस्त्वंगो रंभामप्सरसां वराम्

Nang marinig ng dakilang muni ang gayong mabigat na pahayag, saka niya kinausap si Rambhā, ang pinakadakila sa mga apsaras.

Verse 30

मया चाराधितो विष्णुः सर्वविश्वमयो हरिः । तेन दत्तो वरो मह्यं पुत्राख्यः सर्वसिद्धिदः

Ako’y taimtim na sumamba kay Viṣṇu—kay Hari na lumulukob sa buong sansinukob. Sa Kanya’y ipinagkaloob sa akin ang isang biyaya: isang anak, tagapagkaloob ng lahat ng ganap na tagumpay.

Verse 31

तन्निमित्तमहं भद्रे सुतार्थं नित्यमेव च । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य कन्यामेकां प्रचिंतये

Dahil dito, O mapalad na ginang, at laging may hangaring magkaanak na lalaki, patuloy kong pinagninilayan ang isang dalagang isinilang sa isang lalaking dakila ang punya at espirituwal na lakas.

Verse 32

सदैवाहं न पश्यामि सुभार्यां सत्यमीदृशीम् । इयं धर्मस्य वै कन्या धर्माचारा वरानना

Kailanma’y hindi pa ako nakakita ng tunay na mabuting asawa na gaya nito. Siya nga’y anak na babae ni Dharma—namumuhay ayon sa katuwiran, marangal ang mukha.

Verse 33

मामेवं हि भजत्वेषा यदि कान्तमिहेच्छति । यं यमिच्छेदियं बाला तं ददामि न संशयः

Kung ang dalagang ito’y sumamba sa akin sa ganitong paraan, at nagnanais ng minamahal dito, kung sinumang asawa ang kanyang naisin ay ibibigay ko—walang pag-aalinlangan.

Verse 34

अदेयं देयमित्याह अस्याः संगमकारणात् । एकमेवं त्वया देयं श्रूयतां द्विजसत्तम

“Ang hindi dapat ibigay ay ibigay,” wika niya—sapagkat iyon ang magiging sanhi ng pakikipag-isa sa kanya. “Kaya ito lamang ang dapat mong ibigay. Makinig ka, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-isinilang.”

Verse 35

रंभोवाच । विप्रेंद्र त्वं शृणुष्वेह प्रतिज्ञां वच्मि सांप्रतम् । एषा नैव त्वया त्याज्या धर्मपत्नी तवैव हि

Sinabi ni Rambhā: “O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, makinig ka rito. Ipinahahayag ko ngayon ang isang banal na panata: huwag mo siyang iiwan kailanman, sapagkat siya nga ang iyong dharmapatnī, ang iyong tunay na asawa.”

Verse 36

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने षट्त्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ika-tatlumpu’t anim na kabanata, ang ‘Salaysay ni Vena,’ sa Bhūmi-khaṇḍa ng banal na Padma Purāṇa.

Verse 37

स्वहस्तं देहि विप्रेंद्र सत्यप्रत्ययकारकम् । एवमस्तु मया दत्तो ह्यस्या हस्तो न संशयः

“O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ibigay mo ang sarili mong kamay bilang panatang nagpapatibay sa katotohanan. Gayon na nga—sa akin, naibigay na ang kamay niya; walang alinlangan dito.”

Verse 38

सूत उवाच । एवं संबधिकं कृत्वा सत्यप्रत्ययकारकम् । गांधर्वेण विवाहेन सुनीथामुपयेमिवान्

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, nang maitatag ang isang nagbubuklod na ugnayan bilang panatang nagpapatunay sa katotohanan, kinuha niya si Sunīthā bilang asawa sa pamamagitan ng kasalang Gāndharva.

Verse 39

तस्मै दत्वा सुनीथां तां रंभा हृष्टेन चेतसा । सा तां चामंत्रयित्वा वै गता गेहं स्वकं पुनः

Matapos ibigay sa kanya si Sunīthā, si Rambhā—na may pusong nagagalak—ay nagpaalam sa kanya at muling bumalik sa sarili niyang tahanan.

Verse 40

प्रहृष्टचेतसः सख्यः स्वस्थानं परिजग्मिरे । गतासु तासु सर्वासु सखीषु द्विजसत्तमः

Nagagalak ang kanilang mga puso, ang mga kaibigang iyon ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan. Nang makaalis na ang lahat ng mga kasamang babae, ang pinakadakilang brāhmaṇa ay nanatili roon.

Verse 41

रेमे त्वंगस्तया सार्धं प्रियया भार्यया सह । तस्यामुत्पाद्य तनयं सर्वलक्षणसंयुतम्

Nagdiwang si Haring Aṅga kasama ang minamahal niyang asawa; at sa pamamagitan niya ay nagkaanak siya ng isang lalaking may lahat ng mapalad na tanda.

Verse 42

चकार नाम तस्यैव वेनाख्यं तनयस्य हि । ववृधे स महातेजाः सुनीथातनयस्तदा

Ipinangalan niya sa anak na iyon ang pangalang “Vena”. Pagkaraan, ang lubhang maningning na iyon—ang anak ni Sunīthā—ay lumaki noon.

Verse 43

वेदशास्त्रमधीत्यैव धनुर्वेदं गुणान्वितम् । सर्वासामपि मेधावी विद्यानां पारमेयिवान्

Matapos pag-aralan ang mga Veda at ang mga śāstra, at gayundin ang Dhanurveda na may mararangal na katangian, siya’y matalino at nakaabot sa ganap na kahusayan sa lahat ng kaalaman.

Verse 44

अंगस्य तनयो वेनः शिष्टाचारेण वर्तते । स वेनो ब्राह्मणश्रेष्ठः क्षत्त्राचारपरोऽभवत्

Si Vena, anak ni Aṅga, ay namuhay ayon sa asal ng mga marurunong at may kultura. Gayunman, O pinakadakilang brāhmaṇa, si Vena ay naging lubos na nakatuon sa mga gawi ng pamumunong kṣatriya.

Verse 45

दिवि चेंद्रो यथा भाति सर्वतेजःसमन्वितः । भात्येवं तु महाप्राज्ञः स्वबलेन पराक्रमैः

Kung paanong ang buwan ay nagniningning sa kalangitan, puspos ng lahat ng liwanag, gayon din ang dakilang marunong ay nagliliwanag—sa sariling lakas at kabayanihang pagkamagiting.

Verse 46

चाक्षुषस्यांतरे प्राप्ते वैवस्वतसमागते । प्रजापालं विना लोके प्रजाः सीदंति सर्वदा

Nang lumipas ang Manvantara ni Cākṣuṣa at dumating ang Manvantara ni Vaivasvata, ang mga nilalang sa daigdig—kapag walang tagapangalaga ng bayan—ay laging nalulugmok sa pagdurusa.

Verse 47

ऋषयो धर्मतत्त्वज्ञाः प्रजाहेतोस्तपोधनाः । व्यचिंतयन्महीपालं धर्मज्ञं सत्यपंडितम्

Ang mga ṛṣi—nakaaalam sa tunay na diwa ng dharma, mayaman sa yaman ng tapas, at nakatuon sa kapakanan ng mga nilalang—ay nagmuni-muni tungkol sa isang hari: isang tagapamahalang batid ang dharma at pantas na tapat sa katotohanan.

Verse 48

तं वेनमेव ददृशुः संपन्नं लक्षणैर्युतम् । प्राजापत्ये पदे पुण्ये अभ्यषिंचन्द्विजोत्तमाः

At nakita nila si Vena mismo—ganap at may taglay na mapalad na mga palatandaan—at sa banal na katungkulan ni Prajāpati, siya’y pinahiran at itinalaga ng mga pinakadakilang dvija.

Verse 49

अभिषिक्ते महाभागे त्वंगपुत्रे तदा नृपे । ते प्रजापतयः सर्वे जग्मुश्चैव तपोवनम्

O hari, nang ang mapalad na anak ni Aṅga ay mapahiran at maitalaga noon, ang lahat ng mga Prajāpati ay umalis at nagtungo sa gubat ng tapas.

Verse 50

गतेषु तेषु सर्वेषु वेनो राज्यमकारयत् । सूत उवाच । सा सुनीथा सुतं दृष्ट्वा सर्वराज्यप्रसाधकम्

Nang sila’y pawang nakalisan, si Haring Vena ay nagsimulang mamahala sa kaharian. Wika ni Sūta: si Sunīthā, nang makita ang kaniyang anak—na may kakayahang ayusin ang lahat ng gawain ng kaharian—ay nagalak.

Verse 51

विशंकते प्रभावेण शापात्तस्य महात्मनः । मम पुत्रो महाभागो धर्मत्राता भविष्यति

Dahil sa takot sa bisa ng sumpa ng dakilang banal na iyon, (iniisip niya,) “Ang aking mapalad na anak ay magiging tagapangalaga ng dharma.”

Verse 52

इत्येवं चिंतयेन्नित्यं पूर्वपापाद्विशंकिता । धर्मांगानि सुपुण्यानि सुताग्रे परिदर्शयेत्

Sa gayong pag-iisip araw-araw, at nanginginig sa bunga ng dating kasalanan, dapat niyang ihayag sa harap ng kaniyang anak ang mga lubhang banal na sangkap ng dharma—ang matuwid na asal.

Verse 53

सत्यभावादि कान्पुण्यान्गुणान्सा वै प्रकाशयेत् । इत्युवाच सुतं सा हि अहं धर्मसुता सुत

“Ihayag nga niya ang mga banal na katangiang tulad ng katotohanan at wagas na kalooban.” Sa gayon ay nagsalita siya sa kaniyang anak: “Sapagkat ako’y anak ni Dharma, anak ko.”

Verse 54

पिता ते धर्मतत्त्वज्ञस्तस्माद्धर्मं समाचर । इत्येवं बोधयेन्नित्यं पुत्रं वेनं तदा सती

“Ang iyong ama ay nakaaalam ng tunay na diwa ng dharma; kaya isabuhay mo ang dharma.” Sa ganitong paraan, ang banal na babae ay patuloy na nagtuturo noon sa kaniyang anak na si Vena.

Verse 55

मातापित्रोस्तयोर्वाक्यं प्रजायुक्तं प्रपालयेत् । एवं वेनः प्रजापालः संजातःक्षितिमंडले

Dapat tapat na tuparin ang utos ng ina at ama, kung ito’y nakaugnay sa kapakanan ng mga tao. Sa gayon isinilang si Vena, tagapangalaga ng mga nasasakupan, sa bilog na daigdig.

Verse 56

सुखेन जीवते लोकःप्रजाधर्मेणरंजिताः । एवं राज्यप्रभावं तु वेनस्यापि महात्मनः

Namuhay nang maginhawa ang mga tao, nalulugod sa matuwid na pamamahala sa mga nasasakupan. Ganyan nga ang bisa at kapangyarihan ng paghahari—maging kay Vena na dakilang-loob.

Verse 57

धर्मभावाः प्रवर्तंते तस्मिञ्छासति पार्थिवे

Kapag ang haring iyon ang namumuno, ang mga ugaling at gawang matuwid ay ganap na sumisigla at lumalaganap.