
The Vena Episode (Sunīthā’s Lament, Counsel on Fault, and the Turn toward Māyā-vidyā)
Sa pagbigkas ni Sūta, isinalaysay ni Sunīthā ang dalamhati niya sa pagkabigo sa pag-aasawa dahil sa sumpa ng isang ṛṣi. Bagaman taglay niya ang mga kabutihan, binalaan siya ng mga deva at mga pantas na ang magiging anak niya sa hinaharap ay magiging makasalanan at sisira sa angkan; ginamit nila ang mga paghahambing na “isang patak” (alak sa tubig ng Gaṅgā, maasim na lugaw sa gatas) upang ipakita ang pagkalat ng kasalanan. Tinanggihan ang inaasahang ugnayan, kaya nagpasiya si Sunīthā na magtungo sa gubat para sa tapas, at tinanggap ang pagtanggi bilang bunga ng karma. Ngunit sumagot ang kanyang mga kaibigang sakhyaḥ, kabilang si Rambhā at iba pang apsarā, na kahit ang mga diyos ay may kapintasan—ang baluktot na pananalita ni Brahmā, mga paglabag ni Indra, ang pagdadala ng bungo ni Śiva, ang sumpa kay Kṛṣṇa, at ang di-ganap na katotohanan ni Yudhiṣṭhira—kaya may pag-asa at may lunas. Ipinahayag nila ang mga huwarang katangiang pambabae at nangakong tutulong. Pagkaraan, ipinagkaloob nina Rambhā at ng mga apsarā ang isang mapanlinlang na vidyā (māyā-vidyā); at si Sunīthā ay nakatagpo ng isang ascetic na brāhmaṇa mula sa angkan ni Atri, na naghahanda sa susunod na pag-usad ng salaysay.
Verse 1
सूत उवाच । यथा शप्ता वने पूर्वं सुशंखेन महात्मना । तासु सर्वं समाख्यातं सखीष्वेव विचेष्टितम्
Sūta ang nagsabi: “Kung paanong sila’y minsang isinumpa sa gubat ng dakilang si Suśaṅkha—ang lahat ay ganap nang naisalaysay, pati ang kanilang kilos sa piling ng mga kasamang babae.”
Verse 2
आत्मनश्च महाभागा दुःखेनातिप्रपीडिता । सुनीथोवाच । अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि सख्यः शृण्वंतु सांप्रतम्
At ang marangal na ginang, sa kanyang kalooban, ay labis na pinahirapan ng dalamhati. Sinabi ni Sunīthā: “May iba pa akong sasabihin; mga kaibigan, makinig kayo ngayon.”
Verse 3
मदीयरूपसंपत्ति वयः सगुणसंपदः । विलोक्य तातश्चिंतात्मा संजातो मम कारणात्
Nang makita ang aking kagandahan, aking kabataan, at yaman ng mga katangian, ang aking ama’y napuno ng balisang pag-iisip—dahil sa akin.
Verse 4
देवेभ्यो दातुकामोऽसौ मुनिभ्यस्तु महायशाः । मां च हस्ते विगृह्यैव सर्वान्वाक्यमुदाहरत्
Sabik siyang maghandog sa mga deva at sa mga muni; ang tanyag na iyon ay hinawakan ang aking kamay at saka nagsalita sa lahat ng ganitong mga salita.
Verse 5
गुणयुक्ता सुता बाला ममेयं चारुलोचना । दातुकामोस्मि भद्रं वो गुणिने सुमहात्मने
Ang batang dalagang ito—ang aking anak—ay may mga kabutihang-asal at may kaibig-ibig na mga mata. Para sa inyong kabutihan, nais ko siyang ipagkaloob sa isang banal at dakilang-loob na lalaki.
Verse 6
मृत्योर्वाक्यं ततो देवा ऋषयः शुश्रुवुस्तदा । तमूचुर्भाषमाणं ते देवा इंद्र पुरोगमाः
Pagkaraan, narinig ng mga deva at ng mga rishi ang mga salita ni Mṛtyu (Kamatayan). Habang siya’y nagsasalita, ang mga deva—na pinangungunahan ni Indra—ay tumugon sa kanya.
Verse 7
तव कन्या गुणाढ्येयं शीलानां परमो निधिः । दोषेणैकेन संदुष्टा ऋषिशापेन तेन वै
Ang iyong anak na babae ay sagana sa mga kabutihan—tunay na pinakamataas na kayamanan ng mabuting asal; subalit nadungisan siya ng iisang kapintasan, at iyon nga’y dahil sa sumpa ng isang rishi.
Verse 8
अस्यामुत्पत्स्यते पुत्रो यस्य वीर्यात्पुमान्किल । भविता स महापापी पुण्यवंशविनाशकः
Mula sa kaniya, sinasabing isisilang ang isang anak—na inihasik ng binhi ng lalaking yaon. Siya’y magiging dakilang makasalanan, wawasak sa banal na angkan.
Verse 9
गंगातोयेन संपूर्णः कुंभ एव प्रदृश्यते । सुरायाबिन्दुनालिप्तो मद्यकुम्भः प्रजायते
Ang banga na punô ng tubig ng Gaṅgā ay nakikitang banal na banga; ngunit kapag nadampian kahit isang patak ng alak, nagiging banga ng inumin itong nakalalasing.
Verse 10
पापस्य पापसंसर्गात्कुलं पापि प्रजायते । आरनालस्य वै बिंदुः क्षीरमध्ये प्रयाति चेत्
Sa pakikisama sa kasalanan, nadudungisan maging ang angkan at nagbubunga ng makasalanang supling—gaya ng isang patak ng maasim na lugaw na, paghulog sa gatas, ay nakasisira nito.
Verse 11
पश्चान्नाशयते क्षीरमात्मरूपं प्रकाशयेत् । तद्वद्विनाशयेद्वंशं पापः पुत्रो न संशयः
Gaya ng isang bagay na sa huli’y sumisira sa gatas at inilalantad ang sarili nitong anyo, gayon din ang makasalanang anak: winawasak niya ang lahi—walang pag-aalinlangan.
Verse 12
अनेनापि हि दोषेण तवेयं पापभागिनी । अन्यस्मै दीयतां गच्छ देवैरुक्तः पिता मम
“Tunay nga, dahil sa kasalanang ito, ikaw ay naging kabahagi ng sala. Humayo—ipagkaloob ka sa iba; gayon ang utos na ibinulong ng mga diyos sa aking ama.”
Verse 13
देवैश्चापि सगंधर्वैरृषिभिश्च महात्मभिः । तैश्चापि संपरित्यक्तः पिता मे दुःखपीडितः
Maging ang mga diyos, kasama ang mga Gandharva at ang mga dakilang pantas, ay tumalikod sa kanya. Nilisan din nila siya; kaya ang aking ama ay pinahihirapan at dinudurog ng dalamhati.
Verse 14
ममान्ये चापि स्वीकारं न कुर्वंति हि सज्जनाः । एवं पापमयं कर्म मया चैव पुरा कृतम्
Iniisip ko na kahit ang mga mabubuting tao ay hindi ako tinatanggap; sapagkat noon pa man ay nakagawa ako ng gawang hitik sa kasalanan.
Verse 15
संतप्ता दुःखशोकेन वनमेव समाश्रिता । तप एव चरिष्यामि करिष्ये कायशोषणम्
Naglalagablab sa pighati at dalamhati, sa gubat lamang ako sumilong. Magtitiis ako nang mag-isa; papayatin ko ang aking katawan sa pamamagitan ng penitensiya.
Verse 16
भवतीभिः सुपृष्टाहं कार्यकारणमेव हि । मम चिंतानुगं कर्म मया तद्वः प्रकाशितम्
Mabuti ninyo akong natanong tungkol sa mismong sanhi ng gawa. Ang gawang sumunod sa aking layon—iyon ay ipinahayag ko na ngayon sa inyo.
Verse 17
एवमुक्त्वा सुनीथा सा मृत्योः कन्या यशस्विनी । विरराम च दुःखार्ता किंचिन्नोवाच वै पुनः
Pagkasabi nito, si Sunīthā—ang bantog na anak na babae ni Kamatayan—na nilamon ng dalamhati, ay tumahimik at wala nang sinabi pa.
Verse 18
सख्य ऊचुः । दुःखमेव महाभागे त्यज कायविनाशनम् । नास्ति कस्य कुले दोषो देवैः पापं समाश्रितम्
Wika ng mga kaibigan: “O marangal na ginang, talikdan mo ang landas na sumisira sa sarili at pawang dalamhati ang idudulot. Saang angkan ba walang kapintasan? Maging ang mga deva’y nadapuan ng kasalanan.”
Verse 19
जिह्ममुक्तं पुरा तेन ब्रह्मणा हरसंनिधौ । देवैश्चापि स हि त्यक्तो ब्रह्माऽपूज्यतमोऽभवत्
Noon, sa harap ni Hara (Śiva), si Brahmā ay nagwika ng baluktot na salita. Kaya’t maging ang mga deva’y tumalikod sa kanya, at si Brahmā ay naging pinakahuling sinasamba.
Verse 20
ब्रह्महत्या प्रयुक्तोऽसौ देवराजोपि पश्य भोः । देवैः सार्धं महाभागस्त्रैलोक्यं परिभुंजति
Masdan, O ginoo—bagaman siya’y dinapuan ng kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa, ang panginoon ng mga deva, ang dakila, ay nagtatamasa pa rin ng paghahari sa tatlong daigdig kasama ng mga deva.
Verse 21
गौतमस्य प्रियां भार्यामहल्यां गतवान्पुरा । परदाराभिगामी स देवत्वे परिवर्त्तते
Noon, nilapitan niya si Ahalyā, ang minamahal na asawa ni Gautama; bagaman siya’y pumasok sa asawa ng iba, siya’y muling naibabalik sa kalagayang maka-diyos.
Verse 22
ब्रह्महत्योपमं कर्म दारुणं कृतवान्हरः । ब्रह्मणस्तु कपालेन चाद्यापि परिवर्तते
Si Hara (Śiva) ay gumawa ng kakila-kilabot na gawa, na tulad ng kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa; at hanggang ngayon ay gumagala pa rin siya na tangan ang bungo ni Brahmā.
Verse 23
देवानमंतितं देवमृषयो वेदपारगाः । आदित्यः कुष्ठसंयुक्तस्त्रैलोक्यं च प्रकाशयेत्
Pinuri ng mga rishi na ganap sa Veda ang banal na Panginoon. At si Āditya, bagama’t may ketong, ay patuloy na nagliliwanag sa tatlong daigdig.
Verse 24
लोकानमंतितं देवं देवाद्याः सचराचराः । कृष्णो भुंक्ते महाशापं भार्गवेण कृतं पुरा
Sinasamba ng mga diyos at ng lahat ng nilalang—gumagalaw man o di-gumagalaw—ang Panginoon bilang kanlungan ng mga daigdig; gayunman, tinitiis ni Kṛṣṇa ang dakilang sumpang minsang binitiwan ni Bhārgava.
Verse 25
गुरुभार्यांगतश्चंद्रः क्षयी तेन प्रजायते । भविष्यति महातेजा राजराजः प्रतापवान्
Dahil lumapit ang Buwan sa asawa ng kanyang guro, siya’y napasailalim sa pagliit at pagpanaw. Mula roon ay isisilang ang isang makapangyarihan, maningning, at matapang na hari—ang ‘hari ng mga hari.’
Verse 26
पांडुपुत्रो महाप्राज्ञो धर्मात्मा स युधिष्ठिरः । गुरोश्चैव वधार्थाय अनृतं स वदिष्यति
Ang anak ni Pāṇḍu—si Yudhiṣṭhira, lubhang marunong at matuwid—ay, upang maipatupad ang pagkamatay ng kanyang guro, magsasalita ng isang di-katotohanan.
Verse 27
एतेष्वेव महत्पापं वर्तते च महत्सु च । वैगुण्यं कस्य वै नास्ति कस्य नास्ति च लांछनम्
Kahit sa mga ito, may malaking kasalanan—maging sa mga dakila man. Sapagkat sino ba ang walang kapintasan, at sino ang walang bahid?
Verse 28
भवती स्वल्पदोषेण विलिप्तासि वरानने । उपकारं करिष्यामस्तवैव वरवर्णिनि
O ginang na may magandang mukha, nadungisan ka ng munting pagkukulang. O marikit ang kutis, tunay na kami’y tutulong sa iyo.
Verse 29
तवांगे ये गुणाः संति सत्यस्त्रीणां यथा शुभे । अन्यत्रापि न पश्यामस्तान्गुणांश्चारुलोचने
O mapalad na babae, ang mga kabutihang nasa iyo ay gaya ng sa mga tapat at matuwid na maybahay; wala kaming nakikitang gayong mga katangian saanman, O marikit ang mga mata.
Verse 30
रूपमेव गुणः स्त्रीणां प्रथमं भूषणं शुभे । शीलमेव द्वितीयं च तृतीयं सत्यमेव च
O mapalad na babae, sa mga babae ang kagandahan ang unang palamuti; ang mabuting asal ang ikalawa, at ang katotohanan ang ikatlo.
Verse 31
आर्जवत्वं चतुर्थं च पंचमं धर्ममेव हि । मधुरत्वं ततः प्रोक्तं षष्ठमेव वरानने
Ang pagiging tuwid at walang daya ang ikaapat, at ang dharma—ang katuwiran—ang ikalima. Pagkaraan, ang katamisan ng pananalita ang ikaanim, O ginang na may magandang mukha.
Verse 32
शुद्धत्वं सप्तमं बाले अंतर्बाह्येषु योषितम् । अष्टमं हि पितुर्भावः शुश्रूषा नवमं किल
O bata, ang ikapito ay kadalisayan—sa babae, sa loob at sa labas. Ang ikawalo ay mala-ama ang pag-uugali, at ang ikasiyam, wika nila, ay masusing paglilingkod.
Verse 33
सहिष्णुर्दशमं प्रोक्तं रतिश्चैकादशं तथा । पातिव्रत्यं ततः प्रोक्तं द्वादशं वरवर्णिनि
Ang pagtitiis ay ipinahayag na ikasampung katangian; at ang pag-ibig ng mag-asawa ang ikalabing-isa. Pagkaraan nito, ang katapatan ng maybahay—ang debosyon sa asawa—ay itinakda bilang ikalabindalawa, O ginang na marikit ang kutis.
Verse 34
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने चतुस्त्रिंशोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ika-tatlumpu’t apat na kabanata—ang salaysay ni Vena—sa Bhūmi-khaṇḍa ng kagalang-galang na Padma Purāṇa.
Verse 35
तमुपायं प्रपश्यामस्तवार्थं वयमेव हि । तामूचुस्ता वराः सख्यो मा त्वं वै साहसं कुरु
“Kami mismo ang hahanap ng paraan para sa iyong kapakanan.” Kaya sinabi ng mga mararangal na kaibigang iyon sa kanya: “Huwag kang gagawa ng anumang pabigla-biglang hakbang.”
Verse 36
सूत उवाच । एवमुक्ता सुनीथा सा पुनरूचे सखीस्तु ताः । कथयध्वं ममोपायं येन भर्ता भविष्यति
Sūta ay nagsabi: Nang masabihan nang gayon, muling nagsalita si Sunīthā sa mga kaibigang iyon: “Ihayag ninyo sa akin ang paraan upang ako’y magkaroon ng asawa.”
Verse 37
तामूचुस्ता वरा नार्यो रंभाद्याश्चारुलोचनाः । रूपमाधुर्यसंयुक्ता भवती भूतिवर्द्धनी
Sinabi sa kanya ng mga mararangal na babae—sina Rambhā at ang iba pa, na may magagandang mata: “Ikaw ay pinagkalooban ng tamis ng kagandahan; ikaw ang nagpapalago ng kasaganaan at kagalingan.”
Verse 38
ब्रह्मशापेन संभीता वयमत्र समागताः । तां प्रोचुश्च विशालाक्षीं मृत्योः कन्यां सुलोचनाम्
Dahil sa sumpa ni Brahmā, kami’y nanginig sa takot at nagtipon dito. At nagsalita sila sa dalagang malalapad ang mata, marikit ang paningin—ang anak ni Kamatayan.
Verse 39
विद्यामेकां प्रदास्यामः पुरुषाणां प्रमोहिनीम् । सर्वमायाविदां भद्रे सर्वभद्रप्रदायिनीम्
“Ipagkakaloob namin ang iisang vidyā—isang mahikang kaalaman na lubos na lumilinlang sa mga lalaki, O mapalad na ginang; batid ito ng lahat ng bihasa sa māyā, at nagbibigay ng bawat uri ng makamundong ‘kabutihang-palad.’”
Verse 40
विद्याबलं ततो दद्युस्तस्यैताः सुखदायकम् । यं यं मोहयितुं भद्रे इच्छस्येवं सुरादिकम्
Pagkaraan, ipinagkaloob nila sa kanya ang lakas ng vidyā—ang mga paraang ito’y pinagmumulan ng ligaya—upang, O mapalad na ginang, malinlang niya ang sinumang naisin, maging ang mga deva at iba pa.
Verse 41
तं तं सद्यो मोहय वा इत्युक्ता सा तथाऽकरोत् । विद्यायां हि सुसिद्धायां सा सुनीथा सुनंदिता
Nang sabihing, “Linlangin mo siya agad—oo, siya mismo,” ginawa niya iyon nang gayon nga. Sapagkat sa ganap na nahubog at lubos na natamong vidyā, si Sunīthā ay dalubhasa at lubhang nalulugod.
Verse 42
भ्रमत्येवं सखीभिस्तु पुरुषान्सा विपश्यति । अटमानागता पुण्यं नंदनं वनमुत्तमम्
Sa gayon, habang gumagala kasama ang kanyang mga kaibigan, napansin niya ang mga lalaki. Sa paglalakad-lakad, narating niya ang banal at napakahusay na gubat na Nandana.
Verse 43
गंगातीरे ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणं रूपसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सूर्यतेजः समप्रभम्
Pagkaraan, sa pampang ng Gaṅgā, nakita niya ang isang brāhmaṇa na may kagandahan—ganap sa lahat ng mapalad na palatandaan, at nagniningning na kasingliwanag ng araw.
Verse 44
रूपेणाप्रतिमं लोके द्वितीयमिव मन्मथम् । देवरूपं महाभागं भाग्यवंतं सुभाग्यदम्
Sa kagandahang walang kapantay sa daigdig—tila ikalawang Kāma—may anyong makadiyos, lubhang mapalad, puspos ng mabuting kapalaran, at nagbibigay ng mapalad na biyaya sa iba.
Verse 45
अनौपम्यं महात्मानं विष्णुतेजः समप्रभम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं विष्णुतुल्यपराक्रमम्
Walang kapantay—isang dakilang kaluluwa, nagniningning sa mismong liwanag ni Viṣṇu; isang Vaiṣṇava na pumupuksa sa lahat ng kasalanan, at ang tapang ay kapantay ni Viṣṇu.
Verse 46
कामक्रोधविहीनं तमत्रिवंशविभूषणम्
Siya—malaya sa pita at poot—ang palamuti ng angkan ni Atri.
Verse 47
दृष्ट्वा सुरूपं तपसां स्वरूपं दिव्यप्रभावं परितप्यमानम् । पप्रच्छ रंभां सुसखीं सरागा कोयं दिविष्ठः प्रवरो महात्मा
Nang makita niya ang magandang anyo—na siyang larawan ng mga pag-aayuno at tapas—na nagniningning sa banal na kapangyarihan at nagsasagawa ng matinding penitensiya, siya, puno ng pananabik na pag-usisa, ay nagtanong sa kanyang matalik na kaibigang si Rambhā: “Sino ang dakila at marangal na mahātmang ito na nananahan sa langit?”