Adhyaya 23

Verse 1

ऋषय ऊचुः । विचित्रेयं कथा पुण्या धन्या यशोविधायिनी । सर्वपापहरा प्रोक्ता भवता वदतां वर

Sinabi ng mga rishi: “Kamangha-mangha ang salaysay na ito—banal, mapalad, at nagbibigay ng karangalan. Ipinahayag mo ito, O pinakamainam sa mga tagapagsalita, bilang tagapag-alis ng lahat ng kasalanan.”

Verse 2

सृष्टिसंबंधमेतन्नस्तद्भवान्वक्तुमर्हति । पूर्वमेव यथासृष्टिर्विस्तरात्सूतनंदन

Ipinakikiusap naming ipaliwanag mo sa amin ang bagay na ito tungkol sa paglikha—kung paano naganap ang paglikha sa pasimula, nang may ganap na paglalatag, O anak ni Sūta.

Verse 3

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि सृष्टिसंहारकारणम् । श्रुतमात्रेण यस्यापि नरः सर्वज्ञतां व्रजेत्

Sinabi ni Sūta: “Ipapaliwanag ko nang masinsinan ang sanhi ng paglikha at pagkalusaw; sa pagdinig lamang nito, ang tao’y maaaring makarating sa ganap na kaalaman.”

Verse 4

हिरण्यकश्यपेनापि व्यापितं भुवनत्रयम् । तपसाराध्य प्रबह्माणं वरं प्राप्तं सुदुर्लभम्

Maging si Hiraṇyakaśyapa ay sinakop ang tatlong daigdig; at sa pamamagitan ng matinding tapas, pinalugod niya si Brahmā at nakamtan ang isang biyayang lubhang bihirang makuha.

Verse 5

तस्माद्देवान्महाभागादमरत्वं तथैव च । देवांल्लोकान्स संव्याप्य प्रभुत्वं स्वयमर्जितम्

Kaya mula sa dakilang mapalad na iyon, tinamo ng mga deva ang walang-kamatayan; at siya, nilaganap ang mga daigdig ng mga deva, ay nagkamit ng paghahari sa sariling pagsisikap.

Verse 6

ततो देवाः सगंधर्वा मुनयो वेदपारगाः । नागाश्च किन्नराः सिद्धा यक्षाश्चैव तथापरे

Pagkaraan, ang mga deva kasama ang mga Gandharva, ang mga muni na bihasa sa mga Veda, gayundin ang mga Nāga, Kinnara, Siddha, Yakṣa, at iba pang nilalang, ay nagtipon.

Verse 7

ब्रह्माणं तु पुरस्कृत्य जग्मुर्नारायणं प्रभुम् । क्षीरसागरसंसुप्तं योगनिद्रां गतं प्रभुम्

Inuna si Brahmā sa unahan, sila’y nagtungo kay Panginoong Nārāyaṇa, ang Kataas-taasang Tagapamahala, na nahihimbing sa Karagatang Gatas, pumasok sa yogic na pag-idlip.

Verse 8

तं संबोध्य महास्तोत्रैर्देवाः प्रांजलयस्तथा । संबुद्धे सति देवेशे वृत्तं तस्य दुरात्मनः

Pagkatapos, ang mga deva na magkadikit ang palad ay gumising sa Kanya sa pamamagitan ng dakilang mga himno ng papuri; at nang magising ang Panginoon ng mga deva, isinalaysay nila ang pangyayari tungkol sa masamang-loob na iyon.

Verse 9

आचचक्षुर्महाप्राज्ञ समाकर्ण्य जगत्पतिः । नृसिंहरूपमास्थाय हिरण्यकशिपुं व्यहन्

O dakilang pantas, nang marinig ng Panginoon ng sansinukob ang kanilang sinabi, inanyuan Niya ang anyong Narasiṃha at pinuksa si Hiraṇyakaśipu.

Verse 10

पुनर्वाराहरूपेण हिरण्याक्षो महाबलः । उद्धृता वसुधा पुण्या असुरो घातितस्तदा

Muli, sa anyong Baboy-damo (Varāha), pinaslang ang makapangyarihang Hiraṇyākṣa, at itinaas ang banal na Daigdig.

Verse 11

अन्यांश्चघातयामास दानवान्घोरदर्शनान् । एवं चैतेषु नष्टेषु दानवेषु महत्सु च

At ipinapatay rin niya ang iba pang mga Dānava na kakila-kilabot ang anyo. Kaya nang mapuksa rin ang mga dakilang Dānava na iyon, ...

Verse 12

अन्येषु तेषु नष्टेषु दितिपुत्रेषु वै तदा । पुनः स्थानेषु प्राप्तेषु देवेषु च महत्सु च

Nang mapuksa na noon ang iba pang mga anak ni Diti, at nang muling maibalik sa kani-kanilang luklukan ang mga dakilang diyos,

Verse 13

यज्ञेष्वेव प्रवृत्तेषु सर्वेषु धर्मकर्मसु । सुस्थेषु सर्वलोकेषु सा दितिर्दुःखपीडिता

Nang ang mga yajña ay masiglang isinasagawa, nang ang lahat ng gawaing-dharma ay tinutupad, at payapa at masagana ang lahat ng daigdig—si Diti lamang ang pinahirapan ng dalamhati.

Verse 14

पुत्रशोकेन संतप्ता हाहाभूता विचेतना । भर्तारं सूर्यसंकाशं तपस्तेजः समन्वितम्

Sa tindi ng dalamhati sa anak, siya’y nagngangalit sa pagdurusa, sumisigaw ng “ay, ay,” at halos wala sa sarili; nilapitan niya ang kanyang asawa, na kasingliwanag ng araw at puspos ng ningas ng tapasya.

Verse 15

दातारं च महात्मानं भर्तारं कश्यपं तदा । भक्त्या प्रणम्य विप्रेन्द्र तमुवाच महामतिम्

Pagkaraang yumukod nang may debosyon kay Kaśyapa—ang marangal niyang asawa, dakilang-mapagkaloob at dakila ang loob—kinausap niya ang lubhang marunong na iyon, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa.

Verse 16

भगवन्नष्टपुत्राहं कृता देवेन चक्रिणा । दैतेया दानवाः सर्वे देवैश्चैव निपातिताः

O Mapalad na Panginoon, ako’y ginawang ulila sa mga anak ng Diyos na may dalang Sudarśana; at ang lahat ng mga Daitya at Dānava ay ibinagsak din ng mga diyos.

Verse 17

पुत्रशोकानलेनाहं संतप्ता मुनिसत्तम । ममानंदकरं पुत्रं सर्वतेजोहरं विभो

Sa apoy ng dalamhati sa aking anak, ako’y nasusunog at labis na pinahihirapan, O pinakadakila sa mga muni. O Panginoon, ang aking anak—na siyang ligaya ko—ay nag-alis ng lahat kong ningning.

Verse 18

सुबलं चारुसर्वांगं देवराजसमप्रभम् । बुद्धिमंतं सुसर्वज्ञं ज्ञातारं सर्वपंडितम्

Siya’y napakalakas, kaaya-aya ang bawat sangkap, at nagniningning na tulad ng hari ng mga diyos; matalino, tunay na tila nakaaalam ng lahat, mapanuri at nakakikilala, at pinakadakila sa lahat ng pantas.

Verse 19

तपस्तेजः समायुक्तं सबलं चारुलक्षणम् । ब्रह्मण्यं ज्ञानवेत्तारं देवब्राह्मणपूजकम्

Taglay niya ang ningning na bunga ng tapas, malakas at may mapalad na mga tanda; tapat sa Brahman, nakakabatid ng tunay na kaalaman, at sumasamba sa mga diyos at nagbibigay-galang sa mga brāhmaṇa.

Verse 20

जेतारं सर्वलोकानां ममानंदकरं द्विज । सर्वलक्षणसंपन्नं पुत्रं मे देहि त्वं विभो

O brāhmaṇa, ipagkaloob mo sa akin ang isang anak—na magwawagi sa lahat ng daigdig, magdudulot ng aking kagalakan, at ganap sa bawat mapalad na tanda, O makapangyarihan.

Verse 21

एवमाकर्ण्य वै तस्याः कश्यपो वाक्यमुत्तमम् । कृपाविष्टमनास्तुष्टो दुःखिताया द्विजोत्तम

Nang marinig niya ang marangal na pananalita niya, si Kaśyapa—pinakamataas sa mga dvija—naantig ang puso sa habag; nalugod siya, bagaman nabagabag sa dalamhati ng nagdurusang babae.

Verse 22

तामुवाच महाभाग कृपणां दीनमानसाम् । तस्याः शिरसि संन्यस्य स्वहस्तं भावतत्परः

Ang marangal ay nagsalita sa kanya—dukha at mabigat ang loob—at ipinatong ang sariling kamay sa kanyang ulo, lubos na nakatuon sa mahabaging damdamin.

Verse 23

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे बल । दैत्यवधोनाम त्रयोविंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwakas ang ikadalawampu’t tatlong kabanata, na tinatawag na “Bala—Ang Pagpuksa sa mga Daitya,” sa Bhūmi-khaṇḍa ng Śrī Padma Purāṇa, sa kalipunang may limampu’t limang libong taludtod.

Verse 24

तपस्तेपे निरालंबः साधयन्परमव्रतः । एतस्मिन्नंतरे सा तु दधार गर्भमुत्तमम्

Walang inaasahang sandigan, nagsagawa siya ng matitinding tapas, matatag sa sukdulang panata. Samantala, siya nama’y nagdalang-tao ng isang dakilang sanggol sa sinapupunan.

Verse 25

सा दितिः सर्वधर्मज्ञा चारुकर्मा मनस्विनी । शतवर्षप्रमाणं सा शुचि स्वांता बभूव ह

Si Diti—nakaaalam ng lahat ng dharma, marikit ang asal at matatag ang loob—ay nabuhay nang sandaang taon, nananatiling dalisay at payapa sa kalooban.

Verse 26

तया वै जनितः पुत्रो ब्रह्मतेजः समन्वितः । अथ कश्यप आयातो हर्षेण महतान्वितः

Sa kanya nga isinilang ang isang anak na puspos ng ningning ng Brahman. Pagkaraan, dumating si Kaśyapa na lubhang nagagalak.

Verse 27

चकार नाम मेधावी तस्य पुत्रस्य सत्तमः । बलमित्यब्रवीत्पुत्रं नामतः सदृशो महान्

Ang marunong at pinakamarangal na ama ay nagbigay ng pangalan sa kanyang anak; tinawag niya itong “Bala,” at ang dakilang bata’y tunay na kaayon ng pangalang iyon.

Verse 28

एवं नाम चकाराथ व्रतबंधं चकार सः । प्राह पुत्र महाभाग ब्रह्मचर्यं प्रसाधय

Sa gayon ay isinagawa niya ang pagpapangalan, at isinagawa rin ang ritwal ng pag-uugnay sa mga panata. Pagkatapos ay sinabi niya, “O mapalad na anak, ganapin mo nang wasto ang brahmacarya, ang disiplina ng mag-aaral na may pagpipigil.”

Verse 29

एवमेवं करिष्यामि तव वाक्यं द्विजोत्तम । वेदस्याध्ययनं कुर्यां ब्रह्मचर्येण सत्तम

“Gayon nga ang gagawin ko, ayon sa iyong salita, O pinakamainam sa mga dvija. Pag-aaralan ko ang Veda habang sinusunod ang brahmacarya, O marangal na ginoo.”

Verse 30

एवं वर्षशतं साग्रं गतं तस्य तपस्यतः । मातुः समक्षमायातस्तपस्तेजः समन्वितः

Kaya, matapos ang mahigit sa sandaang taon na ginugol niya sa mahigpit na tapasya, humarap siya sa kaniyang ina, taglay ang ningning na isinilang sa pagninilay at pagtitika.

Verse 31

तपोवीर्यमयं दिव्यं ब्रह्मचर्यं महात्मनः । दितिः पश्यति पुत्रस्य हर्षेण महतान्विता

Namalas ni Diti, na may dakilang galak, ang banal na brahmacarya ng kaniyang marangal na anak—puspos ng lakas na isinilang sa tapasya.

Verse 32

तमुवाच महात्मानं बलं पुत्रं तपस्विनम् । मेधाविनं महात्मानं प्रज्ञाज्ञानविशारदम्

Pagkaraan, kinausap niya si Bala, ang kaniyang anak—isang tapasin na dakila ang kaluluwa, matalino at marangal, at bihasa sa karunungan at kaalaman.

Verse 33

त्वयि जीवति मेधाविन्प्रजीवंति सुता मम । हिरण्यकशिपाद्यास्ते ये हताश्चक्रपाणिना

Hangga’t ikaw ay nabubuhay, O marunong, mananatiling buhay ang aking mga anak—yaong sina Hiraṇyakaśipu at iba pa, na pinaslang ng Panginoong may hawak ng Sudarśana-cakra.

Verse 34

वैरं साधय मे वत्स जहि देवान्रिपून्रणे । सा दनुस्तमुवाचेदं बलं पुत्रं महाबलम्

“Isakatuparan mo ang aking paghihiganti, anak ko; patayin mo sa digmaan ang mga deva—ating mga kaaway.” Ganito nagsalita si Danu sa kaniyang anak na si Bala, ang makapangyarihan.

Verse 35

आदाविंद्रं हि देवेंद्रं द्रुतं सूदय पुत्रक । पश्चाद्देवा निपात्यंतां ततो गरुडवाहनः

“Una, agad mong pabagsakin si Indra, ang panginoon ng mga deva, anak ko. Pagkaraan, ibagsak ang iba pang mga diyos; saka harapin ang Sumasakay kay Garuḍa.”

Verse 36

तयोराकर्ण्य सा देवी अदितिः पतिदेवता । दुःखेन महताविष्टा पुत्रमिंद्रमभाषत

Nang marinig ang kanilang mga salita, ang diyosang si Aditi—na tapat sa asawa na wari’y sariling diyos—ay nabalot ng matinding dalamhati at nagsalita sa anak niyang si Indra.

Verse 37

दितिपुत्रो महाकायो वर्द्धते ब्रह्मतेजसा । देवानां हि वधार्थाय तपस्तेपे निरंजने

Ang anak ni Diti, dambuhalang katawan, ay lumago sa ningning na mula sa kapangyarihang Brahmiko. Tunay, upang pumatay sa mga deva, nagsagawa siya ng matitinding tapasya sa dalisay na ilang.

Verse 38

एवं जानीहि देवेश यदि क्षेममिहेच्छसि । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं स मातुः पाकशासनः

“Ganito mo itong alamin, O panginoon ng mga deva, kung ninanais mo ang kapayapaan dito.” Nang marinig ang gayong salita, si Pākaśāsana (Indra), anak ng kanyang ina, ay tumugon ayon dito.

Verse 39

चिंतामवाप दुःखेन महतीं देवराट्तदा । महाभयेन संत्रस्तश्चिंतयामास वै ततः

Noon, ang hari ng mga deva ay sinakmal ng matinding pag-aalala dahil sa dalamhati; nanginginig sa malaking takot, nagsimulang magnilay kung ano ang susunod na gagawin.

Verse 40

कथमेनं हनिष्यामि देवधर्मविदूषकम् । इति निश्चित्य देवेशो बलस्य निधनं प्रति

“Paano ko siya papatayin—ang lumalapastangan sa banal na dharma ng mga deva?”—sa gayong pasya, ang Panginoon ng mga diyos ay itinuon ang isip sa paglipol kay Bala.

Verse 41

एकदा हि बलः सोपि संध्यार्थं सिंधुमाश्रितः । कृष्णाजिनेन दिव्येन दंडकाष्ठेन राजितः

Minsan, si Bala, upang ganapin ang sandhyā-rito, ay lumapit sa ilog Sindhu—nakabihis ng banal na balat ng itim na usa at may tangkay na tungkod na kahoy.

Verse 42

अमलेनापि पुण्येन ब्रह्मचर्येण तेन सः । सागरस्योपकंठे तं संध्यासनमुपागतम्

Dahil sa dalisay na kabutihang iyon at sa kanyang pagsunod sa brahmacarya, siya’y lumapit sa dalampasigan ng dagat upang gampanan ang sandhyā-pagsamba.

Verse 43

जपमानं सुशांतं तं ददृशे पाकशासनः । वज्रेण तेन दिव्येन ताडितो दितिनंदनः

Nakita ni Pākaśāsana (Indra) siya roon—mapayapa at nakalubog sa japa. Sa banal na vajra, ang anak ni Diti ay tinamaan at napabagsak.

Verse 44

बलं निपतितं दृष्ट्वा गतसत्वं गतं भुवि । हर्षेण महताविष्टो देवराण्मुमुदे तदा

Nang makita ang asurang si Bala na nakabulagta sa lupa—nawala ang lakas at lumisan ang hininga ng buhay—ang hari ng mga deva ay napuspos ng malaking galak at nagdiwang.

Verse 45

एवं निपात्य तं दैत्यं दितिनंदनमेव च । राज्यं चकार धर्मात्मा सुखेन पाकशासनः

Sa gayon, matapos pabagsakin ang Dānava—ang anak ni Diti rin—si Pākaśāsana (Indra), na may matuwid na kaluluwa, ay namuno sa kanyang kaharian nang payapa at magaan.