Adhyaya 117
The Deeds of Nahuṣa: Entry into Nāgāhvaya, Reunion with Parents, and Royal Consecration
Bumalik si Nahuṣa sakay ng banal na karwahe ni Indra, kasama sina Saraṃbhā at Aśokasundarī, at pumasok sa maringal na lungsod na Nāgāhvaya. Inilarawan ang pagpasok sa gitna ng tunog ng mga awit na Vaidika, tugtugin, at mga mapalad na pagbati, at ng mamamayang matuwid at mapagkalinga. Muling nakapiling ni Nahuṣa ang kanyang mga magulang na sina Āyu at Indumatī; yumukod siya, tumanggap ng pagpapala, at pinatingkad ang pag-ibig ng pamilya sa yakap at sa paghahambing na “gaya ng baka at guya.” Isinalaysay niya ang kanyang pagdukot, pag-aasawa, at ang digmaan kung saan napatay si Huṇḍa, na nagdulot ng galak sa mga magulang. Pagkaraan, sinakop niya ang daigdig, inialay ito sa kanyang ama, at itinaguyod ang Rājasūya at iba pang mga yajña, kasama ang mga dāna, vrata, at mga disiplina. Ipinagkaloob ng mga deva at mga siddha ang maharlikang abhiṣeka kay Nahuṣa sa Nāgāhvaya; at si Āyu, dahil sa sariling kabutihan at sa ningning ng anak, ay umakyat sa mas mataas na mga daigdig. Sa wakas, ipinangako ng phalaśruti na ang makikinig sa salaysay na ito ay magtatamo ng kasiyahan at sa huli’y makararating sa tahanan ni Viṣṇu.
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । नहुषः प्रियया सार्द्धं तया चैव सरंभया । ऐंद्रेणापि स दिव्येन स्यंदनेन वरेण च
Sinabi ni Kuṃjala: Si Nahuṣa, kasama ang kanyang minamahal—oo, kasama rin ang yaong Saraṃbhā—ay (naglakbay) sa banal at maringal na karwaheng panglangit ni Indra.
Verse 2
नागाह्वयं पुरं प्राप्तः सर्वशोभासमन्वितम् । दिव्यैर्मंगलकैर्युक्तं भवनैरुपशोभितम्
Narating niya ang lungsod na tinatawag na Nāgāhvaya, na hitik sa lahat ng uri ng karilagan—pinagpala ng mga makalangit na tanda ng kabutihang-palad at pinapaganda ng mga mariringal na tahanan.
Verse 3
हेमतोरणसंयुक्तं पताकाभिरलंकृतम् । नानावादित्रनादैश्च बंदिचारणशोभितम्
Ito’y may mga ginintuang tarangkahang pangseremonya at pinalamutian ng mga watawat; umalingawngaw ang sari-saring tugtugin, at gumanda sa mga makata at naglalakbay na mang-aawit.
Verse 4
देवरूपोपमैः पुण्यैः पुरुषैः समलंकृतम् । नारीभिर्दिव्यरूपाभिर्गजाश्वैः स्यंदनैस्तथा
Pinalamutian ito ng mga banal at mararangal na lalaki na wari’y anyo ng mga deva; gayundin ng mga babaeng may dibinong kagandahan, at ng mga elepante, kabayo, at mga karwaheng pandigma.
Verse 5
नानामंगलशब्दैश्च वेदध्वनिसमाकुलम् । गीतवादित्रशब्दैश्च वीणावेणुस्वनैस्ततः
Napuno ito ng sari-saring mapalad na pagbati at umalingawngaw sa tunog ng pagbigkas ng Veda; at lalo pang tumunog sa mga awit at tugtugin—sa himig ng vīṇā at sa huni ng veṇu (plauta).
Verse 6
सर्वशोभासमाकीर्णं विवेश स पुरोत्तमम् । वेदमंगलघोषैश्च ब्राह्मणैश्चैव पूजितः
Pumasok siya sa dakilang lungsod na hitik sa lahat ng karilagan; at siya’y pinarangalan ng mga brāhmaṇa sa pamamagitan ng mapalad na mga awit at pagbigkas ng Veda.
Verse 7
ददृशे पितरं वीरो मातरं च सुपुण्यकाम् । हर्षेण महताविष्टः पितुः पादौ ननाम सः
Nakita ng magiting na lalaki ang kanyang ama at ang kanyang ina, na nakatuon sa banal na kabutihan. Sa labis na galak, yumukod siya at sumamba sa mga paa ng kanyang ama.
Verse 8
अशोकसुंदरी सा तु तयोः पादौ पुनः पुनः । ननाम भक्त्या भावेन उभयोः सा वरानना
Pagkaraan, si Aśokasundarī—ang may marikit na mukha—ay paulit-ulit na nagpatirapa at yumukod sa paanan nilang dalawa, taglay ang taimtim na bhakti at taos-pusong paggalang.
Verse 9
रंभा च सा ननामाथ प्रीतिं चैवाप्यदर्शयत् । नमस्कृत्वा समाभाष्य स्वगुरुं नृपनंदनः
At si Rambhā naman ay yumukod din at ipinamalas ang kanyang pag-ibig. Matapos maghandog ng pagpupugay, ang prinsipe ay nagsalita sa sarili niyang guro.
Verse 10
अनामयं च पप्रच्छ मातरं पितरं प्रति । एवमुक्तो महाभागः सानंदपुलकोद्गमः
Tinanong din niya ang tungkol sa kanilang kalagayan—sa kanyang ina, at hinggil sa kanyang ama. Nang masabihan nang gayon, ang marangal na iyon ay napuno ng galak at kinilabutan sa tuwa.
Verse 11
आयुरुवाच । अद्यैव व्याधयो नष्टा दुःखशोकावुभौ गतौ । भवतो दर्शनात्पुत्र सुतुष्ट्या हृष्यते जगत्
Sinabi ni Āyu: “Ngayong araw na ito, naglaho na ang mga karamdaman, at kapwa pighati at dalamhati ay umalis na. O anak, sa pagkakita sa iyo, ang buong daigdig ay nagagalak sa malalim na kasiyahan.”
Verse 12
कृतकृत्योस्मि संजातस्त्वयि जाते महौजसि । स्ववंशोद्धरणं कृत्वा अहमेव समुद्धृतः
“Ako’y naging ganap na, sapagkat ikaw, O makapangyarihan, ay isinilang. Sa pag-ahon at pagliligtas sa ating sariling angkan, tunay ngang ako man ay iyong iniligtas.”
Verse 13
इंदुमत्युवाच । पर्वणि प्राप्य इंदोस्तु तेजो दृष्ट्वा महोदधिः । वृद्धिं याति महाभाग तथाहं तव दर्शनात्
Sinabi ni Indumatī: “Sa araw ng yugto ng buwan, ang dakilang karagatan, pagtanaw sa ningning ng buwan, ay lumalaki at umaalon. Gayon din, O marangal, ako’y napupuno ng ligaya sa iyong pagdatal at pagtanaw.”
Verse 14
वर्द्धितास्मि सुहृष्टास्मि आनंदेन समाकुला । दर्शनात्ते महाप्राज्ञ धन्या जातास्मि मानद
Ako’y naitaas at napasigla; labis ang aking galak, nalulunod sa kaligayahan. Sa iyong pagtanaw, O lubhang marunong, ako’y naging mapalad, O tagapagkaloob ng dangal.
Verse 15
एवं संभाष्य तं पुत्रमालिंग्य तनयोत्तमम् । शिरश्चाघ्राय तस्यापि वत्सं धेनुर्यथा स्वकम्
Pagkasabi nito sa anak, niyakap niya ang pinakamainam na supling; at hinagkan at inamoy pa ang kanyang ulo—gaya ng inahing baka sa sarili niyang guya.
Verse 16
अभिनंद्य सुतं प्राप्तं नहुषं देवरूपिणम् । आशीर्भिश्चार्चयद्देवी पुण्या इंदुमती तदा
Pagkaraan, tinanggap ng banal na diyosang si Indumatī ang anak na si Nahuṣa, na dumating na may anyong makalangit, at pinarangalan siya sa pamamagitan ng mga pagpapala.
Verse 17
सूत उवाच । अथासौ मातरं पुण्यां देवीमिंदुमतीं सुतः । कथयामास वृत्तांतं यथाहरणमात्मनः
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang anak ay nagsalaysay sa kanyang banal na ina, ang diyosang si Indumatī, ng buong pangyayari—kung paano siya mismo ay dinala at inagaw.
Verse 18
स्वभार्यायास्तथोत्पत्तिं प्राप्तिं चैव महायशाः । हुंडेनापि यथा युद्धं हुंडस्यापि निपातनम्
O dakilang tanyag, isinalaysay niya ang pinagmulan ng sarili niyang asawa at kung paano niya ito nakamit; gayundin ang pagputok ng digmaan laban kay Huṇḍa at ang pagbagsak (pagkapatay) kay Huṇḍa.
Verse 19
समासेन समस्तं तदाख्यातं स्वयमेव हि । मातापित्रोर्यथा वृत्तं तयोरानंददायकम्
Sa maikling pagsasalaysay, siya mismo ang naglahad ng buong pangyayari—kung paano naganap ang lahat para sa kanyang ina at ama—na nagdulot ng kagalakan sa kanilang dalawa.
Verse 20
मातापितरावाकर्ण्य पुत्रस्य विक्रमोद्यमम् । हर्षेण महताविष्टौ संजातौ पूर्णमानसौ
Nang marinig ng ina at ama ang kabayanihan at masiglang pagsisikap ng kanilang anak, sila’y napuspos ng dakilang galak, at ang kanilang mga puso’y lubos na nasiyahan.
Verse 21
नहुषो धनुरादाय इंद्रस्य स्यंदनेन वै । जिगाय पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपत्तनाम्
Kinuha ni Nahusha ang pana at sumakay sa karwaheng pangdigma ni Indra; nilupig niya ang buong daigdig—kasama ang pitong kontinente—at pinasuko ang lahat ng karibal na hari.
Verse 22
पित्रे समर्पयामास वसुपूर्णां वसुंधराम् । पितरं हर्षयन्नित्यं दानधर्मैः सुकर्मभिः
Inialay niya sa kanyang ama ang mundong hitik sa kayamanan, at palagi niya itong pinasasaya sa pamamagitan ng mga matuwid na kaloob at iba pang mabubuting gawa.
Verse 23
पितरं याजयामास राजसूयादिभिस्तदा । महायज्ञैश्च दानैश्च व्रतैर्नियमसंयमैः
Noon ay ipinagawa niya sa kanyang ama ang mga ritwal gaya ng Rājasūya, kasama ang mga dakilang yajña, mga pagkakaloob ng limos, at mga panatang banal—na pinatatatag ng disiplina at pagpipigil-sa-sarili.
Verse 24
सुदानैर्यशसा पुण्यैर्यज्ञैः पुण्यमहोदयैः । सुसंपूर्णौ कृतौ तौ तु पितरौ चायुसूनुना
Sa masaganang mga handog, sa mabuting pangalan, sa mga gawaing may kabanalan, at sa mga yajñang nagbubunga ng dakilang ganting banal, lubos na napasaya at napuspos ng anak ni Āyu ang kapwa niyang mga magulang.
Verse 25
अथ देवाः समागत्य नागाह्वयं पुरोत्तमम् । अभ्यषिंचन्महात्मानं नहुषं वीरमर्दनम्
Pagkaraan, nagtipon ang mga diyos at sa pinakadakilang lungsod na tinatawag na Nāgāhvaya, kanilang pinahiran at itinalaga si Nahuṣa, ang dakilang-loob na tagapagpasuko ng mga bayani.
Verse 26
मुनिभिश्च सुसिद्धैश्च आयुना तेन भूभुजा । अभिषिंच्य स्वराज्ये तं समेतं शिवकन्यया
Ang haring iyon, kasama ang anak na babae ni Śiva bilang kanyang kabiyak, ay pinahiran sa sariling paghahari ng mga ganap na pantas at mga Siddha; at sa gayon ay namuno siya sa buong itinakdang haba ng buhay.
Verse 27
भार्यायुक्तः स्वकायेन आयु राजा महायशाः । दिवं जगाम धर्मात्मा देवैः सिद्धैः सुपूजितः
Si Haring Āyu, dakila ang karangalan at matuwid ang puso, ay nagtungo sa langit sa mismong sariling katawan, kasama ang kanyang asawa—na pinarangalan nang wasto ng mga diyos at ng mga Siddha.
Verse 28
ऐंद्रं पदं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतः पुनः । हरलोकं जगामाथ मुनिभिर्देवपूजितः
Tinalikdan niya ang luklukan ni Indra at muling nagtungo sa Brahmaloka; saka siya naglakbay sa kaharian ni Hara, iginagalang at sinasamba ng mga muni at mga deva.
Verse 29
स्वकर्मभिर्महाराजः पुत्रस्यापि सुतेजसा । हरेर्लोकं गतः पुण्यैर्निवसत्येष भूपतिः
Sa sariling mga gawa, O dakilang hari—at dahil din sa maningning na kabutihang-loob ng kanyang anak—ang pinunong ito’y nagtungo sa daigdig ni Hari; sa lakas ng kanyang mga birtud, doon siya nananahan.
Verse 30
पुरुषैः पुण्यकर्माख्यैरीदृशं पुण्यमुत्तमम् । जनितव्यं महाभाग किमन्यैः शोककारकैः
O lubhang mapalad, sa pamamagitan ng mga taong kilala sa banal na gawa, dapat likhain ang ganitong kataas-taasang kabutihan. Ano pa ang kailangan sa ibang gawang nagbubunga lamang ng dalamhati?
Verse 31
यथा जातः स धर्मात्मा नहुषः पितृतारकः । कुलस्य धर्त्ता सर्वस्य नहुषो ज्ञानपंडितः
Pagkapanganak pa lamang, si Nahusha ay matuwid—tagapag-angat at tagapagligtas ng kanyang mga ninuno; siya ang naging tagapagtangan ng buong angkan, at si Nahusha’y pantas na dalubhasa sa tunay na kaalaman.
Verse 32
एतत्ते सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि वद पुत्र कपिंजल
Nasabi ko na sa iyo ang lahat—ang buong salaysay ng mga gawa ng haring iyon. Ano pa ang ipaliliwanag ko sa iyo? Magsalita ka, anak kong Kapiñjala.
Verse 33
एवंविधं पुण्यमयं पवित्रं चरित्रमेतद्यशसा समेतम् । आयोः सुतस्यापि शृणोति मर्त्यो भोगान्स भुक्त्वैति पदं मुरारेः
Sinumang mortal na nakikinig kahit sa maluwalhating salaysay na ito tungkol sa anak ni Āyu—banal at puspos ng kabutihang-loob—ay nagtatamasa ng mga ligaya sa daigdig at, matapos iyon, nakakamtan ang tahanan ni Murāri (Viṣṇu).
Verse 117
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa—sa loob ng salaysay ni Vena, ng pagpupuri sa Guru-tīrtha, ng kasaysayan ni Cyavana, at ng ulat tungkol kay Nahuṣa—nagtatapos ang ika-isang daan at ikalabimpitong kabanata.