Adhyaya 113

Verse 1

रंभोवाच । तप एतत्परित्यज्य किंवा लोकयसे शुभे । तपसः क्षरणं स्याद्वै पुरुषस्यापि चिंतनात्

Sinabi ni Rambhā: “O mapalad na ginang, bakit ka tumitingin sa kaniya matapos talikdan ang pag-aayuno at pagninilay? Sapagkat kahit ang pag-iisip sa isang lalaki ay tunay na nakapagpapahina sa bisa ng tapas.”

Verse 2

अशोकसुंदर्युवाच । तपसि मे मनो लीनं नहुषस्यापि काम्यया । न मां चालयितुं शक्ता देवासुरमहोरगाः

Sinabi ni Aśokasundarī: “Ang aking isip ay lubos na nalulubog sa tapas, bagaman ako’y ninanasa ni Nahuṣa. Hindi ako kayang ilihis ng mga deva, mga asura, ni ng mga dakilang ahas.”

Verse 3

एनं दृष्ट्वा महाभागे मे मनश्चलते भृशम् । रंतुमिच्छाम्यहं गत्वा एवमुत्सुकतां गतम्

“Ngunit, O marangal na ginang, nang siya’y aking makita, ang aking isip ay labis na nagugulo; nais kong lumapit at makipaglaro sa kaniya, sapagkat ako’y napasok sa pananabik.”

Verse 4

एवं विपर्ययश्चासीन्मनसो मे वरावने । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि यद्यस्ति ज्ञानमुत्तमम्

“Sa gayon, O pinakamainam sa mga nananahan sa gubat, ang aking isip ay nalito at nagbaligtad. Kung taglay mo ang pinakamataas na kaalaman, sabihin mo sa akin ang sanhi nito.”

Verse 5

आयुपुत्रस्य भार्याहं देवैः सृष्टा महात्मभिः । कस्मान्मे धावते चेत उत्सुकं रंतुमेव च

“Ako ang asawa ng anak ni Āyu, nilikha ng mga deva na may dakilang diwa. Bakit kung gayon ang aking isip ay tumatakbong balisa—tanging sa pagnanasa ng aliw at ligaya?”

Verse 6

रंभोवाच । सर्वेष्वेव महाभागे देहरूपेषु भामिनि । वसत्यात्मा स्वयं ब्रह्मज्ञानरूपः सनातनः

Sinabi ni Rambhā: “O pinakapalad, O marilag na binibini—sa lahat ng anyong may katawan nananahan ang Sarili; ito’y walang hanggan, at ito mismo ang Brahman, na likas na anyo ng banal na kaalaman.”

Verse 7

यद्यपि प्रक्रियाबद्धैरिंद्रियैरुपकारिभिः । मोहपाशमयैर्बद्धस्तथा सिद्धस्तु सर्वदा

Bagaman siya’y nabibigkis ng mga pandama—na tumutulong sa gawain ngunit nakatali sa mga gawi ng daigdig—at bagaman siya’y nasasakal ng tali ng pagkalito, ang ganap na nagtagumpay ay laging ganap pa rin.

Verse 8

प्रकृतिं नैव जानाति ज्ञानविज्ञानकीं कलाम् । अयं शुद्धश्च धर्मज्ञ आत्मा वेत्ति च सुंदरि

Hindi nito nalalaman ang Prakṛti, ni ang kapangyarihang binubuo ng kaalaman at ganap na pag-unawa. Ang Sariling ito, O marikit, ay dalisay at nakaaalam ng dharma; ito lamang ang tunay na nakababatid.

Verse 9

गच्छंत्यपि मनस्तापमेनं दृष्ट्वा महामतिम् । पापमेवं परित्यज्य सत्यमेवं प्रधावति

Kahit yaong mga papalayo—pagkakita sa dakilang pantas na ito—humuhupa ang init ng kanilang isip; kaya’t iniiwan ang kasalanan, tumatakbo sila tungo sa katotohanan.

Verse 10

भर्तायमायुपुत्रस्ते एतत्सत्यं न संशयः । अन्यं दृष्ट्वा विशंकेत पुरुषं पापलक्षणम्

Ang lalaking ito ang iyong asawa, ang anak ni Āyu—ito’y katotohanan, walang alinlangan. Kapag ibang lalaki ang nakita mo, mag-ingat ka, sapagkat maaaring siya’y taong may tatak ng kasalanan.

Verse 11

एवं विधिः कृतो देवैः सत्यपाशेन बंधितः । यदस्या आयुपुत्रोपि भर्तृत्वमुपयास्यति

Kaya’t ang kautusan ay itinatag ng mga deva, na iginapos ng lubid ng katotohanan: na maging ang anak ni Āyu ay darating upang akuin ang pagka-asawa niya.

Verse 12

एवमाकर्णितं भद्रे आत्मना तं च सुंदरि । तद्भावसत्यसंबंधं परिगृह्य स्थितः स्वयम्

Gayon, O mabait—O marikit na dalaga—nang marinig niya iyon sa loob ng sarili, siya mismo’y nanatiling matatag, niyakap ang tunay na ugnayan sa gayong kalagayan.

Verse 13

अन्यं भावं न जानाति आयुपुत्रं च विंदति । प्रकृतिर्नैव ते देवि पतिं जानाति चागतम्

Wala siyang kinikilalang ibang damdamin o layon, at nagsilang siya ng anak na pinangalanang Āyu. O Diyosa, ang likas na Prakṛti ay hindi nakikilala ang dumating na asawa.

Verse 14

एवं ज्ञात्वा प्रधानात्मा तवाद्यैव प्रधावति । आत्मा सर्वं प्रजानाति आत्मा देवः सनातनः

Sa pagkaalam nito, ang Kataas-taasang Sarili ay nagmamadaling lumapit sa iyo ngayong araw. Alam ng Sarili ang lahat; ang Sarili ang walang hanggang Diyos.

Verse 15

अयमेष स वीरेंद्रो नहुषो नाम वीर्यवान् । तस्माद्गच्छति चेतस्ते सत्यं संबंधमिच्छते

“Ito nga ang bayaning panginoon—si Nahuṣa ang pangalan, makapangyarihan sa tapang. Kaya ang iyong isipan ay tumutungo sa kanya, tunay na nagnanais ng ugnayan.”

Verse 16

ज्ञात्वा चायोः सुतं भद्रे अन्यं चैव न गच्छति । एतत्ते सर्वमाख्यातं शाश्वतं त्वन्मनोगतम्

O mapalad na ginang, nang makilala niya ang anak ni Ayoḥ, hindi na siya tutungo sa iba. Ito’y lahat nang naipahayag sa iyo—walang hanggan, yaong nakalagak sa iyong puso.

Verse 17

हुंडं हत्वा महाघोरं समरे दानवाधमम् । त्वां नयिष्यति स्वस्थानमायोश्च गृहमुत्तमम्

Pagkapatay niya sa labanan ang lubhang kakila-kilabot na Huṇḍa—ang pinakamasama sa mga Dānava—dadalhin ka niya sa sarili niyang tahanan, at gayundin sa marangal na bahay ni Āyu.

Verse 18

हृतो दैत्येन वीरेंद्रो निजपुण्येन शेषितः । बाल्यात्प्रभृति वीरेंद्रो वियुक्तः स्वजनेन वै

Ang bayaning Indra ay inagaw ng isang daitya, subalit iningatan siya ng nalalabing bunga ng sarili niyang kabutihan. Mula pa sa kanyang pagkabata, ang bayaning Indra ay tunay na nahiwalay sa sarili niyang mga tao.

Verse 19

पितृमातृविहीनस्तु गतो वृद्धिं महावने । यास्यत्येव पितुर्गेहं त्वयैव सह सांप्रतम्

Walang ama at ina, siya’y lumaki sa dakilang gubat. Ngayon nga, tutungo siya sa bahay ng kanyang ama—kasama ka, sa sandaling ito.

Verse 20

एवमाभाषितं श्रुत्वा रंभायाः शिवनंदिनी । हर्षेण महताविष्टा तामुवाच समुद्रजाम्

Nang marinig ang gayong pananalita, ang mapalad na anak na babae ni Śiva, na napuspos ng dakilang galak, ay nagsalita kay Rambhā, ang anak ng karagatan.

Verse 21

अयमेव स सत्यात्मा मम भर्ता सुवीर्यवान् । मनो मे धावतेऽत्यर्थं शोकाकुलितविह्वलम्

Siya nga ang tapat-sa-sariling kaluluwa, ang aking asawa na makapangyarihan. Ang aking isip ay nagwawala, lubhang nababalisa—nayanig at nilulunod ng dalamhati.

Verse 22

नास्ति चित्तसमो देवो जानाति सुविनिश्चितम् । सत्यमेतन्मया दृष्टं सुचित्रं चारुहासिनि

Walang diyos na kapantay ng isip—alamin mo ito bilang ganap na tiyak. Totoo ito; nakita ko mismo, O Sucitrā, ikaw na may marikit na ngiti.

Verse 23

मनोभवसमानं तु पुरुषं दिव्यलक्षणम् । न धावति महाचेत एनं दृष्ट्वा यथा सखि

Ngunit nang makita niya ang lalaking may banal na mga palatandaan, na kasingtulad ni Manobhava (Pag-ibig), ang dakilang-isip ay hindi tumakbo palapit sa kanya gaya ng sa pagkakita sa isang kaibigan, O mahal kong saki.

Verse 24

तथा न धावते भद्रे पुंसमन्यं न मन्यते । एनं गंतव्यमावाभ्यां सखीभिर्गृहमेव हि

“Gayon din, mahal kong kaibigan, hindi siya tumatakbo sa sinuman; wala siyang ibang lalaking itinuturing na kanya. Kaya, kasama ang ating mga kaibigang babae, dapat tayong pumaroon sa kanyang bahay.”

Verse 25

एवमाभाष्य सा रंभा गमनायोपचक्रमे । गमनायोत्सुकां ज्ञात्वा नहुषस्यांतिकं प्रति

Pagkasabi nito, si Rambhā ay nagsimulang maghanda sa pag-alis. Nang malaman niyang sabik siyang pumaroon, siya’y nagtungo sa kinaroroonan ni Nahusha.

Verse 26

तामुवाच ततो रंभा कस्माद्देवि न गम्यते । सूत उवाच । सख्या च रंभया सार्द्धं नहुषं वीरलक्षणम्

Pagkaraan ay sinabi ni Rambhā sa kanya: “O diyosa, bakit hindi ka umaalis?” Wika ni Sūta: At ang kaibigang babae, kasama ni Rambhā, ay lumapit kay Nahuṣa, na may mga tanda ng isang bayani.

Verse 27

तस्यांतिकं सुसंप्राप्य प्रेषयामास तां सखीम् । एनं गच्छ महाभागे नहुषं देवरूपिणम्

Nang makalapit na siya sa kanya, isinugo niya ang kanyang kasama, na nagsasabi: “Pumaroon ka sa kanya, O marangal na ginang—kay Nahuṣa na may anyong maka-diyos.”

Verse 28

कथयस्व कथामेतां तवार्थे आगता यतः । रंभोवाच । एवं सखि करिष्यामि सुप्रियं तव सुव्रते

“Isalaysay mo ang bagay na ito; sapagkat para sa iyo kaya ako naparito.” Wika ni Rambhā: “Gayon nga, kaibigan—gagawin ko ang pinakamamahal sa iyo, O babaeng may marangal na panata.”

Verse 29

एवमुक्त्वा गता रंभा नहुषं राजनंदनम् । चापबाणधरं वीरं द्वितीयमिव वासवम्

Pagkasabi nito, umalis si Rambhā patungo kay Nahuṣa, anak ng hari—isang bayani na may hawak na busog at palaso, na wari’y ikalawang Vāsava (Indra).

Verse 30

प्रत्युवाच गता रंभा सख्या वचनमुत्तमम् । आयुपुत्र महाभाग रंभाहंसमुपागता

Pagdating ni Rambhā, ipinahayag niya ang dakilang mensahe ng kanyang kaibigan: “O marangal na anak ni Āyu, ang sisne ay dumating kay Rambhā.”

Verse 31

शिवस्य कन्यया वीर तयाहं परिप्रेषिता । तवार्थं देवदेवेन देव्या देवेन वै पुरा

O bayani, ako’y isinugo ng anak na dalaga ni Śiva. Noong una, alang-alang sa iyo, ang Diyos ng mga diyos—kasama ang Diyosa—ay nagsugo sa akin.

Verse 32

भार्यारूपं वरं श्रेष्ठं सृष्टं लोकेषु दुर्लभम् । दुष्प्राप्यं तु नरश्रेष्ठैर्देवै सेंद्रैस्तपोधनैः

Ang asawa—ang dakila at pinakamainam na biyaya—ay nilikha bilang bihira sa mga daigdig; tunay na mahirap makamtan kahit ng pinakamahuhusay na tao, ng mga diyos na kasama si Indra, at ng mga ascetic na sagana sa tapa.

Verse 33

गंधर्वैः पन्नगैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यलक्षणैः । स्वयमेव समायातं तवार्थे शृणु सांप्रतम्

Kasama ang mga Gandharva, Nāga, Siddha, at Cāraṇa—mga nilalang na may mapalad na tanda—ito’y kusang dumating dito alang-alang sa iyo. Ngayon, pakinggan mo ang susunod.

Verse 34

स्त्रीरत्नं तन्महाप्राज्ञ संपूर्णं पुण्यनिर्मितम् । अशोकसुंदरी नाम तवार्थं तपसि स्थिता

O dakilang pantas na may mataas na karunungan, yaong hiyas sa mga babae—ganap at hinubog ng kabutihang-loob—ay nagngangalang Aśokasundarī; alang-alang sa iyo, siya’y nananatili sa tapa, sa mga pag-aayuno at pagninilay.

Verse 35

अत्यर्थं तु तपस्तप्तं भवंतमिच्छते सदा । एवं ज्ञात्वा महाभाग भजमानां भजस्व हि

Tunay ngang nagsunog siya ng matinding tapa at lagi kang minimithi. Yamang nalalaman mo ito, O mapalad na dakila, suklian mo nga ang sumasamba sa iyo—pagpalain mo ang naglilingkod.

Verse 36

त्वामृते सा वरारोहा पुरुषं नैव याचते । नहुषेण तयोक्तं तु श्रुत्वावधारितं वचः

Maliban sa iyo, ang marikit na may magandang balakang ay hindi humihingi ng tulong sa sinumang lalaki. Ngunit si Nahusha, nang marinig ang kanilang sinabi, ay iningatan sa puso ang mga salita.

Verse 37

प्रत्युत्तरं ददौ चाथ रंभे मे श्रूयतां वचः । तत्तु सर्वं विजानामि यत्त्वयोक्तं ममाग्रतः

Pagkatapos ay sumagot siya: “O Rambhā, dinggin mo ang aking mga salita. Ganap kong nalalaman ang lahat ng sinabi mo sa aking harapan.”

Verse 38

ममाग्रे कथितं पूर्वं वशिष्ठेन महात्मना । सर्वमेव विजानामि अस्यास्तु तप उत्तमम्

Noon pa man ay isinalaysay ito sa akin ng dakilang si Vasiṣṭha. Nalalaman ko ang lahat; nawa’y maging kataas-taasan ang kanyang pag-aayuno at pagsasadhana.

Verse 39

श्रूयतां कारणं भद्रे यथासौख्यं भविष्यति । अहत्वा दानवं हुंडं न गच्छामि वरांगनाम्

Makinig ka, marangal na ginang, sa dahilan—upang maging mapayapa at masaya ang kahihinatnan. Hangga’t hindi ko napapatay ang asurang si Huṇḍa, hindi ako lalapit sa dakilang babae.

Verse 40

सर्वमेतत्सुवृत्तांतमहं जाने तथैव हि । ममार्थे तव संभूतिस्तपश्च चरितं त्वया

Nalalaman ko ang buong tunay na salaysay na ito. Alang-alang sa akin ka isinilang, at ikaw rin ay nagsagawa ng mga pag-aayuno at mahigpit na pagsasadhana.

Verse 41

मम भार्या न संदेहो भवती विधिना कृता । ममार्थे निश्चयं कृत्वा तप आचरितं त्वया

Walang duda, itinalaga ka ng tadhana na maging asawa ko. Sa pagpapasya nito para sa akin, ikaw ay nagsagawa ng penitensya.

Verse 42

हृता तस्मात्सुपापेन भवती नियमान्विता । सूतिगृहादहं तेन दानवेनाधमेन वै

Kaya ikaw—bagaman tapat sa mga wastong panata at disiplina—ay dinukot ng napakasama at hamak na Dānava na iyon; at ako rin ay kinuha niya mula sa silid-paanakan.

Verse 43

बालभावस्थितो देवि पितृमातृविना कृतः । तस्मात्तं तु हनिष्यामि हुंडं वै दानवाधमम्

O Diyosa, ako ay lumaki sa kalagayang pambata, na walang ama o ina. Kaya naman, papatayin ko talaga ang Huṇḍa na iyon, ang pinakamasama sa mga Dānava.

Verse 44

पश्चात्त्वामुपनेष्येऽहं वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । एवं कथय भद्रं ते रंभे मत्प्रियकारिणीम्

Pagkatapos ay dadalhin kita sa ermita ni Vasiṣṭha. Ngayon ay magsalita ka sa ganitong paraan—nawa'y maging maayos ang lahat sa iyo, O Rambhā—ng mga salitang magpapaligaya sa akin.

Verse 45

एवं विसर्जिता तेन सत्वरं सा गता पुनः । अशोकसुंदरीं देवीं कथयामास तस्य च

Sa gayon, matapos siyang paalisin nito, mabilis siyang bumalik muli, at sinabi rin niya sa diyosang si Aśokasundarī ang tungkol sa kanya.

Verse 46

समासेन तथा सर्वं रंभा सा द्विजसत्तम । अशोकसुंदरी सा तु अवधार्य सुभाषितम्

Sa maikling sabi, isinalaysay ni Rambhā ang lahat, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang. At si Aśokasundarī, matapos isapuso ang mga salitang mabuting binigkas, ay nagmuni-muni.

Verse 47

नहुषस्य सुवीरस्य हर्षेण च समन्विता । तस्थौ तत्र तया सार्द्धं सुसख्या रंभया तदा

Pagkaraan, siya, puspos ng galak dahil sa magiting na Nahuṣa, ay nanatili roon kasama ang kanyang mahal na kaibigang si Rambhā.

Verse 48

भर्तुश्च कीदृशं वीर्यमिति पश्यामि वै सदा

“At lagi kong minamasdan kung anong uri ng kagitingan at lakas ang taglay ng aking asawa.”

Verse 113

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने त्रयोदशाधिकशततमोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ika-isangdaan at ikalabintatlong kabanata ng Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa, sa salaysay ni Vena—na naglalarawan ng kadakilaan ng Guru-tīrtha, kabilang ang kasaysayan ni Cyavana at ang pangyayari tungkol kay Nahuṣa.