Adhyaya 106
The Lament of King Āyū and Indumatī: The Abduction/Loss of the Child and Karmic Reflection
Inilalarawan sa Kabanata 106 ang biglaang pagkawala/pagdukot sa anak nina Haring Āyū at Indumatī (anak ni Svarbhānu). Ang panaghoy ng ina ay nauuwi sa masusing pagsisiyasat sa sarili: iniuugnay niya ang trahedya sa kasalanan sa nakaraang buhay—paglabag sa tiwala, panlilinlang, o paglapastangan sa isang bata—at itinatanong kung napabayaan ba ang mga tungkuling pang-ritwal, gaya ng Vaiśvadeva na pag-aanyaya at mga handog na pinabanal ng mga Brāhmaṇa. Naalala rin na si Dattātreya ay nagkaloob ng biyaya ng isang mabuti at di-matatalong anak, kaya lalo pang tumitindi ang krisis: paano magkakaroon ng hadlang sa biyayang natupad na? Sa tindi ng dalamhati ay nahimatay si Indumatī; si Āyū naman ay nayanig, lumuha, at nag-alinlangan sa bisa ng tapas (pagpapakasakit) at dāna (kawanggawa) sa harap ng tadhana. Itinatakda ng kolopon ang kabanata sa loob ng salaysay ni Vena, pagpupuri sa Gurutīrtha, kuwento ni Cyavana, at yugto ni Nāhuṣa.
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । आयुभार्या महाभागा स्वर्भानोस्तनया सुतम् । अपश्यंती सुबालं तं देवोपममनौपमम्
Sinabi ni Kuṃjala: Ang mapalad na asawa ni Āyu—ang anak na babae ni Svarbhānu—ay hindi nakita ang kanyang munting anak, ang kaibig-ibig na batang yaon, tulad ng isang deva at walang kapantay.
Verse 2
हाहाकारं महत्कृत्वा रुरोद वरवर्णिनी । केन मे लक्षणोपेतो हृतो बालः सुलक्षणः
Naghiyaw siya nang matindi at tumangis ang marikit ang kutis: “Sino ang kumuha sa aking anak—may mabubuting palatandaan, ang batang may magandang anyo?”
Verse 3
तपसा दानयज्ञैश्च नियमैर्दुष्करैः सुतः । संप्राप्तो हि मया वत्स कष्टैश्च दारुणैः पुनः
Sa pamamagitan ng pagtitika, pag-aalay ng kaloob, mga yajña, at mahihirap na pagtalima sa mga panata, tunay kitang nakamtan, anak ko—pagkaraan ng mga hirap at mababangis na pagsubok, muli’t muli.
Verse 4
दत्तात्रेयेण पुण्येन संतुष्टेन महात्मना । दत्तः पुत्रो हृतः केन रुरोद करुणान्विता
Nalugod ang mapagpalang Dattātreya, ang dakilang kaluluwa, at nagkaloob ng isang anak; ngunit, “Sino ang kumuha sa anak na ibinigay?”—iyak niya, nilamon ng habag at dalamhati.
Verse 5
हा पुत्र वत्स मे तात हा बालगुणमंदिर । क्वासि केनापनीतोसि मम शब्दः प्रदीयताम्
Ay, anak ko—aking sinta, aking mahal! O tahanan ng mga kabutihang pambata—nasaan ka? Sino ang naglayo sa iyo? Ipaabot mo sa akin ang iyong tinig!
Verse 6
सोमवंशस्य सर्वस्य भूषणोसि न संशयः । केन त्वमपनीतोसि मम प्राणैः समन्वितः
Ikaw, walang alinlangan, ang hiyas ng buong angkan ng Buwan. Sino ang naglayo sa iyo—gayong ikaw ay kabigkis ng aking mismong hininga ng buhay?
Verse 7
राजसुलक्षणैर्दिव्यैः संपूर्णः कमलेक्षणः । केनाद्यापहृतो वत्सः किं करोमि क्व याम्यहम्
“Ang batang yaong may matang gaya ng lotus, ganap sa makalangit na palatandaang panghari, ay naagaw ngayon. Sino ang dumukot sa aking mahal na anak? Ano ang gagawin ko? Saan ako tutungo?”
Verse 8
स्फुटं जानाम्यहं कर्म ह्यन्यजन्मनि यत्कृतम् । न्यासनाशः कृतः कस्य तस्मात्पुत्रो हृतो मम
Malinaw kong nalalaman ang gawang aking nagawa sa ibang kapanganakan. Kaninong ipinagkatiwalang bagay ang aking winasak? Dahil doon, ang aking anak ay inagaw sa akin.
Verse 9
किं वा छलं कृतं कस्य पूर्वजन्मनि पापया । कर्मणस्तस्य वै दुःखमनुभुंजामि नान्यथा
O anong panlilinlang ang nagawa ko, akong makasalanan, laban sa sinuman sa dating buhay? Tunay na ang dalamhating ito’y aking dinaranas dahil lamang sa bungang-karma—wala nang ibang sanhi.
Verse 10
रत्नापहारिणी जाता पुत्ररत्नं हृतं मम । तस्माद्दैवेन मे दिव्य अनौपम्य गुणाकरः
Siya’y naging magnanakaw ng mga hiyas—ang aking anak na tulad ng hiyas ay inagaw. Kaya, ayon sa tadhana, narito para sa akin ang banal na ito, walang kapantay na bukal ng mga kagandahang-loob.
Verse 11
किं वा वितर्कितो विप्रः कर्मणस्तस्य वै फलम् । प्राप्तं मया न संदेहः पुत्रशोकान्वितं भृशम्
Ano pa ang saysay ng higit pang pag-aakala, O brāhmaṇa? Ang bunga ng gawang iyon ay dumating na sa akin—walang alinlangan—na lubhang sinasamahan ng matinding pighati sa aking anak.
Verse 12
किं वा शिशुविरोधश्च कृतो जन्मांतरे मया । तस्य पापस्य भुंजामि कर्मणः फलमीदृशम्
O may nagawa ba akong paglabag laban sa isang sanggol sa ibang kapanganakan? Ngayon ay tinatamasa ko ang kaparusahan—ganito ang bunga ng makasalanang gawang iyon.
Verse 13
याचमानस्य चैवाग्रे वैश्वदेवस्य कर्मणः । किं वापि नार्पितं चान्नं व्याहृतीभिर्हुतं द्विजैः
Kapag may namamalimos sa pintuan sa harap habang isinasagawa ang ritong Vaiśvadeva, alin bang pagkain ang hindi naihandog? O alin ang hindi pa napabanal ng mga brāhmaṇa bilang handog na inihuhulog sa apoy, kalakip ang mga banal na vyāhṛti?
Verse 14
एवं सुदेवमानाच्च स्वर्भानोस्तनया तदा । इंदुमती महाभाग शोकेन करुणाकुला
Kaya noon, si Indumatī—ang anak ni Svarbhānu—ay lubhang pinarangalan ni Sudeva; gayunman, O marangal, siya’y nilamon ng dalamhati at napuno ng habag.
Verse 15
पतिता मूर्च्छिता शोकाद्विह्वलत्वं गता सती । निःश्वासान्मुंचमाना सा वत्सहीना यथा हि गौः
Dahil sa matinding pighati, ang banal na babae’y bumagsak at nawalan ng malay, nalugmok sa lubos na pagkabalisa; paulit-ulit siyang humihinga nang malalim, gaya ng bakang nawalan ng guya.
Verse 16
आयू राजा स शोकेन दुःखेन महतान्वितः । बालं श्रुत्वा हृतं तं तु धैर्यं तत्याज पार्थिवः
Si Haring Āyū, nababalot ng matinding pighati at dalamhati, nang marinig na ang bata’y inagaw, ay nawalan ng pagpipigil at iniwan ang lahat ng katatagan.
Verse 17
तपसश्च फलं नास्ति नास्ति दानस्य वै फलम् । यस्मादेवं हृतः पुत्रस्तस्मान्नास्ति न संशयः
Wala nang bunga ang pagtitika, at tunay na wala ring bunga ang pagkakawanggawa; sapagkat sa ganitong paraan ay naagaw ang aking anak—kaya’t walang pag-aalinlangan.
Verse 18
दत्तात्रेयः प्रसादेन वरं मे दत्तवान्पुरा । अजेयं च जयोपेतं पुत्रं सर्वगुणान्वितम्
Noong una, sa biyaya ni Dattātreya, ipinagkaloob sa akin ang isang biyaya: isang anak na di-matatalo, kalakip ang tagumpay at puspos ng lahat ng kagalingan.
Verse 19
तस्य वरप्रदानस्य कथं विघ्नो ह्यजायत । इति चिंतापरो राजा दुःखितः प्रारुदद्भृशम्
“Paano nga ba nagkaroon ng hadlang sa pagkakaloob ng biyayang iyon?” Sa gayong pag-aalala, ang hari, nababalisa at nagdadalamhati, ay umiyak nang mapait.
Verse 106
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्याने षडधिकशततमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmikhaṇḍa—sa salaysay ni Vena, sa pagpupuri sa banal na tawiran na tinatawag na Gurutīrtha, sa kuwento ni Cyavana, at sa pangyayaring ukol kay Nāhuṣa—nagtatapos ang ika-106 na kabanata.