Adhyaya 10

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ततस्ते दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपूत्तराः । युद्धाद्भग्नास्तु किं कुर्युर्व्यवसायं महामते

Nagsalita ang mga ṛṣi: “Pagkaraan nito, ang lahat ng Dānava—mga anak ni Hiraṇyakaśipu—na natalo sa digmaan, anong hakbang ang kanilang ginawa, O dakilang-isip?”

Verse 2

विस्तरेणापि नो ब्रूहि तेषां वृत्तमनुत्तमम् । श्रोतुमिच्छामहे सर्वे त्वत्तो वै सांप्रतं द्विज

Isalaysay mo sa amin, kahit sa masusing paraan, ang kanilang walang kapantay na kasaysayan. Nais naming lahat na marinig ito ngayon mula sa iyo, O dalawang-ulit na isinilang na pantas.

Verse 3

सूत उवाच । भग्ना रणात्तु ते सर्वे बलहीनास्तु वै तदा । गतदर्पाः सुदुःखार्ता दैत्यास्ते पितरं गताः

Sinabi ni Sūta: Noon, silang lahat ay nabigo sa labanan at tunay na nawalan ng lakas; nawala ang kanilang pagmamataas at labis na nagdadalamhati, kaya ang mga Daitya ay nagtungo sa kanilang ama.

Verse 4

भक्त्या प्रणम्य ते सर्वे समूचुः कश्यपं तदा । दानवा ऊचुः । भवद्वीर्यात्समुत्पत्तिरस्माकं द्विजसत्तम

Pagkatapos, silang lahat ay yumukod kay Kaśyapa nang may debosyon at nagsalita. Wika ng mga Dānava: “O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, kami’y nagmula sa iyong makapangyarihang lakas ng pagkalalaki.”

Verse 5

देवतानां महाभाग दानवानां तथैव च । वयं च दानवाः सर्वे बलवीर्यपराक्रमाः

O lubhang mapalad, sa hanay ng mga deva at gayundin ng mga Dānava, kami ring lahat na Dānava ay pinagkalooban ng lakas, tapang, at kabayanihang giting.

Verse 6

उपायज्ञाः सुधीराश्च उद्यमेन समन्विताः । वयं तु बहवस्तात देवास्त्वल्पास्तथैव च

Kami’y maparaan, malinaw ang isip, at may matatag na pagsisikap. At kami’y marami, mahal na ama—samantalang ang mga deva’y tunay na kakaunti.

Verse 7

कथं जयंति ते सर्वे वयं भग्ना महाहवात् । तत्किं वै कारणं तात बलतेजः समन्विताः

Paano sila nagwawagi, samantalang kami’y napaurong mula sa dakilang labanan? Ano, mahal na ama, ang dahilan nito—na sila’y may lakas at naglalagablab na kapangyarihan?

Verse 8

मत्तनागसहस्राणामेकैकस्य महामते । बलमस्ति च दैत्यस्य नास्ति देवेषु तादृशम्

O marunong, ang bawat daitya ay may lakas na tulad ng sanlibong nagngangalit na elepante; sa mga deva’y walang lakas na maihahambing dito.

Verse 9

जयश्च दृश्यते तात देवेष्वेव महाहवे । तत्सर्वं कथयस्वैव संशयंछेत्तुमर्हसि

Nakikita, mahal na anak, ang tagumpay sa mga diyos mismo sa dakilang labanan. Kaya isalaysay mo ang lahat, sapagkat kaya mong pawiin ang aking pag-aalinlangan.

Verse 10

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे दैत्यतपश्चर्यावर्णनंनाम दशमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa, nagwawakas ang ikasampung kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Pagpapakasakit ng mga Daitya.”

Verse 11

वीर्यनिर्वापकस्तातो माताक्षेत्रमिदं सदा । धारणे पालने चैव पोषणे च यथैव हि

Kaya nga, mahal na anak, ang ina ay laging parang bukirin na tumatanggap at nagpapalagay ng binhi; gayon din siya sa pagdadala, pag-iingat, at pag-aaruga sa sanggol.

Verse 12

किं कुर्याद्विषमार्थे तु पिता पुत्रे च वै तथा । अत्र प्रधानं कर्मैव मामेवं बुद्धिराश्रिता

Ano ang dapat gawin ng ama kapag may mabigat at magkasalungat na kalagayan tungkol sa anak? Dito, ang wastong gawa lamang ang pinakamahalaga—ito ang aking pinanghahawakang pag-unawa.

Verse 13

द्वैविध्यं कर्मसंबंधं पापपुण्यसमुद्भवम् । सत्यमेव समाश्रित्य क्रियते धर्म उत्तमः

Ang karma ay may dalawang ugnayan, na nagbubunga bilang kasalanan at kabutihan. Sa pagkapit sa katotohanan lamang, isinasagawa ang pinakamataas na dharma.

Verse 14

तपोध्यानसमायुक्तं तारणाय हि तं सुताः । पतनाय पातकं प्रोक्तं सर्वदैव न संशयः

O mga anak, ang bagay na kaisa ng tapas at pagninilay ay tunay na ipinahayag na daan sa kalayaan; ngunit ang kasalanang pātaka ay sinasabing sanhi ng pagbagsak—dito’y walang alinlangan kailanman.

Verse 15

बलेन परिवारेण आभिजात्येन पुत्रकाः । पुण्यहीनस्य पुंसो वै तद्बलं विकलायते

Sa lakas, sa suporta ng angkan, sa marangal na kapanganakan, at sa mga anak—ngunit sa taong salat sa puṇya, ang lahat ng gayong lakas ay tunay na nalalanta.

Verse 16

उन्नता गिरिदुर्गेषु वृक्षाः संति सुपुत्रकाः । पतंति वातवेगेन समूलास्तु घनास्तथा

Kahit ang matatayog na punò, na matibay ang ugat sa mga kuta ng bundok, ay naibabagsak ng bagsik ng hangin—bumabagsak na kasama ang ugat; gayon din maging ang masinsing gubat.

Verse 17

सत्यधर्मविहीनास्ते तथायांति यमक्षयम् । साधारणः प्राणिनां च धर्म एष सुपुत्रकाः

Yaong mga salat sa katotohanan at sa dharma ay gayon ngang napapasa kaharian ni Yama. Ito ang pangkalahatang tungkulin ng lahat ng nilalang, O mabubuting anak.

Verse 18

येन संतरते जंतुरिह चैव परत्र च । तद्युष्माभिः परित्यक्तं सत्यं धर्मसमन्वितम्

Ang siyang nagpapatawid nang ligtas sa nilalang—dito sa daigdig at sa kabilang-buhay—yaong katotohanang kaisa ng dharma, ay inyong tinalikdan.

Verse 19

अधर्ममास्थितं पुत्रा युष्माभिः सत्यवर्जितैः । सत्यधर्मतपोभ्रष्टाः पतिता दुःखसागरे

Mga anak ko, kayo—na tumalikod sa katotohanan—ay kumapit sa adharma. Nalaglag mula sa satya, dharma, at tapas, kayo’y lumubog sa dagat ng pagdurusa.

Verse 20

देवाश्च सत्यसंपन्नाः श्रेयसा च समन्विताः । तपः शांतिदमोपेताः सुपुण्या पापवर्जिताः

At ang mga deva ay puspos ng katotohanan at kalakip ang landas sa pinakamataas na kabutihan; taglay nila ang tapas, kapayapaan, at pagpipigil-sa-sarili—lubhang mapalad at malaya sa kasalanan.

Verse 21

यत्र सत्यं च धर्मश्च तपः पुण्यं तथैव च । यत्र विष्णुर्हृषीकेशो जयस्तत्र प्रदृश्यते

Kung saan nananahan ang katotohanan at dharma—kasama ang tapas at kabutihang-loob—at kung saan naroroon si Viṣṇu, si Hṛṣīkeśa na Panginoon ng mga pandama, doon hayag na nakikita ang tagumpay.

Verse 22

तेषां सहायः संभूतो वासुदेवः सनातनः । तस्माज्जयंति ते देवाः सत्यधर्मसमन्विताः

Sa kanila, ang walang-hanggang Vāsudeva ay nagpakita bilang katuwang; kaya yaong mga deva—na may taglay na katotohanan at dharma—ay nagwawagi.

Verse 23

सहायेन बलेनैव पौरुषेण तथैव च । भवंतः किल वै पुत्रास्तपः सत्यविवर्जिताः

Sa pag-asa lamang sa mga kakampi, sa lakas, at sa lakas-ng-loob ng tao, kayo raw, mga anak, ay salat sa tapas at sa katotohanan.

Verse 24

यस्य विष्णुः सहायश्च तपश्चैव बलं तथा । तस्यैव च जयो दृष्ट इति धर्मविदो विदुः

Sa may Viṣṇu bilang kakampi, at may tapas at lakas din—sa kanya lamang tunay na nakikita ang tagumpay; gayon ang pagkaunawa ng mga nakaaalam ng dharma.

Verse 25

यूयं धर्मविहीनास्तु तपः सत्यविवर्जिताः । ऐंद्रं पदं बलेनैव प्राप्तवंतश्च पूर्वतः

Kayo’y salat sa dharma, at walang tapas at katotohanan. Noong una, naabot ninyo ang katayuan ni Indra sa pamamagitan lamang ng lakas.

Verse 26

तपो विना महाप्राज्ञा धर्मेण यशसा विना । बलदर्पगुणैः पुत्रा न प्राप्यमैन्द्रकं पदम्

O lubhang marurunong, mga anak ko: kung walang tapas, at walang katuwiran at marangal na dangal, hindi maaabot ang Indra-tulad na katayuan—kahit may lakas, pagmamataas, o iba pang galing.

Verse 27

प्राप्याप्यैंद्रं पदं पुत्रास्ततो भ्रष्टा भवंति हि । तस्माद्यूयं प्रकुर्वंतु तपः पुत्राः समन्विताः

Kahit makamtan ang dakilang katayuan ni Indra, mga anak, tunay na nahuhulog din mula roon. Kaya kayo, mga anak—nagkakaisa at matatag—ay magsagawa ng tapas.

Verse 28

अविरोधेन संयुक्ता ज्ञानध्यानसमन्विताः । वैरं चैव न कर्तव्यं केशवेन समं कदा

Manatiling nagkakaisa nang walang alitan, taglay ang tunay na kaalaman at pagninilay; at kailanman ay huwag makipagkaaway kay Keśava.

Verse 29

एवंविधा यदा पुत्रा यूयं धन्या भविष्यथ । परां सिद्धिं तदा सर्वे प्रयास्यथ न संशयः

Kapag kayo’y maging ganitong mabubuting anak, tunay kayong pagpapalain. Kung magkagayon, kayong lahat ay makaaabot sa pinakamataas na kasakdalan—walang alinlangan.

Verse 30

एवं संभाषितास्ते तु कश्यपेन महात्मना । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं दानवास्ते महौजसः

Sa gayong pananalita ng dakilang-loob na si Kaśyapa, ang makapangyarihang mga Dānava, matapos pakinggan ang salita ng kanilang ama, ay tumugon at kumilos ayon dito.

Verse 31

प्रणम्य कश्यपं भक्त्या समुत्थाय त्वरान्विताः । सुमंत्रं चक्रिरे दैत्याः परस्परसमाहिताः

Yumukod sila kay Kaśyapa nang may debosyon; pagbangon nila’y nagmadali. Pagkaraan, ang mga Daitya ay bumuo ng isang napakainam na balak, nagkakaisa at magkakatugma ang loob.

Verse 32

हिरण्यकशिपू राजा तानुवाचाथ दानवान् । तपश्चैव करिष्यामो दुष्करं सर्वदायकम्

Pagkaraan, si Hiraṇyakaśipu na hari ay nagsalita sa mga Dānava: “Tunay, magsasagawa tayo ng tapasya—mahirap gawin, ngunit nagbibigay ng lahat ng ninanais na biyaya.”

Verse 33

हिरण्याक्षस्तदोवाच करिष्ये दारुणं तपः । ततो बलेन त्रैलोक्यं ग्रहीष्ये नात्र संशयः

Pagkaraan ay nagsalita si Hiraṇyākṣa: “Gagawa ako ng mabagsik na tapasya. Sa lakas na makakamit ko roon, sasakupin ko ang tatlong daigdig—walang alinlangan.”

Verse 34

रणे निर्जित्य गोविंदं तमिमं पापचेतसम् । व्यापाद्य देवताः सर्वाः पदमैंद्रं व्रजाम्यहम्

Matapos madaig si Govinda sa digmaan, at mapuksa ang lahat ng mga diyos, tutungo ako kay Padma-Indra—ang isang ito rito’y may pusong makasalanan.

Verse 35

बलिरुवाच । एवं न युज्यते कर्तुं युष्माभिर्दितिजेश्वराः । विष्णुना सह यद्वैरं तद्वैरं नाशकारणम्

Sinabi ni Bali: “O mga panginoon ng mga anak ni Diti, hindi nararapat na gawin ninyo ito. Ang pakikipag-alitan kay Viṣṇu—ang gayong poot ang siyang sanhi ng kapahamakan.”

Verse 36

दानधर्मैस्तथा पुण्यैस्तपोभिर्यज्ञयाजनैः । तमाराध्य हृषीकेशं सुखं गच्छंति मानवाः

Sa pamamagitan ng pagkakawanggawa, matuwid na pamumuhay, mga gawaing banal, mga pag-aayuno at pagninilay, at pagganap ng mga yajña, sinasamba ng mga tao si Hṛṣīkeśa; at sa pagsamba sa Kanya, nakakamit nila ang ligaya.

Verse 37

हिरण्यकशिपुरुवाच । अहमेवं न करिष्ये हरेराराधनं कदा । स्वभावं तु परित्यज्य शत्रुसेवा प्रचर्यते

Sinabi ni Hiraṇyakaśipu: “Hindi ko kailanman gagawin ang gayong pagsamba kay Hari. Tinalikuran ang sariling likas na ugali, nauuwi ang tao sa paglilingkod sa kaaway.”

Verse 38

मरणादधिकं तं तु मानयंति हि पंडिताः । विष्णोः सेवा न वै कार्या मया चान्यैश्च दानवैः

Iginagalang ng mga pantas ang landasing yaon bilang higit pang masahol kaysa kamatayan. Kaya’t ang paglilingkod kay Viṣṇu ay hindi dapat gawin—ni ako, ni ang iba pang mga Dānava.

Verse 39

तमुवाच महात्मानं बलिः पितामहं पुनः । धर्मशास्त्रेषु यद्दृष्टं मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः

Muling nagsalita si Bali sa kaniyang lolo, ang dakilang-maharlika: “Yaong itinuro sa mga Dharma-śāstra ng mga muning nakakabatid ng katotohanan—”

Verse 40

राजनीतियुतं मंत्रं शत्रोश्चैव प्रधानतः । हीनमात्मानमाज्ञाय रिपुं तं बलिनं तथा

Taglay ang payong nakabatay sa pamamahala, at inuuna ang pagsasaalang-alang sa kaaway, dapat kilalanin ang sariling kakulangan—at gayundin unawain na ang kaaway ay malakas.

Verse 41

तस्य पार्श्वे प्रगत्वैव जयकालं प्रतीक्षयेत् । दीपच्छायां समाश्रित्य तमो वसति सर्वदा

Lumapit sa kaniyang tabi at maghintay sa mapalad na sandali ng tagumpay; sapagkat ang dilim, kumakalinga sa anino ng lampara, ay laging nananahan doon.

Verse 42

स्नेहं दशागतं प्रेक्ष्य दीपस्यापि महाबलम् । प्रकाशं याति वेगेन तमश्च वर्द्धते पुनः

Pagkakita na ang langis ng lampara’y halos maubos, kahit malakas ang lampara, ang liwanag nito’y mabilis na kumukupas—at muling lumalago ang dilim.

Verse 43

तथा प्रसादयेच्छन्नः स्नेहं निर्दिश्य तत्त्वतः । स्नेहं कृत्वासुरैः सार्द्धं धर्मभावैः सुरद्विषः

Gayon din, itinatago ang layon, dapat niyang paamuin sila—sa panlabas ay nagpapahiwatig ng tunay na paglingap. Sa gayong ‘pagkakaibigan’ na nabuo kasama ng mga asura, ang kaaway ng mga deva ay kikilos, taglay ang anyo ng kabanalan.

Verse 44

पूर्वमुक्तं सुमंत्रं तु मुनिना कश्यपेन हि । तेन मंत्रेण राजेंद्र कुरु कार्यं स्वमात्मवान्

Ang dakilang mantra ay naituro na noon ng pantas na si Kaśyapa. O hari ng mga hari, sa pagpipigil-sa-sarili, ganapin mo ang iyong gawain sa pamamagitan ng mantrang iyon.

Verse 45

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राह दैत्यः प्रतापवान् । पौत्र नैवं करिष्येहं मानभंगं तथात्मनः

Nang marinig ang kanyang mga salita, sumagot ang makapangyarihang Daitya: “Apo, hindi ko ito gagawin dito, upang hindi masira ang aking sariling dangal.”

Verse 46

अन्ये च बांधवाः सर्वे तमूचुर्नयपंडितम् । बलिनोक्तं च यत्पुण्यं देवतानां प्रियंकरम्

Pagkaraan, ang iba pang mga kamag-anak ay nagsalita rin sa kanya, sa marunong na bihasa sa wastong asal: “Ang banal na gawaing sinabi ni Bali ay tunay na kalugud-lugod sa mga diyos.”

Verse 47

शक्रमानकरं प्रोक्तं दानवानां भयंकरम् । करिष्यामो वयं सर्वे तप एवमनुत्तमम्

Ipinahayag na ito’y mabagsik na kaaway ni Śakra (Indra), at nakapangingilabot sa mga Dānava. Kaya tayong lahat ay magsasagawa ng gayong walang kapantay na pag-aayuno at pagtitika.

Verse 48

तपसा निर्जित्य देवान्हरिष्यामः स्वकं पदम् । एवमामंत्र्य ते सर्वे निराकृत्य बलिं तदा

“Sa pamamagitan ng pagtapás (austerity) ay tatalunin natin ang mga diyos at aagawin ang ating nararapat na kalagayan.” Sa gayon na pananalita, sila’y nagpaalam sa isa’t isa, at noon ay itinakwil nila si Bali.

Verse 49

विष्णोः सार्द्धं महावैरं हृदि कृत्वा महासुराः । तपश्चक्रुस्ततः सर्वे गिरिदुर्गेषु सानुषु

Taglay sa puso ang matinding poot laban kay Viṣṇu, ang lahat ng dakilang asura ay nagsagawa ng mahigpit na tapasya sa mga kuta ng bundok at sa mga gulod.

Verse 50

एवं ते दानवाः सर्वे त्यक्तरागाः सुनिश्चिताः । कामक्रोधविहीनाश्च निराहारा जितक्लमाः

Sa gayon, ang lahat ng Danava—iniwan ang pagkakapit at matatag ang pasya—ay walang pagnanasa at galit, nag-aayuno, at napagtagumpayan ang pagod.