Previous Verse

Mahabharata — Virata Parva, Shloka 203

ध्रुव एव जयस्तस्य यस्य यन्ता बृहन्नला । (देवेन्द्रसारथिश्नैव मातलिलल॑घुविक्रम: । कृष्णस्य सारथिश्नैव न बृहन्नलया समौ ।।

yudhiṣṭhira uvāca | dhruva eva jayas tasya yasya yantā bṛhannalā | (devendrasārathiś caiva mātalir laghuvikramaḥ | kṛṣṇasya sārathiś caiva dāruko na bṛhannalayā samau ||)

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Tiyak ang tagumpay para sa sinumang si Bṛhannalā ang tagapagmaneho ng karwahe. Maging si Mātali, ang mabilis na tagapagmaneho ni Indra, at si Dāruka, ang tagapagmaneho ni Kṛṣṇa, ay hindi maihahambing kay Bṛhannalā. Kaya, O hari, hindi kataka-taka na natalo ng iyong anak ang mga Kaurava at nabawi ang mga baka; kapag ganyan ang gumagabay sa renda, tiyak ang tagumpay.”

ध्रुवःcertain, fixed
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him, his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
यस्यwhose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
यन्ताcharioteer, driver
यन्ता:
Karta
TypeNoun
Rootयन्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहन्नलाBṛhannalā (name)
बृहन्नला:
Karta
TypeNoun
Rootबृहन्नला
FormFeminine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bṛhannalā (Arjuna)
I
Indra (Devendra)
M
Mātali
K
Kṛṣṇa
D
Dāruka
K
Kauravas
C
cattle (gāvaḥ)

Educational Q&A

Competent guidance and right leadership (symbolized by the charioteer who directs the course) make success steady; Yudhiṣṭhira frames victory as the natural outcome of having an unsurpassed guide like Bṛhannalā.

After the cattle are recovered and the Kauravas are routed, Yudhiṣṭhira attributes the decisive victory to the presence of Bṛhannalā (Arjuna in disguise) as charioteer, praising her superiority even over the famed divine charioteers Mātali and Dāruka.