Shloka 9
पाण्डवपरिचयः—विराटसभायां प्रकाशनम्
Identification of the Pāṇḍavas in Virāṭa’s Court
ततो दिशश्वानुदिशो विवृत्य शरै: सुधारैर्निशितै: सुपत्रै: । गाण्डीवघोषेण मनांसि तेषां महाबल: प्रव्यथयाज्चकार,फिर तो उन महाबलीने सुन्दर पंख और पैनी धारवाले बाणोंद्वारा सम्पूर्ण दिशाओं और दिक्कोणोंको आच्छादित करके गाण्डीव धनुषकी (भयंकर) टंकारसे कौरवयोद्धाओंके हृदयमें बड़ी व्यथा उत्पन्न कर दी
tato diśaś cānudiśo vivṛtya śaraiḥ sudhārair niśitaiḥ supatraiḥ | gāṇḍīvaghoṣeṇa manāṃsi teṣāṃ mahābalaḥ pravyathayāc cakāra ||
Pagkaraan, ang makapangyarihang mandirigmang iyon ay nagpakawala ng mga palaso—matatalim ang talim, matutulis ang dulo, at maayos ang balahibo—na tumabon sa lahat ng direksiyon at mga pagitan nito. Sa dagundong na twang ng pana ng Gāṇḍīva, naghasik siya ng matinding pangamba at pagkabagabag sa puso ng mga mandirigmang Kaurava, at nayanig ang kanilang loob sa gitna ng labanan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how prowess in battle is not only physical but also psychological: disciplined skill and a formidable presence can break an opponent’s confidence. In the kṣatriya context, such mastery serves the duty of protecting order (dharma) by decisively subduing aggressors.
A mighty warrior (contextually Arjuna) unleashes a dense spread of sharp, well-feathered arrows that seem to fill every direction. Simultaneously, the terrifying twang of the Gāṇḍīva bow shakes the hearts of the opposing Kaurava fighters, throwing them into distress.