Shloka 7
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
Devanagari script
कालाग्निमिव बीभत्सुं निर्दहन्तमिव प्रजा: । नारय: प्रेक्षितुं शेकुज्वलन्तमिव पावकम्,अर्जुन समस्त प्रजाका संहार करनेवाली प्रलयकालीन अग्निके समान शत्रुओंको भस्म कर रहे थे। वे मानो जलती आग हो रहे थे। शत्रु उनकी ओर आँख उठाकर देख भी नहीं पाते थे
Transliteration
kālāgnim iva bībhatsuṁ nirdahantam iva prajāḥ | nārayaḥ prekṣituṁ śekuḥ jvalantam iva pāvakam ||
Translation
Wika ni Vaiśampāyana: Si Bībhatsu (Arjuna) ay nagmistulang apoy ng pagkalusaw ng sanlibutan, sinusunog ang lahat sa kanyang harapan. Gaya ng naglalagablab na liyab, nilalamon niya ang hukbo ng kaaway; ni hindi nila maitaas ang kanilang mga mata upang tumingin sa kanya.
Word by Word
कालाग्निम्the fire of Time (doomsday fire)
कालाग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालाग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
बीभत्सुम्Bībhatsu (Arjuna)
बीभत्सुम्:
Karma
TypeNoun
Rootबीभत्सु
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्दहन्तम्burning up, consuming
निर्दहन्तम्:
TypeVerb
Rootनिर्दह्
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
प्रजाःcreatures/people
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अरयःenemies
अरयः:
Karta
TypeNoun
Rootअरि
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रेक्षितुम्to look at
प्रेक्षितुम्:
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष्
Formतुमुन् (infinitive)
शेकुःwere able
शेकुः:
TypeVerb
Rootशक्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
ज्वलन्तम्blazing
ज्वलन्तम्:
TypeVerb
Rootज्वल्
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पावकम्fire
पावकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
Bībhatsu (Arjuna)K
kālāgni (pralaya-fire)P
pāvaka (fire)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes