Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange

Chapter 55

मार्गो गजसहस्रस्य युगपद्‌ गच्छतो वने । यथा भवेत्‌ तथा जज्ञे रथमार्ग: किरीटिन:,जैसे वनमें एक साथ चलते हुए सहस्रों हाथियोंके पदचिह्लोंसे बहुत साफ और चौड़ा रास्ता बन जाता है, उसी प्रकार किरीटधारी अर्जुनके रथका मार्ग भी उनकी बाणवर्षसे साफ हो जाता था

vaiśampāyana uvāca |

mārgo gajasahasrasya yugapad gacchato vane |

yathā bhavet tathā jajñe rathamārgaḥ kirīṭinaḥ ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Kung paanong sa gubat, kapag sabay-sabay na lumalakad ang isang libong elepante, ang kanilang mga bakas ay lumilikha ng malapad at malinaw na daan, gayon din ang dinaanan ng karwahe ni Arjuna—ang may suot na diadema—ay nabubuksan at luminaw, dahil sa walang humpay niyang pagbuhos ng mga palaso.”

मार्गःpath, track
मार्गः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
गजसहस्रस्यof a thousand elephants
गजसहस्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगजसहस्र
FormNeuter, Genitive, Singular
युगपत्simultaneously
युगपत्:
TypeIndeclinable
Rootयुगपत्
गच्छतःof (one) going / moving
गच्छतः:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular, Present active participle (शतृ)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
भवेत्would be, might become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तथाso, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
जज्ञेwas born, arose, came to be
जज्ञे:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Atmanepada
रथमार्गःchariot-path, track of the chariot
रथमार्गः:
Karta
TypeNoun
Rootरथमार्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
किरीटिनःof the diadem-wearer (Arjuna)
किरीटिनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Genitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Kirīṭin)
C
chariot (ratha)
F
forest (vana)
E
elephants (gaja)