Shloka 34

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

Devanagari script

यस्य कोपो महाबाध: प्रसादश्ष महाफल: । कस्तस्य मनसापीच्छेदनर्थ प्राज्ञसम्मत:,जिसका क्रोध बड़ा भारी संकट उपस्थित कर देता है और जिसकी प्रसन्नता महान्‌ फल-श्वर्य-भोग देनेवाली है, उस राजाका कौन बुद्धिमान्‌ पुरुष मनसे भी अनिष्ट साधन करना चाहेगा?

Transliteration

yasya kopo mahābādhaḥ prasādaś ca mahāphalaḥ | kas tasya manasāpi icched anarthaṃ prājña-sammataḥ ||

Translation

“Kung ang galit niya’y nagdudulot ng mabigat na kapahamakan, at ang pabor niya’y nagkakaloob ng dakilang gantimpala—sinong marunong ang magnanais, kahit sa isip lamang, na manakit sa gayong hari?”

Word by Word

यस्यof whom/whose

कोपःanger

महाबाधःa great affliction/obstruction

प्रसादःfavor/grace/pleasure

चand

महाफलःof great result; greatly rewarding

कःwho?

तस्यof him/of that (king)

मनसाwith the mind; mentally

अपिeven/also

इच्छेत्would wish/desire

अनर्थम्harm/misfortune

प्राज्ञसम्मतःapproved by the wise; regarded as wise

Speaker

धौग्य उवाच

Characters & Entities

ध

धौम्य (Dhaumya)

र

राजा (the king, unspecified)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes