Shloka 26

प्रति वैरं चिकीर्षन्तो गोषु गृद्धा महाबला: । आदातु गा: सुशर्माथ कृष्णपक्षस्य सप्तमीम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज! तदनन्तर पूर्व वैरका बदला लेनेकी इच्छावाले त्रिगर्तदेशीय रथी और पैदल सैनिक कवच आदि धारण करके तैयार हो गये। वे सभी महान्‌ बलवान्‌ और प्रचण्ड पराक्रमी थे। सुशर्माने विराटकी गौओंका अपहरण करनेके लिये पूर्वनिश्चित योजनाके अनुसार कृष्णपक्षकी सप्तमीको अग्निकोणकी ओरसे विराटनगरपर चढ़ाई की

vaiśampāyana uvāca | prati vairaṃ cikīrṣanto goṣu gṛddhā mahābalāḥ | ādātu gāḥ suśarmātha kṛṣṇapakṣasya saptamīm ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Udyok ng pagnanais na iganti ang dating alitan, ang makapangyarihang mga mandirigma ng Trigarta—sakim sa mga baka ni Virāṭa—ay naghanda upang agawin ang mga ito. Kaya si Suśarmā ay umalis upang ilayo ang kawan sa ikapitong araw ng madilim na kalahati ng buwan, ayon sa naunang napagkasunduan.”

प्रतिin return; against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
वैरम्enmity; revenge
वैरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Accusative, Singular
चिकीर्षन्तःwishing to do; intending
चिकीर्षन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (desiderative: चिकीर्ष)
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle), Parasmaipada
गोषुamong/on the cows; with respect to the cattle
गोषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Locative, Plural
गृद्धाःgreedy; eager
गृद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootगृद्ध (ppp of गृध्)
FormMasculine, Nominative, Plural
महाबलाःmighty; of great strength
महाबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Plural
आदातुम्to take away; to seize
आदातुम्:
TypeVerb
Rootदा (आ-दा)
Formतुमुन् (infinitive)
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
सुशर्माSusharman (proper name)
सुशर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootसुशर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अथthen; now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
कृष्णपक्षस्यof the dark fortnight
कृष्णपक्षस्य:
TypeNoun
Rootकृष्णपक्ष
FormMasculine, Genitive, Singular
सप्तमीम्the seventh (lunar day)
सप्तमीम्:
Karma
TypeNoun
Rootसप्तमी
FormFeminine, Accusative, Singular

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Suśarmā
T
Trigarta warriors
C
cows/cattle (gāḥ)
K
Kṛṣṇapakṣa (dark fortnight)
S
Saptamī (7th tithi)

Educational Q&A

The verse highlights how vengeance (prati-vaira) and greed (gṛddhāḥ) can drive collective violence. By presenting the raid as premeditated and motivated by retaliation, it implicitly contrasts such conduct with dharmic restraint and just warfare.

Suśarmā and the Trigarta forces, seeking to avenge an earlier hostility, plan and initiate a cattle raid—setting out on the dark-fortnight seventh day to seize Virāṭa’s cows.