Shloka 8
Bhīma–Draupadī Saṃvāda on Restraint, Protection, and the Kīcaka Threat
Virāṭa-parva, Adhyāya 20
Devanagari script
स्थितं पूर्व जल॑ यत्र पुनस्तत्रैव गच्छति । इति पर्यायमिच्छन्ती प्रतीक्षे उदयं पुन:,पानी जहाँ पहले स्थिर होता है, वह फिर भी वहीं ठहरता है। इस क्रमको चाहती हुई मैं पुनः अभ्युदयकालकी प्रतीक्षा करती हूँ
Transliteration
sthitaṁ pūrvaṁ jalaṁ yatra punas tatraiva gacchati | iti paryāyam icchantī pratīkṣe udayaṁ punaḥ ||
Translation
“Kung saan unang humimpil ang tubig, doon din ito muling bumabalik at nananahan. Sa pagnanais sa ganitong pag-ikot na nauulit, muli kong hinihintay ang oras ng pag-angat—ang pagbabalik ng kasaganaan.”
Word by Word
स्थितम्placed/standing
स्थितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थित (स्था-धातु, क्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
जलम्water
जलम्:
Karta
TypeNoun
Rootजल
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
गच्छतिgoes/returns
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
पर्यायम्sequence/recurrence
पर्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्याय
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छन्तीwishing/desiring
इच्छन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ्)
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रतीक्षेI wait/expect
प्रतीक्षे:
TypeVerb
Rootप्रति-ईक्ष्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
उदयम्rise/upsurge (prosperity)
उदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदय
FormMasculine, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
J
jala (water)U
udaya (rise/dawn/prosperity)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes